Geniş Olumsuz şekli
Geniş Zamanın Olumsuz Şekli
Cevap: Geniş zaman, Türkçede bir eylemin her zaman, her dönem veya sürekli olarak yapıldığını ifade eder. Olumsuz şekli ise bir eylemin yapılmadığını, gerçekleştirilmediğini belirtir. Geniş zamanın olumsuz şeklini oluşturmak için fiile “-ma” veya “-me” eki getirilir ve ardından uygun yardımcı fiil eklenir.
Olumsuz Yapı:
- Fiil Kökü: İlk olarak fiilin kökünü belirleriz. Örneğin, “gitmek” fiilinin kökü "git"tir.
- Olumsuzluk Eki: Fiil köküne “-ma” veya “-me” eki eklenir.
- Örnek: git → gitme
- Kişi Ekleri: Ardından geniş zaman olumsuz kişisel ekleri getirilir.
- Ben: -mem
- Sen: -mezsin
- O: -mez
- Biz: -meyiz
- Siz: -mezsiniz
- Onlar: -mezler
Örnekler:
- Ben gitmem: (Ben) gitmem.
- Sen gitmezsin: (Sen) gitmezsin.
- O gitmez: (O) gitmez.
- Biz gitmeyiz: (Biz) gitmeyiz.
- Siz gitmezsiniz: (Siz) gitmezsiniz.
- Onlar gitmezler: (Onlar) gitmezler.
Olumsuz Geniş Zamanın Kullanımı:
Bu yapı, genel bir durumu veya alışkanlığı olumsuzlamak için kullanılır. Örneğin, bir kişinin bir aktiviteyi hiç yapmadığını veya belli bir zaman diliminde yapmadığını belirtebiliriz.
Örnek Cümle:
- Arzu kitap okumaz. (Arzu’nun genellikle kitap okumadığını belirtir.)
Özet: Geniş zamanın olumsuz şekli, “-ma/-me” eki ve kişisel eklerle oluşturulur. Bu yapı, bir etkinliğin genel olarak yapılmadığını veya bir alışkanlığın olmadığını ifade eder.