Aşağıdaki cümlelerde noktalama yanlışları yapılmıştır. Yanlışları bularak altındaki satıra cümlenin doğru hâlini yazınız.
Pazardan elma, armut, ve muz aldık.1...................................................................... 1…
Yarın sınavın kaçta başlayacağını biliyor musun.1...................................................................... 1…
Milli Eğitim Bakanlığı’na yazı gönderildi.1...................................................................... 1…
Kardeşim Ankara,ya teyzesini ziyarete gitti.1...................................................................... 1…
Aşağıdaki kısa metinlerde parantez içine gelecek uygun noktalama işaretlerini yerleştiriniz.
Sabah erkenden uyandım(1 Elimi( 1 yüzümü yıkadıktan sonra mutfağa geçtim( 1 Masada taze ekmek( 1 zeytin ve peynir vardı(1 Kahvaltımı bitirip çantamı sırtıma aldım(1 Tam kapıdan çıkarken annem seslendi($ 1
- Ali(1 ceketini giymeyi unuttun mu( 1
- Eyvah(1 Neredeyse unutuyordum anneciğim( 1
Hafta sonu kardeşimle mutfağa girdik(1 Annemize güzel bir sürpriz hazırlayacaktık(1 Masanın üzerine un(1 yumurta( 1 süt ve şeker koyduk(1 Çırpıcıyı çalıştırdığım anda her yere un saçıldı(1 Kardeşim bağırdı($ 1
-Eyvah(1 Bütün mutfak beyaza boyandı(1
-Sakin ol(1 şimdi temizleriz( 1
12(104( 12025 tarihinde Ankara( 1ya gitmek üzere $ tren istasyonuna vardık(1 Annem biletleri kontrol etti( 1 valizleri yerleştirdi(1 koltuğuna oturdu(1 Tren hareket edince görevli memur yanımıza geldi ve bize bakarak($1
Biletinizi görebilir miyim(1
-Babam cüzdanından çıkardığı biletleri uzattı ve cevap verdi(1
-Buyrun(1 iyi çalışmalar( 1
Türkçe Noktalama İşaretleri ve Kuralları
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Türk Dil Kurumu (TDK) yazım ve noktalama kurallarına göre bağlaçlardan önce/sonra virgül konmaz, soru anlamı taşıyan cümleler soru işaretiyle biter, kurum/kuruluş adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmaz, özel isimlere gelen çekim ekleri ise kesme işareti (') ile ayrılır.
ÇÖZÜM ADIMLARI
1. Bölüm: Cümlelerdeki Noktalama Yanlışları ve Doğru Hâlleri
- Pazardan elma, armut, ve muz aldık.
- Yanlış: “ve” bağlacından önce virgül kullanılmıştır.
- Doğru Hâli: Pazardan elma, armut ve muz aldık.
- Yarın sınavın kaçta başlayacağını biliyor musun.
- Yanlış: Soru eki (“musun”) içeren cümlenin sonuna nokta konmuştur.
- Doğru Hâli: Yarın sınavın kaçta başlayacağını biliyor musun?
- Milli Eğitim Bakanlığı’na yazı gönderildi.
- Yanlış: Kurum ve kuruluş adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.
- Doğru Hâli: Millî Eğitim Bakanlığına yazı gönderildi.
- Kardeşim Ankara,ya teyzesini ziyarete gitti.
- Yanlış: Özel ada gelen çekim eki virgülle (,) değil, kesme işaretiyle (') ayrılmalıdır.
- Doğru Hâli: Kardeşim Ankara’ya teyzesini ziyarete gitti.
2. Bölüm: Metinlerde Parantez İçine Gelecek Noktalama İşaretleri
1. Metin:
Sabah erkenden uyandım**( . )** Elimi**( , )** yüzümü yıkadıktan sonra mutfağa geçtim**( . )** Masada taze ekmek**( , )** zeytin ve peynir vardı**( . )** Kahvaltımı bitirip çantamı sırtıma aldım**( . )** Tam kapıdan çıkarken annem seslendi**( : )**
— Ali**( , )** ceketini giymeyi unuttun mu**( ? )**
— Eyvah**( ! )** Neredeyse unutuyordum anneciğim**( ! )**
2. Metin:
Hafta sonu kardeşimle mutfağa girdik**( . )** Annemize güzel bir sürpriz hazırlayacaktık**( . )** Masanın üzerine un**( , )** yumurta**( , )** süt ve şeker koyduk**( . )** Çırpıcıyı çalıştırdığım anda her yere un saçıldı**( . )** Kardeşim bağırdı**( : )**
— Eyvah**( ! )** Bütün mutfak beyaza boyandı**( ! )**
— Sakin ol**( , )** şimdi temizleriz**( . )**
3. Metin:
12**( . )04( . )2025 tarihinde Ankara( ’ )ya gitmek üzere tren istasyonuna vardık( . )** Annem biletleri kontrol etti**( , )** valizleri yerleştirdi**( , )** koltuğuna oturdu**( . )** Tren hareket edince görevli memur yanımıza geldi ve bize bakarak**( : )**
Biletinizi görebilir miyim**( ? )**
— Babam cüzdanından çıkardığı biletleri uzattı ve cevap verdi**( : )**
— Buyrun**( , )** iyi çalışmalar**( . )**
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: TDK kuralına göre “ve, veya, ya da” gibi bağlaçlardan önce ve sonra kesinlikle virgül konmaz. Ayrıca bakanlık, okul, dernek gibi kurum/kuruluş adlarına getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz (Türkiye Büyük Millet Meclisine, Çankaya Lisesine vb.).