a
olmak üzere, 15 ile tam bölünebilen beş
basamaklı 123ab biçiminde kaç farklı doğal
sayı yazilabilir?
A)2
B)3
4,4
C)4
D) 5
E) 7
Olmak üzere, 15 ile tam bölünebilen beş basamaklı 123ab biçiminde kaç farklı doğal sayı yazilabilir?
123ab Biçimindeki Sayıların 15 ile Tam Bölünmesi
KULLANILAN KURAL: Bir sayının 15 ile tam bölünebilmesi için hem 3’e hem de 5’e tam bölünmesi gerekir. Ayrıca, a \ge b koşulunu sağlamalıdır.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Sayının 5 ile bölünebilme kuralını uygulayın.
Bir sayının 5 ile tam bölünebilmesi için birler basamağı (b) 0 veya 5 olmalıdır.
- Eğer b = 0 ise: 123a0
- Eğer b = 5 ise: 123a5
Adım 2 — Sayının 3 ile bölünebilme kuralını uygulayın (b=0 durumu).
123a0 sayısının 3 ile tam bölünebilmesi için rakamları toplamı 3’ün katı olmalıdır.
1 + 2 + 3 + a + 0 = 6 + a
6 + a ifadesinin 3’ün katı olması için a değerleri 0, 3, 6, 9 olabilir.
Şimdi a \ge b (yani a \ge 0) koşulunu kontrol edelim:
- a = 0, b = 0 \implies 12300 (Koşul 0 \ge 0 sağlanır)
- a = 3, b = 0 \implies 12330 (Koşul 3 \ge 0 sağlanır)
- a = 6, b = 0 \implies 12360 (Koşul 6 \ge 0 sağlanır)
- a = 9, b = 0 \implies 12390 (Koşul 9 \ge 0 sağlanır)
Bu durumda 4 farklı sayı bulunur.
Adım 3 — Sayının 3 ile bölünebilme kuralını uygulayın (b=5 durumu).
123a5 sayısının 3 ile tam bölünebilmesi için rakamları toplamı 3’ün katı olmalıdır.
1 + 2 + 3 + a + 5 = 11 + a
11 + a ifadesinin 3’ün katı olması için a değerleri 1, 4, 7 olabilir.
Şimdi a \ge b (yani a \ge 5) koşulunu kontrol edelim:
- a = 1, b = 5 \implies 12315 (Koşul 1 \ge 5 sağlanmaz)
- a = 4, b = 5 \implies 12345 (Koşul 4 \ge 5 sağlanmaz)
- a = 7, b = 5 \implies 12375 (Koşul 7 \ge 5 sağlanır)
Bu durumda 1 farklı sayı bulunur.
Adım 4 — Toplam farklı doğal sayıları hesaplayın.
b=0 durumundan 4 sayı ve b=5 durumundan 1 sayı elde ettik.
Toplam sayı adedi: 4 + 1 = 5
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: 5
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Bölünebilme Kuralları
- Tanım: Bir sayının başka bir sayıya kalansız bölünüp bölünmediğini anlamamızı sağlayan pratik kurallardır.
- Bu problemde: 15 ile bölünebilme için 3 ve 5 ile bölünebilme kuralları birlikte kullanıldı.
2. Rakamlar Toplamı
- Tanım: Bir sayının basamaklarını oluşturan rakamların toplamı. 3 ile bölünebilme kuralında kullanılır.
- Bu problemde: 1+2+3+a+b ifadesi, 3 ile bölünebilme kontrolü için kullanıldı.
SIK YAPILAN HATALAR:
a \ge b koşulunu göz ardı etmek
- Yanlış: Sadece 3 ve 5 ile bölünebilme kuralına bakarak tüm olasılıkları saymak. Örneğin, a=1, b=5 durumunda oluşan 12315 sayısını da geçerli kabul etmek.
- Doğru: Her bir a ve b çifti için a \ge b koşulunun sağlanıp sağlanmadığını kontrol etmek.
- Neden yanlış: Problemde verilen ek bir kısıtlamayı göz ardı etmek, hatalı sonuçlara yol açar.
Bu konuyu pekiştirmek için a < b koşulu ile benzer bir problem çözmemi ister misin?
