ÖRNEK SORU
X<0 olmak üzere
-x+
işleminin sonucu kaçtır?
A) -x
B) -
x < 0 olmak üzere \sqrt[4]{(-x)^4} + \sqrt[5]{x^5} İşleminin Sonucu
KULLANILAN FORMÜL VE KURALLAR:
Köklü ifadelerde kök derecesi ile üs sadeleşirken şu kurallar uygulanır:
- Çift Dereceli Köklü İfadeler (n çift ise): \sqrt[n]{a^n} = |a| (İfade mutlak değer içinde çıkar.)
- Tek Dereceli Köklü İfadeler (n tek ise): \sqrt[n]{a^n} = a (İfade işareti değişmeden aynen çıkar.)
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Çift Dereceli Terimin İncelenmesi ve Çıkarılması
\sqrt[4]{(-x)^4} ifadesinde kök derecesi 4 (çift sayı) olduğundan tabandaki ifade mutlak değer içinde kök dışına çıkar:
Soruda x < 0 verilmiştir. x negatif bir sayı olduğu için (-x) ifadesi pozitif bir değer alır (örneğin x = -2 ise -x = 2 > 0). Pozitif ifadelerin mutlak değeri kendisine eşit olduğu için:
Adım 2 — Tek Dereceli Terimin İncelenmesi ve Çıkarılması
\sqrt[5]{x^5} ifadesinde kök derecesi 5 (tek sayı) olduğundan mutlak değere gerek kalmadan ifade aynen dışarı çıkar:
Adım 3 — İfadelerin Toplanması
Bulunan sonuçlar verilen işlemde yerine koyulur:
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: 0 (C seçeneği)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Çift Dereceli Kökler ve Mutlak Değer
- Tanım: Kök derecesi çift bir doğal sayı olan köklü ifadelerin sonucu reel sayılarda negatif olamayacağı için kök dışına çıkarılırken mutlak değer kullanılır.
- Bu problemde: Kök derecesi 4 olduğundan (-x)^4 ifadesi |-x| şeklinde çıkarılmıştır.
2. Tek Dereceli Kökler
- Tanım: Kök derecesi tek bir doğal sayı olan ifadelerde sayının işareti aynen korunur ve mutlak değer kullanılmaz.
- Bu problemde: Kök derecesi 5 olduğundan x^5 ifadesi doğrudan x olarak çıkarılmıştır.
SIK YAPILAN HATALAR:
Çift Dereceli Kökü Mutlak Değersiz Çıkarmak
- Yanlış: \sqrt[4]{(-x)^4} = -x yazıp mutlak değer kuralını atlayarak işaret hatası yapmak veya direkt +x yazmak.
- Doğru: Kök derecesi çift ise önce |-x| yazılmalı, ardından x’in işareti kontrol edilerek mutlak değer dışına çıkarılmalıdır.
- Neden yanlış: Çift dereceli bir kökün sonucu reel sayılarda asla negatif olamaz.
Bu konuyu pekiştirmek için benzer bir köklü ifade sorusu çözmemi ister misin?
