On iki tane eş karelerden oluşan şekilde, \tan x + ot x değeri kaçtır?
A) \frac{33}{20}
B) \frac{37}{20}
C) 2
D) \frac{41}{20}
E) \frac{43}{20}
Dik Üçgende Trigonometrik Oranlar
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
- Bir dik üçgende dar açılardan biri x olmak üzere:\tan x = \frac{\text{Karşı Dik Kenar}}{\text{Komşu Dik Kenar}}, \quad \cot x = \frac{\text{Komşu Dik Kenar}}{\text{Karşı Dik Kenar}} = \frac{1}{\tan x}
- Toplam formülü:\tan x + \cot x = \frac{\sin^2 x + \cos^2 x}{\sin x \cdot \cos x} = \frac{a}{b} + \frac{b}{a} = \frac{a^2 + b^2}{a \cdot b}
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Açıyı Uygun Bir Dik Üçgene Taşıma
Şekildeki kareler özdeş (eş) olduğundan her bir karenin kenar uzunluğunu 1\text{ birim} kabul edelim.
- Şekli kapsayan büyük dik üçgeni incelediğimizde:
- Düşey (dikey) kenar: 4\text{ birim} (en soldaki 4 karenin yüksekliği)
- Yatay kenar: 5\text{ birim} (tabandaki 5 karenin genişliği)
- x açısının kolları, yatay çizgiler birbirine paralel olduğundan yöndeş açılar kuralı ile büyük dik üçgenin dar açısına eşittir.
Adım 2 — \tan x ve \cot x Değerlerini Belirleme
Açının konumuna göre dik kenarlar 4 ve 5 birimdir:
\tan x = \frac{4}{5} \quad \text{ve} \quad \cot x = \frac{5}{4}
(Açının diğer dar açı olması durumunda değerler \tan x = \frac{5}{4} ve \cot x = \frac{4}{5} olur ve toplam değişmez).
Adım 3 — İstenen Toplamı Hesaplama
Değerleri toplayıp paydalarını 20’de eşitleyelim:
\tan x + \cot x = \frac{4}{5} + \frac{5}{4} = \frac{4 \cdot 4 + 5 \cdot 5}{20} = \frac{16 + 25}{20} = \frac{41}{20}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: D) \frac{41}{20}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- Yöndeş Açılar: Paralel iki doğruyu kesen bir doğrunun oluşturduğu aynı yöne bakan açılar eşittir. Kareli zemin sorularında açıyı kenarları tam sayı olan büyük bir dik üçgenin köşesine taşımak için kullanılır.
- \tan x ve \cot x İlişkisi: \cot x = \frac{1}{\tan x} olduğundan biri bilindiğinde diğeri çarpmaya göre tersidir.
SIK YAPILAN HATALAR:
Hatalı Yaklaşım: x açısının içinde bulunduğu küçük üçgende kenarlar tam kare çizgilerinden geçmediği için yaklaşık değerler okumaya çalışmak.
Doğru Yaklaşım: Paralellikten yararlanarak açıyı köşeleri tam ızgara çizgilerine oturan büyük dik üçgene taşımak.
Benzer bir kareli zemin trigonometri sorusu çözerek konuyu daha da pekiştirmek ister misin?
