5. Paralel kenarlarından biri diğerinin 5 katı olan yamuğun alanı 150 cm², yüksekliği 10 cm. Paralel kenarların uzunlukları farkı?
KULLANILAN FORMÜL: Yamuğun alanı = \frac{a + b}{2} \times h
Burada a ve b paralel kenarlar, h yükseklik.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Kenarları tanımla
Kısa kenar x cm olsun, uzun kenar 5x cm olsun (soruda biri diğerinin 5 katı).
Adım 2 — Alan formülünü kur
\frac{x + 5x}{2} \times 10 = 150
\frac{6x}{2} \times 10 = 150
3x \times 10 = 150
Adım 3 — x’i bul
30x = 150
x = 5 cm (kısa kenar)
Adım 4 — Uzun kenarı ve farkı hesapla
Uzun kenar = 5 \times 5 = 25 cm
Fark = 25 - 5 = 20 cm
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: 20 cm
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Yamuğ Alanı Formülü
- Tanım: Paralel kenarların ortalaması yükseklikle çarpılır.
- Bu problemde: a=5 cm, b=25 cm, h=10 cm ile doğrulandı: \frac{5+25}{2} \times 10 = 150 cm².
SIK YAPILAN HATALAR:
Yanlış oran varsayımı
- Yanlış: Kısa kenarı 5 katı sanmak.
- Doğru: Soru “biri diğerinin 5 katı” der, genellikle kısa için uzun 5 katı alınır.
- Neden yanlış: Fark negatif çıkar, mantıksız.
6. Alanı 54 cm², yüksekliği 6 cm ve paralel kenarlardan birinin uzunluğu 8 cm olan yamuğun diğer paralel kenarının uzunluğu?
KULLANILAN FORMÜL: Yamuğun alanı = \frac{a + b}{2} \times h
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Bilinenleri yerleştir
a = 8 cm, h = 6 cm, alan = 54 cm², b bilinmeyen.
Adım 2 — Formülü kur
\frac{8 + b}{2} \times 6 = 54
Adım 3 — Sadeleştir
\frac{8 + b}{2} = 9 (54 ÷ 6 = 9)
8 + b = 18
Adım 4 — b’yi bul
b = 18 - 8 = 10 cm
Adım 5 — Doğrula
\frac{8 + 10}{2} \times 6 = 9 \times 6 = 54 cm² ✓
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: 10 cm
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Bilinmeyen Kenar Bulma
- Tanım: Alan formülünden b = 2 \times \frac{alan}{h} - a.
- Bu problemde: b = 2 \times 9 - 8 = 10 cm.
SIK YAPILAN HATALAR:
Yükseklik unutma
- Yanlış: Direkt (8 + b) = 54.
- Doğru: Her zaman \frac{a+b}{2} \times h.
- Neden yanlış: Birim karışır, sonuç yanlış çıkar.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
5. Paralel olan kenarlarından biri diğerinin 5 katı olan yamuğun alanı 150 cm², yüksekliği 10 cm ise paralel kenarların uzunlukları farkı kaç cm’dir?
Kullanılan Formül:
Yamuk alanı
A = \frac{(a+b)\times h}{2}
Burada a ve b paralel kenarlar, h ise yüksekliktir.
Çözüm Adımları:
Adım 1 — Paralel kenarları tanımlayalım
Kısa kenara x cm diyelim.
Diğer paralel kenar bunun 5 katı olduğuna göre 5x cm olur.
Adım 2 — Alan formülünde yerine yazalım
150 = \frac{(x+5x)\times 10}{2}
Adım 3 — İşlemi yapalım
150 = \frac{6x \times 10}{2}
150 = 6x \times 5
150 = 30x
Adım 4 — x’i bulalım
x = \frac{150}{30} = 5
Adım 5 — Kenarların farkını bulalım
Uzun kenar: 5x = 5 \times 5 = 25 cm
Kısa kenar: 5 cm
Fark: 25 - 5 = 20 cm
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Cevap: 20 cm
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Temel Kavramlar:
1. Yamuk Alanı
- Tanım: Paralel kenarların toplamının yarısı ile yüksekliğin çarpımıdır.
- Bu problemde: Alan verilince önce kenarların toplamı bulundu.
2. Orantı
- Tanım: Bir kenar diğerinin katı olarak verilmişse denklem kurulur.
- Bu problemde: Kısa kenar x, uzun kenar 5x alındı.
Sık Yapılan Hatalar:
Yanlış işlem yapmak
- Yanlış: Sadece 10 \times 15 yapıp kenar farkını doğrudan bulmak.
- Doğru: Önce alan formülünü kullanıp kenarları bulmak.
- Neden yanlış: Yamuğun alanında iki paralel kenarın toplamı gerekir.
6. Alanı 54 cm², yüksekliği 6 cm ve paralel kenarlardan biri 8 cm olan yamuğun diğer paralel kenarı kaç cm’dir?
Kullanılan Formül:
A = \frac{(a+b)\times h}{2}
Çözüm Adımları:
Adım 1 — Bilinmeyen kenarı bulmak için denklem kuralım
Bir paralel kenar 8 cm, diğer paralel kenar x cm olsun.
Adım 2 — Formülde yerine yazalım
54 = \frac{(8+x)\times 6}{2}
Adım 3 — Sadeleştirelim
54 = (8+x)\times 3
Adım 4 — Parantezi bulalım
8+x = \frac{54}{3} = 18
Adım 5 — x’i hesaplayalım
x = 18 - 8 = 10
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Cevap: 10 cm
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Temel Kavramlar:
1. Yamuk Alanı
- Tanım: Paralel kenarların ortalaması ile yüksekliğin çarpımına eşittir.
- Bu problemde: Verilen alan ve yükseklikten kenarların toplamı bulundu.
2. Denklem Kurma
- Tanım: Bilinmeyen uzunluğu bulmak için eşitlik yazmaktır.
- Bu problemde: 8+x ifadesi oluşturuldu.
Sık Yapılan Hatalar:
6 ile çarpıp 2’ye bölmeyi unutmak
- Yanlış: 54 = (8+x)\times 6
- Doğru: 54 = \frac{(8+x)\times 6}{2}
- Neden yanlış: Yamuk alan formülünde 2’ye bölme vardır.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 