TIFEN
Birbirine paralel olncak bicine verestrten etken
levhalar, gerlinmi V olan bir
Gretece gekildeki gibi
bağlanmiştır. Levhalar arasindaki bolge egit aral
kare boinelere ayrimştut
Levhalar arasında oluşan düzgün elektrik alan
içinde, tq yüklü noktasal bir cisim, K noktasindan
Lnoktasına taşınırken elektriksel kuvvetlerin
yaptiğı iş WKL M noktasına taşınırken yaptiği iş
WKM olduğuna göre
A)
B)A
oranı kaçtır?
D)
E)
Yatiay ve sortomes
parale s etkn ro
uclars, açik bir ana
birlestirtmig: rayla
yorteştirmiir. S
yonelmis dzg0
Paralel Levhalar Arasında Elektriksel Kuvvetlerin Yaptığı İş
[KULLANILAN FORMÜL:]
Paralel levhalar arasında elektriksel kuvvetlerin yaptığı iş, taşınan yük ile gidilen noktalar arasındaki potansiyel farkın çarpımına eşittir:
Düzgün bir elektrik alanında potansiyel fark, levhalar arasındaki dik uzaklık ile doğru orantılıdır: V = E \cdot d
[ÇÖZÜM ADIMLARI:]
Adım 1 — Levhalar Arasındaki Potansiyel Dağılımını Belirleme
Şekildeki paralel levhalar arası 5 eşit bölmeye ayrılmıştır. Üretecin gerilimi V olduğuna göre, her bir birim karelik yatay mesafe (düşey doğrultudaki her bir çizgi) potansiyelde \frac{V}{5} kadar değişim yaratır. Sol levhayı V, sağ levhayı 0 potansiyel olarak kabul edelim (veya tam tersi, oran değişmeyecektir).
Adım 2 — Noktaların Potansiyellerini Hesaplama
Levhalar arasındaki her dik çizgi arasındaki potansiyel fark \Delta V_{birim} = \frac{V}{5} birimdir.
- K noktası: Sol levhadan 1 birim uzaklıktadır.
- L noktası: Sol levhadan 3 birim uzaklıktadır.
- M noktası: Sol levhadan 4 birim uzaklıktadır.
Adım 3 — W_{KL} İşini Hesaplama
K’den L’ye gidildiğinde yatayda katedilen mesafe 3 - 1 = 2 birimdir.
Potansiyel fark: \Delta V_{KL} = 2 \cdot \frac{V}{5}
Yapılan iş: W_{KL} = q \cdot \left( \frac{2V}{5} \right)
Adım 4 — W_{KM} İşini Hesaplama
K’den M’ye gidildiğinde yatayda katedilen mesafe 4 - 1 = 3 birimdir.
Potansiyel fark: \Delta V_{KM} = 3 \cdot \frac{V}{5}
Yapılan iş: W_{KM} = q \cdot \left( \frac{3V}{5} \right)
Adım 5 — Oranlama
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[CEVAP:] \frac{2}{3} (D seçeneği)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[TEMEL KAVRAMLAR:]
1. Elektriksel İş
- [Tanım:] Bir yükü elektrik alanı içerisinde bir noktadan diğerine taşımak için gereken enerjidir.
- [Bu problemde:] Sadece levhalara dik olan (yatay) yer değiştirme iş yapar. Düşey hareketlerde potansiyel değişmediği için iş yapılmaz.
[SIK YAPILAN HATALAR:]
Çapraz Uzaklık Almak
- [Yanlış:] K ile L arasındaki kuş uçuşu (hipotenüs) mesafesini kullanmak.
- [Doğru:] Sadece levhalara dik olan yatay uzaklık farkını almak.
- [Neden yanlış:] Düşey doğrultuda hareket ederken elektriksel kuvvetlere karşı veya kuvvetler yönünde bir iş yapılmaz; çünkü bu doğrultu eş potansiyel yüzeyidir.
Bu soruda levhalar arasındaki bölme sayısının potansiyel farkı nasıl etkilediği anlaşıldı mı? Başka bir noktadan noktaya taşıma durumu için hesaplama yapmamı ister misin?
