Bu paragrafta boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Cevap:
Verilen paragraf modern fiziğin atom altı düzeyde madde anlayışını açıklamaktadır. Parçada, atom altı parçacıkların kendi başlarına belirli bir varlık ya da anlamı olmadığı, ancak aralarındaki ilişkilerle (bağlantılarla) anlam kazandığı belirtilmiştir. Paragrafın anlam bütünlüğüne bakıldığında boş bırakılan yere “Ancak gözlemlenebilir ve ölçülebilir nitelikteki süreçlerle olan ilişkileri içinde bir anlam kazanır” ifadesinin gelmesi gerekir.
Neden C şıkkı doğrudur?
- Paragrafın başında “madde belirli yerlerde kesin bir biçimde var olmaz” ifadesiyle maddelerin atom altı ölçekte belirli bir şekilde somut olmadıkları belirtilmiş.
- “Dolayısıyla atom altı parçacıkların kendi başlarına hiçbir anlamı yoktur” cümlesi ile parçacıkların bağımsız olarak anlamlı olmadıkları vurgulanmıştır.
- Son olarak “şeyler değil şeyler arasındaki bağlantılar” önemli olduğu belirtilmiş, yani ilişki/yakınlık anlam kazandırıyor.
- Bu nedenle gözlemlenebilir ve ölçülebilir süreçlerle olan ilişkileriyle anlam kazandıkları ifade edilmelidir.
Seçeneklerin değerlendirilmesi:
| Şık | İçerik | Değerlendirme |
|---|---|---|
| A | “Fakat atomik olayların oluşması atom altı parçacıkların yüklendiği özel işlevlere göre gerçekleşir” | Atom altı parçacıkların yüklendiği işlevlere bağlı oluşma ifadesi cümlenin anlamına ve önceki cümlelere zıt |
| B | “Oysa atom altı parçacıkların işleyişi bağlamında çağdaş fizik bize evrenin bir bütün olduğunu anlatır” | Parçacıkların anlam kazanması ile bütünlük kavramı bağlamı uyuşmuyor, konu değişiyor |
| C | “Ancak gözlemlenebilir ve ölçülebilir nitelikteki süreçlerle olan ilişkileri içinde bir anlam kazanır” | Paragrafın anlatmaya yöneldiği noktaya uygundur, cümle anlam bütünlüğünü sağlar |
| D | “Kaldi ki zaman ve mekândan bağımsız olamayan atom altı düzey, maddenin varlığına bağımlıdır” | Zaman ve mekana bağlılık konusu, cümlenin anlamını tamamlamıyor |
| E | “Ne var ki atom altı parçacıklar, somutlaştırmalar yoluyla incelendiğinde maddenin varlığı kanıtlanır” | Somutlaştırma ifadesi, parçacıkların varlığı ile ilgili, ancak paragrafın bağlamından uzak |
Sonuç:
Doğru cevap C şıkkıdır.
Özet Tablo:
| Adım | Açıklama |
|---|---|
| Paragraf konusu | Modern fizikte atom altı parçacıkların doğası ve anlam kazanması |
| Boşluğun öncesi | Atom altı parçacıkların kendi başlarına anlamı yoktur, sadece bağlantılar önemlidir |
| Boşluğa en uygun cümle | “Ancak gözlemlenebilir ve ölçülebilir nitelikteki süreçlerle olan ilişkileri içinde bir anlam kazanır.” |
| Doğru şık | C |