PEKİŞTIRME ISTASYONU-3
Aşağıdaki etkinlikte Ay’ın 8 Kasım tarihindeki görünümü verilmiştir.
- Buna göre 1, 15 ve 22 Kasım tarihlerinde Ay’ın nasil görüneceğini boş bıraklaw
kutular içine çiziniz. Ay’ın hangi evrede olacağını ilgili noktalı alana yazınız.
1 Kasim
4npaerssete
8 Kasm
****e**e.
15 Kasım
22 Kasım
- Verilen evrelerin tekrar gözlemlenebilmesi için kaç gün geçmelidir? Yazınız ve
tartışıniz.
nases.*****..nos….***** s..
- ÜNITE/GÖKYÜZÚNDEKİ KOMSULARIMIZ VE RİZ
Ay’ın Evreleri ve Zaman İlişkisi
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
- Ay’ın ana evreleri sırasıyla: Yeni Ay \rightarrow İlk Dördün \rightarrow Dolunay \rightarrow Son Dördün \rightarrow Yeni Ay
- Ardışık iki ana evre arasında geçen süre yaklaşık **7\text{ gün} (1 hafta)**dir.
- Aynı evrenin tekrar gözlemlenmesi (bir tam evre döngüsü) için geçen süre yaklaşık **29{,}5\text{ gün}**dür.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Verilen Tarih ve Evrenin Belirlenmesi
8 Kasım tarihindeki görsel incelendiğinde Ay’ın Dünya’ya bakan yüzünün tamamen aydınlık olduğu görülür. Dolayısıyla 8 Kasım’daki evre Dolunay evresidir.
Tarihler arasındaki farklar hesaplandığında:
- 8 - 1 = 7\text{ gün} (1 hafta önce)
- 15 - 8 = 7\text{ gün} (1 hafta sonra)
- 22 - 15 = 7\text{ gün} (2 hafta sonra)
Adım 2 — 1. Sorunun Çözümü (Tarihlere Göre Evreler ve Çizimler)
-
1 Kasım (Noktalı alana yazılacak): İlk Dördün
- Nasıl Çizilecek? Bir daire çizip dikey olarak ikiye bölün. Dairenin sağ tarafını aydınlık (beyaz/açık renk), sol tarafını ise karanlık (taralı/koyu renk) bırakın. Düz “D” harfi görünümündedir.
-
8 Kasım: Dolunay (Kitapta görseli verilmiştir)
-
15 Kasım (Noktalı alana yazılacak): Son Dördün
- Nasıl Çizilecek? Bir daire çizip dikey olarak ikiye bölün. Dairenin sol tarafını aydınlık (beyaz/açık renk), sağ tarafını ise karanlık (taralı/koyu renk) bırakın. Ters “D” harfi görünümündedir.
-
22 Kasım (Noktalı alana yazılacak): Yeni Ay
- Nasıl Çizilecek? Dairenin içini tamamen karanlık (koyu renk/kurşun kalemle taranmış) bırakın. Ay’ın Dünya’ya bakan yüzü ışık almaz ve görünmez.
Adım 3 — 2. Sorunun Çözümü (Döngü Süresi)
- Belirli bir evrenin (örneğin Dolunay’ın) yeniden gözlemlenebilmesi için Ay’ın tüm evre döngüsünü tamamlaması gerekir.
- Bu süre yaklaşık 29{,}5\text{ gün} (yaklaşık 4\text{ hafta} / 1\text{ ay}) sürer.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP:
- Noktalı Alanlar ve Evreler:
- 1 Kasım: İlk Dördün
- 8 Kasım: Dolunay
- 15 Kasım: Son Dördün
- 22 Kasım: Yeni Ay
- 2. Soru: Verilen evrelerin tekrar gözlemlenebilmesi için yaklaşık 29{,}5\text{ gün} geçmelidir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- İlk Dördün: Ay’ın Dünya’dan bakıldığında “D” harfi gibi, sağ yarısının aydınlık görüldüğü ana evredir.
- Son Dördün: Ay’ın Dünya’dan bakıldığında ters “D” harfi gibi, sol yarısının aydınlık görüldüğü ana evredir.
- Sinodik Ay (Kavuşum Ayı): Ay’ın aynı evresini yeniden göstermesi için geçen 29{,}5 günlük periyottur.
SIK YAPILAN HATALAR:
Hatalı Yaklaşım: İlk Dördün ile Son Dördün’ün aydınlık taraflarını karıştırmak.
Doğru Yaklaşım: İlk Dördün düz D harfine benzer (sağ taraf aydınlık), Son Dördün ise ters D harfine benzer (sol taraf aydınlık).
Ay’ın ara evreleri olan hilal ve şişkin ayın bu tarihler arasında hangi günlere denk geleceğini birlikte bulmak ister misin?