Aşağıdakilerden hangisi Refik Halit Karay, Ali Canip Yöntem ve Ahmet Haşim’in ortak özelliğidir?
Cevap:
İçindekiler
1. Soruya Genel Bakış
Bu soruda, Refik Halit Karay, Ali Canip Yöntem ve Ahmet Haşim gibi üç önemli edebiyatçının “ortak özelliği” sorgulanmaktadır. Soruda şu şıklar görülüyor:
A) Eserlerinde dönemin politik olaylarını ele almaları
B) Hem nesir hem de nazım alanında eser vermeleri
C) Eserlerini halkın anlayabileceği bir dille yazmaları
D) Millî Edebiyat akımına öncülük etmeleri
E) Fecriati topluluğunun bildirisini imzalamış olmaları
Bu şıklardan hareketle üç yazarın hem biyografileri hem de eser türleri açısından hangi ortak noktaya sahip olduğu araştırılıyor.
2. Yazarların Hayatı ve Edebi Kişilikleri
Refik Halit Karay
- Edebi Kişilik: Hikâye ve roman yazarı olarak tanınır. “Memleket Hikâyeleri” ve “Gurbet Hikâyeleri” gibi önemli eserleri vardır.
- Edebi Akım/Etki: Önce Fecriati topluluğuna yakın durmuş, sonrasında Millî Edebiyat akımına katılmıştır.
- Dili: Sade bir Türkçe kullanmaya özen gösterir, özellikle hikâyelerinde Anadolu yaşamına değinir.
Ali Canip Yöntem
- Edebi Kişilik: Şiir, makale, deneme gibi yazı türlerinde ürün vermiştir.
- Millî Edebiyat Hareketi: Özellikle “Yeni Lisan” anlayışını savunur.
- Eser Türleri: Hem şiir (nazım) hem de nesir (makaleler, edebiyat eleştirileri) alanında çalışmaları mevcuttur.
Ahmet Haşim
- Edebi Kişilik: Sembolizm akımından etkilenen şiirleriyle tanınır, Fecriati topluluğunda bulunmuştur.
- Şiir ve Nesir: “Piyale” ve “Göl Saatleri” adlı şiir kitapları ile tanınırken, “Bize Göre” ve “Gurebahane-i Laklakan” adlı düzyazı (mensur) eserleri de vardır.
- Dil Anlayışı: Genellikle sanatlı ve ağır bir dil kullanır, halk diline yönelik basit bir üsluptan uzak durmuştur.
3. Ortak Özellik Değerlendirmesi
Yukarıdaki üç yazarın en göze çarpan ortak noktası, her birinin hem şiir (nazım) hem de düz yazı (nesir) alanında ürün vermiş olmasıdır. Özellikle Ahmet Haşim, şiirleri kadar mensur denemeleriyle de tanınıyor. Refik Halit Karay ağırlıkla nesir türünde (hikâye, roman) yazmış olsa da bazı kaynaklarda şiir denemeleri de bulunduğuna dair bilgilere rastlanır. Ali Canip Yöntem ise hem şair hem eleştirmen ve denemeci kimliğiyle bilinir.
Şu detaylar da doğrulamayı güçlendirir:
- Politik Olayları Ele Almaları (A): Üç yazarın tamamı için geçerli değildir. Ahmet Haşim ağırlıklı olarak sembolik şiirler yazar, siyasi konular üzerinde pek durmaz.
- Halkın Anlayabileceği Dille Yazmaları (C): Özellikle Ahmet Haşim’in dili ağırdır, bu şık hepsi için genellenemez.
- Millî Edebiyat Akımına Öncülük Etmeleri (D): Haşim bu akımın içinde değil, Fecriati’den çıkıp sembolizm çizgisinde devam etmiştir.
- Fecriati Bildirisini İmzalayanlar (E): Refik Halit Karay ve Ali Canip’in durumları Haşim’le aynı değildir. Haşim Fecriati’de yer alsa da diğer ikisi aynı bildiride bulunmaz.
4. Seçeneklerin Analizi
- (A) Eserlerinde dönemin politik olaylarını ele almaları
- Refik Halit Karay bazen toplumsal ve siyasi konulara değinir; ancak Ahmet Haşim’in sembolik şiirleri daha çok iç dünya ve duygu ağırlıklıdır. Dolayısıyla bu ortak nokta değildir.
- (B) Hem nesir hem de nazım alanında eser vermeleri
- Ali Canip Yöntem: Şiir (nazım) + düzyazı (nesir)
- Ahmet Haşim: Şiir (nazım) + deneme/sohbet (nesir)
- Refik Halit Karay: Ağırlıkla düz yazı yazmış olsa da şiir denemeleri de bulunmuş; ayrıca edebiyat dünyasında “fıkra,” “makale” gibi nesir türlerine de yoğun katkı vermiştir.
- Ortak payda en çok bu seçenekte toplanmaktadır.
- (C) Eserlerini halkın anlayabileceği bir dille yazmaları
- Ahmet Haşim’in dili sembolik ve ağırdır. Halk diline yakın değildir. Bu nedenle bu şık tümüne uymaz.
- (D) Millî Edebiyat akımına öncülük etmeleri
- Ali Canip Yöntem ve Refik Halit Karay, Millî Edebiyat çevresinde yer alsalar da Ahmet Haşim bu yönde değildir. Bu şık üçü için genellenemez.
- (E) Fecriati topluluğunun bildirisini imzalamış olmaları
- Ahmet Haşim Fecriati içindedir; ancak Refik Halit Karay ve Ali Canip Yöntem aynı bildiriyi imzalamamışlardır.
Bu değerlendirmeler ışığında ortak özellik olarak (B) Hem nesir hem de nazım alanında eser vermeleri doğru cevabı gösterir.
5. Özet Tablo
| Yazar | Edebi Hareket/Akım | Nazım (Şiir) Eserleri | Nesir (Düzyazı) Eserleri | Dil Özelliği |
|---|---|---|---|---|
| Refik Halit Karay | Fecriati → Millî Edebiyat | Bazı şiir denemeleri | Hikâye, roman, fıkra | Genelde anlaşılır, sade Türkçe |
| Ali Canip Yöntem | Millî Edebiyat | Şiir (hece ölçüsü vb.) | Eleştiri, makale, deneme | Millî Edebiyat ile sade Türkçe’yi savunmuş, fakat sanatlı dil kullandığı da var |
| Ahmet Haşim | Fecriati, Sembolik | “Göl Saatleri”, “Piyale” | “Bize Göre”, “Gurebahane-i Laklakan” | Ağır ve sembolik bir dil, mensur yazıları da mevcut |
Bu tabloda görülüyor ki üç yazarın da nazım ve nesir alanında çalışmalar yapmış olması en belirgin ortak noktadır.
6. Sonuç ve Kısa Özet
- Refik Halit Karay, daha çok hikâye ve roman türleriyle tanınsa da yazarlık serüveninin başında şiir denemelerinde de bulunmuştur.
- Ali Canip Yöntem, hem şiirleriyle hem de makaleleriyle edebiyat sahasında etkin olmuştur.
- Ahmet Haşim, sembolik şiirleriyle ünlü olmasına rağmen “Bize Göre” ve “Gurebahane-i Laklakan” gibi düzyazı eserleriyle de dikkat çeker.
Dolayısıyla, ortak özellik olarak en makul ve doğru kabul edilebilecek şık (B) Hem nesir hem de nazım alanında eser vermeleri biçimindedir.