Onlar basamağındaki rakam, birler basamağındaki rakamın 2 katı olan üç tane üç basamaklı doğal sayı yazalım.
Onlar Basamağı, Birler Basamağının 2 Katı Olan Üç Basamaklı Sayılar
KULLANILAN KURAL:
Üç basamaklı bir sayıyı ABC şeklinde gösterirsek:
- A = Yüzler basamağı (1, 2, 3, \dots, 9 olabilir, 0 olamaz)
- B = Onlar basamağı
- C = Birler basamağı
- İstenen şart: \text{Onlar Basamağı} = 2 \times \text{Birler Basamağı} yani B = 2 \times C
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Kurala Uygun (Onlar, Birler) Rakam Çiftlerini Belirleme
Bir basamağa sadece bir rakam (0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9) yazılabileceği için olası durumları inceleyelim:
- Birler basamağı C = 1 ise \rightarrow Onlar basamağı B = 2 \times 1 = 2 olur.
- Birler basamağı C = 2 ise \rightarrow Onlar basamağı B = 2 \times 2 = 4 olur.
- Birler basamağı C = 3 ise \rightarrow Onlar basamağı B = 2 \times 3 = 6 olur.
- Birler basamağı C = 4 ise \rightarrow Onlar basamağı B = 2 \times 4 = 8 olur.
(Not: Birler basamağı 5 veya daha büyük olamaz çünkü onlar basamağı 10 veya daha büyük olur ve bu bir rakam değildir.)
Adım 2 — Yüzler Basamağına Sıfır Dışında Bir Rakam Seçerek 3 Tane Sayı Oluşturma
-
1. Sayı:
- Yüzler basamağı: 3
- Onlar basamağı: 2
- Birler basamağı: 1
- Oluşan sayı: \mathbf{321} (Kontrol: 2 = 2 \times 1)
-
2. Sayı:
- Yüzler basamağı: 5
- Onlar basamağı: 4
- Birler basamağı: 2
- Oluşan sayı: \mathbf{542} (Kontrol: 4 = 2 \times 2)
-
3. Sayı:
- Yüzler basamağı: 7
- Onlar basamağı: 6
- Birler basamağı: 3
- Oluşan sayı: \mathbf{763} (Kontrol: 6 = 2 \times 3)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP:
Yazılabilecek üç tane örnek doğal sayı: 321, 542 ve 763’tür.
(Alternatif olarak 121, 242, 484, 984 gibi sayılar da yazılabilir.)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Basamak Değeri ve Basamak Adları
- Tanım: Bir sayıda rakamların bulunduğu konumlara basamak denir. Üç basamaklı sayılarda soldan sağa doğru basamaklar sırasıyla yüzler, onlar ve birler basamağıdır.
- Bu problemde: Onlar ve birler basamağı arasındaki kat ilişkisi belirlenip yüzler basamağına 0 harici bir rakam getirilmiştir.
SIK YAPILAN HATALAR:
Basamakları Karıştırmak
- Yanlış: Birler basamağını onlar basamağının 2 katı yapmak (örneğin onlar basamağına 2, birler basamağına 4 yazıp 324 demek).
- Doğru: Onlar basamağı birler basamağının 2 katı olmalıdır (örneğin onlar: 4, birler: 2 olan 342).
- Neden yanlış: Soruda katı istenen basamak onlar basamağıdır.
Bu soru tipinde yüzler basamağının basamak değeriyle ilgili benzer bir alıştırma çözmemi ister misin?
