- Bir öğretmen çocuklara bildikleri bir şarkrys dinletrnis
lardından onlara "Hadi bu şarkiyı şimdi de siz söyleyíió
demiştir. Çocuklar dinledikleri şarkıyı sõylerken’Bu şark
çok hizlı, size yetişemiyorum acaba biraz daha yavaş
söylesek nasıl olurdu?’ diyerek onlardan şarkıyi yavaş
tempoda söylemelerini istemiştir.
Orff yaklaşımına göre bu etkinlik yaratıçmüzik
aşamalarindan hangi ikisine yöneliktir?
A) Yansılama- Buluş
B) Buluş- Doğaçlama
C) Yansılama-nota okuma
D) Nota okuma- doğaçlama
E) Yansilama- Doğaçlama
Orff Yaklaşımı: Yaratıcı Müzik Aşamaları Analizi
Soru Özeti: Bir öğretmenin çocuklara bildikleri bir şarkıyı dinletip aynısını söyletmesi ve ardından tempoyu değiştirerek (yavaş söyleyerek) yeni bir form oluşturmalarını istemesi, Orff yaklaşımının hangi aşamalarına örnektir?
[ÇÖZÜM ADIMLARI:]
Adım 1 — Birinci Bölümün Analizi (Yansılama)
Öğretmen çocuklara bildikleri bir şarkıyı dinletmiş ve “Hadi bu şarkıyı şimdi de siz söyleyin” demiştir. Çocukların dinledikleri ritmi, melodiyi veya hareketi olduğu gibi tekrar etmelerine Orff yaklaşımında Yansılama (Imitation) denir. Burada model alınan bir davranışın birebir tekrarı söz konusudur.
Adım 2 — İkinci Bölümün Analizi (Buluş)
Öğretmen, “Bu şarkı çok hızlı… acaba biraz daha yavaş söylesek nasıl olurdu?” diyerek çocukları şarkı üzerinde bir değişiklik yapmaya yönlendirmiştir. Var olan bir materyalin (şarkının) tempo, gürlük veya tını gibi öğeleriyle oynayarak yeni bir biçim elde edilmesine Buluş (Exploration/Keşfetme) denir. Çocuklar burada yavaş tempoyu “keşfederek” uygulamaktadır.
Adım 3 — Seçeneklerin Karşılaştırılması
A) Yansılama- Buluş: İlk aşama (aynen söyleme) yansılama, ikinci aşama (tempoyu değiştirme) buluş aşamasıdır.
B) Buluş- Doğaçlama: İlk kısımda bir keşif yok, taklit vardır.- C) Yansılama- Nota Okuma: Etkinlikte nota kullanımı yoktur.
- D) Nota okuma- Doğaçlama: Nota okuma aşaması gerçekleşmemiştir.
- E) Yansılama- Doğaçlama: Doğaçlama, ön hazırlık olmaksızın tamamen özgün bir ürün ortaya koymaktır; burada ise var olan şarkı üzerinde sadece bir tempo değişikliği (keşif/buluş) istenmiştir.
Adım 4 — Final Doğrulama
Orff schulwerk sürecinde sıralama; Yansılama \rightarrow Buluş \rightarrow Doğaçlama \rightarrow Yazma (Okuma) şeklindedir. Soruda şarkının aynen söylenmesi ilk aşamayı, tempo değişikliği ile şarkının farklı bir halinin deneyimlenmesi ise ikinci aşamayı doğrudan karşılar.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[CEVAP:] A) Yansılama- Buluş
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[TEMEL KAVRAMLAR:]
1. Yansılama (Imitation)
- [Tanım:] Öğretmenin veya modelin sunduğu müziksel birimlerin aynen tekrar edilmesidir.
- [Bu problemde:] Çocukların dinledikleri şarkıyı aynen söylemeleri.
2. Buluş / Keşfetme (Exploration)
- [Tanım:] Mevcut ses, ritim veya hareket öğeleriyle denemeler yaparak farklı olasılıkların ortaya çıkarılmasıdır.
- [Bu problemde:] Şarkının hızını (temposunu) değiştirerek yavaş formda söylenmesi.
[SIK YAPILAN HATALAR:]
Doğaçlama ile Karıştırma
- [Yanlış:] Tempoyu değiştirmeyi “Doğaçlama” sanmak.
- [Doğru:] Tempoyu değiştirmek bir "Buluş"tur.
- [Neden yanlış:] Doğaçlama (Improvisation), daha üst düzey bir aşamadır ve mevcut bir kalıba bağlı kalmadan anlık yaratıcılığı gerektirir. Tempoyu yavaşlatmak, var olanı farklı biçimlerde “keşfetmektir”.
Orff yaklaşımındaki diğer aşamalar olan “Doğaçlama” ve “Yazma/Okuma” arasındaki temel farkları daha detaylı incelememi ister misin?