P(x) üçüncü dereceden, Q(x) ikinci dereceden polinomlar olmak üzere,
P^2(x^3) \cdot Q^3(P(x^2))
polinomunun derecesi kaçtır?
A) 30
B) 36
C) 42
D) 48
E) 54
Polinomlarda Bileşke ve Kuvvet Alma İşlemlerinde Derece Hesabı
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: İki polinomun çarpımının derecesi dereceleri toplamına, bir polinomun kuvvetinin veya bileşkesinin derecesi ise kuvvet/bileşke derecelerinin çarpımına eşittir: \text{der}[P(x^k)] = k \cdot \text{der}[P(x)], \text{der}[P^n(x)] = n \cdot \text{der}[P(x)] ve \text{der}[Q(P(x))] = \text{der}[Q(x)] \cdot \text{der}[P(x)].
ÇÖZÜM ADIMLARI
Adım 1 — Verilen Polinomların Derecelerini Belirleme
Soruda verilen bilgilere göre P(x) polinomunun derecesi 3, Q(x) polinomunun derecesi 2’dir:
Adım 2 — Birinci Çarpanın (P^2(x^3)) Derecesini Bulma
P(x^3) polinomunda değişkenin derecesi 3 ile çarpılır, ardından ifadenin karesi alındığı için derece 2 ile çarpılır:
Adım 3 — İkinci Çarpanın (Q^3(P(x^2))) Derecesini Bulma
Öncelikle içten dışa doğru bileşke adımları uygulanır:
- P(x^2) ifadesinin derecesi: 3 \cdot 2 = 6
- Q(P(x^2)) bileşkesinin derecesi: \text{der}[Q(x)] \cdot \text{der}[P(x^2)] = 2 \cdot 6 = 12
- Küpü alınan ifadenin derecesi:
Adım 4 — Çarpım Polinomunun Toplam Derecesini Hesaplama
Çarpım durumundaki iki polinomun dereceleri toplanır:
CEVAP: E) 54 (\text{der} = 54)
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Bileşke polinomlarda \text{der}[Q(P(x))] işlemi yapılırken dereceler toplanmaz, çarpılır. Sorudaki ikinci çarpanın derecesi 36 olduğundan, 36 (B seçeneği) en yaygın çeldiricidir; birinci çarpanın derecesi olan 18’i eklemeyi unutmayınız.
