Olüme dair aklımda şöyle bir beyit var: "Benim de bi

Olüme dair aklımda şöyle bir beyit var: “Benim de bi.
namazlik sallanatım olacak / O musala taşında.” Bu, bir
şirin sonu olabilir fakat üstünů getirmek zaman ve hava
meselesidir. Bunda, benimn hayata olan tutkumun pay!
büyük. Şimdiyse; gözlerimle, ellerimle ve her bir azamla
hayata bağlıyım. Hiçle ölümü aklıma getirmek istemiyorum.
lllaki bir gün o taşla tanışacağí2 ama bugün her şeyden
önce yaşamayı seçiyorum.
Bu parçada numaralanmıs sözlerde hangisinin
yazımi yanlıstr?

Parçadaki Numaralanmış Sözlerin Yazım Kuralları Açısından İncelenmesi

:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — I. Sözü (Bunda) İnceleme

  • Metindeki Kullanım: “Bunda, benim hayata olan tutkumun payı büyük.”
  • TDK Kuralı: İşaret zamiri olan “bu” sözcüğüne bulunma durumu (hâl) eki (-da) getirilmiştir. Sözcük ile ek arasına türeme/kaynaştırma ünsüzü olan “n” harfi girmiştir (bu + n + da = bunda). Bulunma hâl eki her zaman bitişik yazılır.
  • Değerlendirme: Yazımı doğrudur.

Adım 2 — II. Sözü (her bir) İnceleme

  • Metindeki Kullanım: “…her bir azamla hayata bağlıyım.”
  • TDK Kuralı: “Her” belgisiz sıfatı ile kurulan tamlamalar ve kalıplaşmamış söz dizimleri ayrı yazılır (her bir, her biri, her şey, her zaman). Yalnızca kalıplaşmış olan herhangi, herhalde, herkes gibi kelimeler bitişik yazılır.
  • Değerlendirme: Yazımı doğrudur.

Adım 3 — III. Sözü (Hiçte) İnceleme

  • Metindeki Kullanım: “Hiçte ölüme aklıma getirmek istemiyorum.”
  • TDK Kuralı: Cümleden çıkarıldığında anlamın yapısı bozulmayan, cümle içinde dahi/bile anlamı katan “de / da” bir bağlaçtır. Bağlaç olan “de / da”:
    1. Sözcükten her zaman ayrı yazılır.
    2. Hiçbir zaman ünsüz benzeşmesine (sertleşmeye) uğramaz; yani “te / ta” biçiminde yazılamaz.
  • Doğru Biçimi: Söz konusu ifade “Hiç de” şeklinde ayrı ve sertleşmeden yazılmalıdır.
  • Değerlendirme: Metinde hem bitişik yazıldığı hem de sertleştirilerek “te” yapıldığı için YAZIMI YANLIŞTIR.

Adım 4 — IV. Sözü (İllaki) İnceleme

  • Metindeki Kullanım: “İllaki bir gün o taşla tanışacağız…”
  • TDK Kuralı: “ki” bağlacı kural olarak ayrı yazılır. Ancak kalıplaşmış bazı bağlaçlarda “ki” eki bitişik yazılır. Bu sözcükler SİMBOHÇAM (veya SİMBOHÇEM) kısaltmasıyla zihinde tutulur:
    • Sanki, İllaki, Mademki, Belki, Oysaki, Halbuki, Çünkü, Meğerki.
  • Değerlendirme: “İllaki” sözcüğü kalıplaşmış bir bağlaç olduğu için bitişik yazılması doğrudur.

Adım 5 — V. Sözü (her şeyden) İnceleme

  • Metindeki Kullanım: “…bugün her şeyden önce yaşamayı seçiyorum.”
  • TDK Kuralı: Türkçede “şey” sözcüğü bir belgisiz zamirdir ve kendisinden önceki sözcükten her zaman ayrı yazılır (bir şey, her şey, çok şey). “Şey” sözcüğüne gelen durum ekleri ise bu sözcüğe bitişik yazılır.
  • Değerlendirme: “her şeyden” ifadesinin ayrı yazılması doğrudur.

Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması
:cross_mark: A. I (Bunda) — Hâl eki bitişik yazılmıştır, kullanımı doğrudur.
:cross_mark: B. II (her bir) — Belgisiz sıfat grubu ayrı yazılmıştır, kullanımı doğrudur.
:white_check_mark: C. III (Hiçte) — Bağlaç olan “de” ayrı ve sertleşmeden (“Hiç de”) yazılmalıdır; yazımı yanlıştır.
:cross_mark: D. IV (İllaki) — Kalıplaşmış “ki” bağlacı bitişik yazılmıştır, kullanımı doğrudur.
:cross_mark: E. V (her şeyden) — “Şey” sözcüğü ayrı yazılmıştır, kullanımı doğrudur.


Adım 7 — Son Doğrulama
Cümledeki “de” eki dahi/bile anlamı kattığı için bağlaçtır. Cümleden çıkarıldığında (“Hiç ölüme aklıma getirmek istemiyorum”) cümlenin temel yapısı bozulmaz. Bağlaç olan “de” kesinlikle sertleşerek “te” olamaz ve bitişik yazılamaz. Doğru kullanım “Hiç de” olmalıdır.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: CEVAP: C (III - Hiçte)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

KPSS Türkçe sorularında sıklıkla karşımıza çıkan “de/da bağlacı” veya “ki bağlacının yazımı” (SİMBOHÇAM kuralı) ile ilgili benzer bir pekiştirme sorusu çözmek ister misin?