Ortaögretlm Genal Modurlubu
28. Doğaya i yaan suek, insanin morlern
uyumunu kDrurriasia destok olue
doğa titrooyunea atoik alginizi Gokillanditmie
2a
sarurtsal uatkenigni besleyen lengl bi kae
oimuştur Ayrca ihava ve yoşil alanlarda
cwesinde bağisikik sistaroi dne olanag
bedence zindeligi arlirdg bilinmek
metledi
onudan lemasın tbirevierde
uvandrdig\int ve gezegerimiz korunaya yönelik
akoloik duyariiğı pekiştrdiğini de gösterektedir,
29. XVIl yúzyıl Osmanl dünyasinin önarnli
Bu parçaya göre doğayla ilgill aşağıdakdlerden
hangisl söylenemez
As Iosaun estetik Dretii için ham kaynağ oldubu
Sosyal lişkilerdek ilctişim becerilorinl artirdig
C) Kişinin içsal cengesini sağlamaya yardime odi
D) Kişilerde çevreyi korurria bilincini destekiedi
E) Fiziksel sağlığı ve bedanisel direnci olumiu
etkilediğ
liwaninda hallkun eúniik wa
Seyatatname’sine aktarnıştır, Éser, yazarin birbirini
izleyen gezilerine gáre dizenlenniş ciltlerin bir
araya getirilrmesiyle oluşturulruştur. Anatirnında
l
Bu parçaya göre Evliya Çelebi ile ilgili
aşağıdakilerden hanglst söyteriemez?
cinde
icin ongnilW bir kaynak hāline getirn şlir Gezdig
yoralerde duyduğu kelimeleri, deyimileri ve halk
soyleyişlerini kaydetrmesi ise eserini Türkçenin
geçriş dönenlerini inceleyen araşlırnacilar
açisindan da değerli kilrriştir.
B) Gözlamlar
A) Gezlerinde siradaninsapların yaşamlarını
gôzlemlemiştr.
uo otnoloi gibl alanar
taşımıştir
Gorneri acki blyh dailan için belge nteliği
C) Gezip gödoga yerleré at söz variğıni kayıt
altina almiştir.
artırmıştr
9Kullandiğı dl, eserinin farkli alanlardaki dejerini
E) Gezilan yerier zaman siralaması gózetlerek
aktarılmiştir.
2 DENEME
bind. Grnlkle uysri kedi kan ncdan
kadiorin baŞ vo kuyruk bdigolarinda sanme
Van ked
ve baden biCminde o
yuzYpieina
kollernde thariki bz reng Vİ vya knhribar
Ru riki dioer kerlilnan
Orelirden biri ise suya karsı goslerdipi igidr
kedilor vizpO kadlag nenanlyle Van
d (avyan kurkünü ndiran tüy yapılań sayesinde
lüylei vp bezer vetnnarya
Lamarn Ankara kedislyle kanştnlsa da Van kedisinin
olmaı, Ik inci birbiinden
anmava v
Bu parçada Van ked|
hangisine degintim
eYle ilgili ağıdakilerden
Gaz rBKlertnir tgUn
larkl ivalaiodé
dagişkenlik gösleroblacegine
Z ve göz yapilarının kandili ne rgú biçimsel
Özeliker laşidığınaA
C) lslaninca çabuk kuruyan lüy yaplarinun sINE
olan ilgilerini art rdiğina
D) Beyaz tiylerinin bazi bolgelerinde sariTsI
lekeler bulunabildigina
YBazi fiziksel 0zalliklori nedanyle Arlkara
kedileriyle karışlirilabildigine
TYT- TÜRKCE TE
Aşağıda sayfada yer alan 28, 29 ve 30. Türkçe paragraf sorularının ayrıntılı çözümleri yer almaktadır:
28. Soru: Doğanın İnsan Üzerindeki Etkileri
ÇÖZÜM ADIMLARI & Seçenek Analizi:
- A Seçeneği (İnsanın estetik üretimi için ilham kaynağı olduğu): Parçada geçen “edebiyattan resme kadar pek çok alanda insanın sanatsal üretkenliğini besleyen temel bir kaynak olmuştur” ifadesi bu yargıyı doğrular.
- B Seçeneği (Sosyal ilişkilerdeki iletişim becerilerini artırdığı): Metinde doğanın ruhsal dengeye, sanata, fiziksel sağlığa ve çevre bilincine katkılarından söz edilmiş; fakat insanlarla kurulan sosyal iletişim veya iletişim becerileri üzerine hiçbir bilgi verilmemiştir.
- C Seçeneği (Kişinin içsel dengesini sağlamaya yardımcı olduğu): Metnin başındaki “yoğun stresi azaltarak ruhsal uyumunu korumasına destek olur” cümlesi içsel dengeyi karşılar.
- D Seçeneği (Kişilerde çevreyi koruma bilincini desteklediği): Parçanın sonundaki “çevre bilincini uyandırdığını ve gezegenimizi korumaya yönelik ekolojik duyarlılığı pekiştirdiğini” ifadesi bunu açıkça belirtir.
- E Seçeneği (Fiziksel sağlığı ve bedensel direnci olumlu etkilediği): “bağışıklık sistemini desteklediği ve bedensel zindeliği artırdığı” ifadesinden bu sonuca ulaşılır.
Sonuç ve Doğrulama: Metinde sosyal ilişkiler ve iletişim becerilerine yönelik herhangi bir veri bulunmadığından B seçeneği söylenemez.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: B — Sosyal ilişkilerdeki iletişim becerilerini artırdığı
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
29. Soru: Evliya Çelebi ve Seyahatname
ÇÖZÜM ADIMLARI & Seçenek Analizi:
- A Seçeneği (Gezilerinde sıradan insanların yaşamlarını gözlemlemiştir): Metindeki “halkın günlük yaşamını Seyahatname’sine aktarmıştır” ifadesi sıradan insanların gözlemlendiğini gösterir.
- B Seçeneği (Gözlemleri farklı bilim dalları için belge niteliği taşımıştır): “gözlemlerinin çeşitliliği eseri tarih, coğrafya ve etnoloji gibi alanlar için önemli bir kaynak hâline getirmiştir” ifadesi farklı bilim dallarına kaynak olduğunu kanıtlar.
- C Seçeneği (Gezip gördüğü yerlere ait söz varlığını kayıt altına almıştır): “Gezdiği yörelerde duyduğu kelimeleri, deyimleri ve halk söyleyişlerini kaydetmesi…” cümlesi söz varlığının kaydedildiğini gösterir.
- D Seçeneği (Kullandığı dil, eserinin farklı alanlardaki değerini artırmıştır): Eserin farklı alanlardaki (tarih, coğrafya, etnoloji) değerini artıran unsur kullandığı dil değil, gözlemlerinin çeşitliliğidir. Yöresel söz varlığını kaydetmesi ise sadece Türkçenin geçmiş dönem araştırmaları için değer taşımaktadır. Dolayısıyla bu genelleme yanlıştır.
- E Seçeneği (Gezilen yerler zaman sıralaması gözetilerek aktarılmıştır): “yazarın birbirini izleyen gezilerine göre düzenlenmiş ciltlerin…” ifadesi kronolojik/zaman sırasını belirtir.
Sonuç ve Doğrulama: Metne göre esere çok yönlü değer katan etken “dil” değil, "gözlem çeşitliliği"dir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: D — Kullandığı dil, eserinin farklı alanlardaki değerini artırmıştır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
30. Soru: Van Kedisinin Özellikleri
ÇÖZÜM ADIMLARI & Seçenek Analizi:
- A Seçeneği (Göz renklerinin türün farklı üyelerinde değişkenlik gösterebileceğine): “her iki göz rengi mavi veya kehribar olabileceği gibi biri mavi, diğeri kehribar da olabilir” ifadesiyle yer verilmiştir.
- B Seçeneği (Yüz ve göz yapılarının kendilerine özgü biçimsel özellikler taşıdığına): “Yuvarlak bir yüz yapısına ve badem biçiminde gözlere sahip olan…” ifadesiyle yer verilmiştir.
- C Seçeneği (Islanınca çabuk kuruyan tüy yapılarının suya olan ilgilerini artırdığına): Metinde tüy yapısının çabuk kuruduğu belirtilmiştir; ancak bu tüy yapısının suya olan ilgiyi artırdığına dair bir neden-sonuç bağı kurulmamıştır. Suya ilgi duymaları ayrı bir davranış özelliğidir.
- D Seçeneği (Beyaz tüylerinin bazı bölgelerinde sarımsı lekeler bulunabildiğine): “baş ve kuyruk bölgelerinde sarımsı lekelere de rastlanabilir” ifadesiyle doğrudan değinilmiştir.
- E Seçeneği (Bazı fiziksel özellikleri nedeniyle Ankara kedileriyle karıştırılabildiğine): “Beyaz tüyleri ve benzer göz renkleri nedeniyle zaman zaman Ankara kedisiyle karıştırılsa da…” ifadesiyle belirtilmiştir.
Sonuç ve Doğrulama: Parçada tüy yapısının suya ilgiyi artırdığı yönünde bir gerekçe sunulmamıştır; sadece ıslandıklarında kolay kurumalarını sağladığı söylenmiştir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: C — Islanınca çabuk kuruyan tüy yapılarının suya olan ilgilerini artırdığına
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Paragrafta anlam sorularında “yardımcı düşünceler” ile “neden-sonuç ilişkileri” arasındaki farkları pekiştirmek için benzer bir soru çözmek ister misiniz?
