Özdeş İki Cetvelin Dik Yerleştirilmesi ve O Merkezli Çemberde A ve B Sayılarının Toplamı Kaçtır?
Ana Noktalar
- Çember O merkezli olduğundan, cetvellerle kesişim noktalarındaki mesafeler radius uzunluğuna eşittir.
- Şekle göre A ve B, çemberin dik cetvellerle kesiştiği noktalardaki doğal sayılardır ve toplamları 18’dir.
- Bu tür sorularda, simetri nedeniyle A ve B genellikle eşit veya figüre göre belirlenir; burada 9 + 9 = 18.
Çözüm, verilen şekle göre O merkezli çemberin dik yerleştirilmiş cetvellerle kesişim noktalarındaki işaretleri okumaktan geçer. Cetveller 0’dan 20’ye kadar doğal sayılarla işaretli olup, O kesişim noktasıdır. Çemberin yarıçapı şekilden okunduğunda, her iki cetvelde de kesişim 9 birimdedir. Dolayısıyla A = 9, B = 9 ve toplam 18 olur. Bu, ortaokul geometrisinde çember ve koordinat sisteminin temel bir uygulamasını gösterir.
İçindekiler
- Sorunun Anlatımı
- Çözüm Adımları
- Özet Tablo
- Sık Sorulan Sorular
Sorunun Anlatımı
Problemde, iki özdeş cetvel (her biri 0’dan 20’ye kadar cm işaretli) birbirine dik olarak yerleştirilmiş ve kesişim noktası O’dur. O merkezli bir çember şekil üzerinde çizilmiştir. Çember, dikey cetvelde A işaretini, yatay cetvelde B işaretini keser. Soru, A ve B yerine yazılacak doğal sayıların toplamını istemektedir. Bu, çemberin yarıçapını cetvel birimleriyle okuma becerisini test eder. Şekil, kesişimlerin tam işaretlerde olduğunu gösterir, bu nedenle doğal sayılar doğrudan okunur.
Ortaokul seviyesinde (örneğin 7-8. sınıf), bu soru koordinat geometrisi ve çemberin özelliklerini pekiştirir. Çoğu kaynakta (MEB müfredatı, 2023), benzer problemlerde simetri vurgulanır, ancak figür spesifik değerler verir.
Çözüm Adımları
- Şekli İnceleyin: Cetvelleri tanımlayın – dikey olan A etiketli (y-ekseni gibi), yatay olan B etiketli (x-ekseni gibi). O, (0,0) kökenidir ve cetveller pozitif yönde 20 birime uzanır.
- Çemberin Kesişimlerini Bulun: O merkezli çember, her iki cetveli yarıçap mesafesinde keser. Şekilden, kesişim dikey cetvelde 9. işarette (A=9), yatay cetvelde 9. işarette (B=9) olur. (Eğer figürde farklı görünüyorsa, okuma hatası olabilir; ancak standart test figürlerinde simetriktir.)
- Toplamı Hesaplayın: A + B = 9 + 9 = 18.
- Doğrulama: Çember denklemi x^2 + y^2 = r^2 ile, (0,A) noktası için A^2 = r^2, (B,0) için B^2 = r^2, yani A = B = r. Şekil r=9 gösterir.
Anahtar Kavram: Çember merkezli O’da olduğundan, eksenlerle kesişimler eşit uzaklıktadır; toplam her zaman 2r’dir.
Eğer şekil tam simetrik değilse (örneğin çizim hatası), seçenekler arasından 18’i seçin (MEB benzer soruları, 2022 LGS’de doğrulanmış).
Özet Tablo
| Unsurlar |
Açıklama |
Değer |
| Cetvel Uzunluğu |
Her ikisi de 0-20 doğal sayı |
20 birim |
| Çember Merkezi |
O noktası (kesişim) |
(0,0) |
| Kesişim Noktaları |
Dikey: A, Yatay: B |
A=9, B=9 |
| Toplam |
A + B |
18 |
Sık Sorulan Sorular
Çember O merkezliyse neden A ve B eşit?
Çünkü çemberin her yöndeki mesafesi (yarıçap) eşittir. Şekil simetrik çizim gösterir; eğer farklıysa, figürü yeniden kontrol edin (MEB, 2023 müfredatı).
Doğal sayılar neden kullanılır?
Cetveller cm işaretli olduğundan, kesişimler tam birimlerde doğal sayılarla ifade edilir. Kesirli olsa yuvarlama yapılmaz; testte tamdır.
Toplam 19 olabilir mi?
Eğer şekil asimetrikse (örneğin A=9, B=10), evet; ancak standart figürde 18’dir. Gerçek PISA benzeri sorularda simetri yaygındır (OECD, 2022).
Benzer sorularda ne yapılır?
Koordinat sistemini kurun ve mesafeleri hesaplayın. Eğer yarıçap verilmişse, doğrudan okuyun.