Verilen sorunun çözümü
Parabol sorusunu inceleyelim ve adım adım çözüm yolunu açıklayalım:
Adım 1 – f(x) ve g(x) fonksiyonlarının tepe noktaları
-
f(x) parabolü:
f(x) = 3 \cdot (x + m)^2 + 2Bu, bir parabol denklemi ve standart formu yukarıdaki gibidir. Tepe noktası formülden görülebilir:
Tepe noktası: T_f(-m, 2) -
g(x) parabolü:
g(x) = -(x - 1)^2 + mBu parabolün tepe noktasını aşağıdaki şekilde belirleyebiliriz:
Tepe noktası: T_g(1, m)
Adım 2 – İki tepe noktası arasındaki uzaklık
Tepe noktalarının koordinatları:
- T_f(-m, 2)
- T_g(1, m)
Bu iki nokta arasındaki uzaklık formülle hesaplanır:
İlgili değerleri yerine koyarak:
Adım 3 – Uzaklık eşitliği
Soruda verilen bilgiye göre, tepe noktaları arasındaki uzaklık $$2\sqrt{2}$$ birimine eşittir:
Adım 4 – Kare alma işlemi
Kare alarak kökten kurtulalım:
Adım 5 – Terimleri açma
Şimdi terimleri açarak sadeleştirme yapalım:
-
$$(1 + m)^2$$ açılımı:
(1 + m)^2 = 1 + 2m + m^2 -
$$(m - 2)^2$$ açılımı:
(m - 2)^2 = m^2 - 4m + 4
Bu iki ifade toplandığında:
Adım 6 – Denklem düzenleme
Bu, ikinci dereceden bir denklemdir.
Adım 7 – Çözüm için kök formülü
İkinci dereceden denklemde kök formülü:
Burada a = 2, b = -2, c = -3.
Diskriminantı hesaplayalım:
Kökler:
Adım 8 – m değerlerinin çarpımı
Kökler $$m_1$$ ve $$m_2$$ olarak incelendiğinde:
Çarpım formülü:
Sonuç
m değerlerinin çarpımı $$-\frac{3}{2}$$ olacaktır.
Özet Tablo
| Adım | Detay | Hesaplama |
|---|---|---|
| Tepe noktalarını bulma | T_f(-m, 2) ve T_g(1, m) | Tepe noktaları koordinatları |
| Uzaklık formülünü kullanma | \sqrt{(1 + m)^2 + (m - 2)^2} = 2\sqrt{2} | Verilen eşitlik |
| Denklemi çözme | Uzaklık formülünü aç ve üstteki eşitlikleri düzenle. | İkinci dereceden denklem elde edilir |
| m değerlerini bulma | m = \frac{1 \pm \sqrt{7}}{2} | İkinci dereceden denklem ve kök formülü |
| m değerlerinin çarpımı | m_1 \cdot m_2 = -\frac{3}{2} | Köklerin çarpımını hesaplama |
Doğru cevap: A) $$-\frac{3}{2}$$
m bir gerçek sayı olmak üzere, f(x) = 3(x + m)² + 2 ve g(x) = –(x – 1)² + m parabolinin tepe noktaları arasındaki uzaklık 2√2 birimdir. Buna göre m’nin alabileceği değerler çarpımı nedir?
Table of Contents
- Problemin Tanımı
- Parabol Tepe Noktalarının Belirlenmesi
- İki Nokta Arasındaki Uzaklığın İfadesi
- Denklemin Kurulması
- Çözüm Aşamaları
- Sonuç ve Değerlendirme
- Özet
1. Problemin Tanımı
Yukarıdaki soru, iki parabolün tepe noktaları arasındaki uzaklığın 2√2 olduğu bilgisine dayanan bir problem sunmaktadır. f(x) ve g(x) fonksiyonları şu şekildedir:
- f(x) = 3(x + m)^2 + 2
- g(x) = -(x - 1)^2 + m
Bu iki parabolün tepe noktaları arasındaki uzaklığın 2√2 olduğu verilmiştir. Soru, bu koşulu sağlayan m değerlerinin çarpımını sormaktadır.
2. Parabol Tepe Noktalarının Belirlenmesi
Bir parabol f(x)= a(x - h)^2 + k formatı ile verilirse, tepe noktası (h, k) olur. Burada:
-
f(x) = 3(x + m)² + 2 için:
- Parabol standart formdayken tepe noktası, x = −m değerine denktir.
- Bu x değerine yerleştirdiğimizde, tepe noktası T_f = (-m, 2) olarak bulunur.
-
g(x) = −(x − 1)² + m için:
- Parabol standart formda (x−1) terimi ile verilmiştir, tepe noktası x = 1’e karşılık gelir.
- Bu x değerini g(x) fonksiyonuna yerleştirdiğimizde, tepe noktası T_g = (1, m) olur.
3. İki Nokta Arasındaki Uzaklığın İfadesi
İki nokta arasındaki (x₁, y₁) ve (x₂, y₂) uzaklık, bilindiği üzere şu formülle bulunur:
4. Denklemin Kurulması
Tepe noktaları T_f = (-m, 2) ve T_g = (1, m) olduğuna göre, aralarındaki uzaklık:
Bu uzaklık soruda 2√2 olarak verilmektedir. Yani denklemi şu şekilde yazarız:
5. Çözüm Aşamaları
-
Denklemi Karesini Alarak Basitleştirme
Denklemin her iki tarafının karesini aldığımızda karekökten kurtuluruz:(1+m)^2 + (m - 2)^2 = (2\sqrt{2})^2.(1+m)^2 + (m - 2)^2 = 8. -
İfadeleri Açma
- (1+m)^2 = 1 + 2m + m^2,
- (m - 2)^2 = m^2 - 4m + 4.
Bu yüzden topladığımızda:
(1 + 2m + m^2) + (m^2 - 4m + 4) = 8.2m^2 - 2m + (1 + 4) = 8.2m^2 - 2m + 5 = 8.2m^2 - 2m - 3 = 0. -
Denklemi Çözme
2m^2 - 2m - 3 = 0.Bu iki dereceli (kuadratik) denklemde, a = 2, b = -2, c = -3’tür. Çözmek için çeşitli yöntemler (abc formülü veya çarpanlara ayırma) kullanılır. Çarpanlara ayırma bu denklemde kolay görünmediğinden genellikle formül kullanılır.
- Köklerin Toplamı = -\frac{b}{a} = -\frac{-2}{2} = 1.
- Köklerin Çarpımı = \frac{c}{a} = \frac{-3}{2}.
Soru, köklerin yani m’nin alabileceği değerlerin çarpımını sorduğundan doğrudan:
m_1 \cdot m_2 = \frac{-3}{2}.Dolayısıyla m değerlerinin çarpımı –3/2’dir.
-
Ek Bilgi: Görebileceğimiz Kökler
Ekstra bilgi olarak kökleri tek tek bulalım:m = \frac{2 \pm \sqrt{(-2)^2 - 4 \cdot 2 \cdot (-3)}}{2 \cdot 2}.m = \frac{2 \pm \sqrt{4 + 24}}{4} = \frac{2 \pm \sqrt{28}}{4} = \frac{2 \pm 2\sqrt{7}}{4} = \frac{1 \pm \sqrt{7}}{2}.Ancak, soru her iki kök için çarpımı istediğinden bu ayrıntıyı bilmeye gerek olmaksızın çarpım değerini -3/2 olarak bulabiliriz.
6. Sonuç ve Değerlendirme
İki parabolün tepe noktaları arasındaki uzaklık 2√2 olması koşulunu sağlayan m değerlerinin çarpımı, kuadratik denklem parametrelerinden yararlanarak –3/2 olarak hesaplanır. Bu da bize A) –3/2 seçeneğini vermektedir.
7. Özet
Bu problemde iki farklı parabolün tepe noktaları arasındaki mesafeyi 2√2 olarak kullanıp, uzaklık formülünden yararlanarak bir kuadratik denklem elde ettik ve köklerin çarpımının -3/2 olduğunu bulduk. Dikkat edilmesi gereken püf nokta, tepe noktalarının doğru belirlenmesi ve uzaklık formülünün hatasız uygulanmasıdır.
| Adım | İşlem veya Sonuç |
|---|---|
| 1. Tepe Noktası f(x) | T_f = (-m, 2) |
| 2. Tepe Noktası g(x) | T_g = (1, m) |
| 3. Uzaklık Denklemi | \sqrt{(1+m)^2 + (m-2)^2} = 2 \sqrt{2} |
| 4. Denklem Çözümü | 2m^2 - 2m - 3 = 0 |
| 5. Köklerin Çarpımı | \frac{c}{a} = -\frac{3}{2} |
| 6. Sonuç (m₁·m₂) | -3/2 |
Cevap: m’nin alabileceği değerlerin çarpımı = –3/2.
