Oldum olası kendine çekidüzen vermeyi hiç bilmem. Sakal
I II
bir karış, saçlar öylesine, günlerce dolaştığım olur. Bir Mehmet Bey vardı, komşumuz. Tanışır, konuşurdum ama adımı hiç merak etmemiş mi yoksa unutumuvermiş, nedir? Bir gün
benim için “Hani, saçı sakalı akar gibi bir adam geliyor buraya, o işte!” demiş. Üstüme başıma özen göstermeyi beceremem. Çoraplarım hep düşer, yakamla boyun bağımın biri bir
IV V
yanda diğeri bir yanda.
Bu parçada numaralanmış sözlerden hangisinin yazımı yanlıştır?
A) I
B) II
C) III
D) IV
E) V
Yazım Kuralları: Birleşik Sözcüklerin ve İkilemelerin Yazımı
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Türk Dil Kurumu (TDK) yazım kurallarına göre kurallı birleşik fiiller (-ivermek), kalıplaşmış belirli birleşik adlar bitişik yazılırken ikilemeler ve ayrı yazılması gereken söz öbekleri ayrı yazılır. Anlam kayması veya kalıplaşma yoluyla tek bir nesneyi karşılayan boyunbağı (kravat) sözcüğü bitişik yazılmalıdır.
ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ
Parçada numaralanmış sözcükler TDK kuralları doğrultusunda incelendiğinde:
- A) I (Oldum olası): Kalıplaşmış bir zarf öbeğidir; ayrı yazılması doğrudur.
- B) II (çekidüzen): “Çekidüzen vermek” deyiminde yer alan ve düzen anlamına gelen sözcük kalıplaşmış birleşik isim olduğundan bitişik yazılması doğrudur.
- C) III (unutuvermiş): Tezlik bildiren kurallı birleşik fiildir (
unut-+-ivermek); kural gereği bitişik yazılması doğrudur. - D) IV (saçı sakalı): Eş görevli sözcüklerden oluşan bir ikileme/söz öbeğidir; ayrı yazılması doğrudur.
- E) V (boyun bağımın): Kravat anlamına gelen ve kalıplaşmış bir birleşik sözcük olan “boyunbağı” TDK’ye göre bitişik yazılmalıdır. Parçada ayrı yazılarak yazım yanlışı yapılmıştır.
CEVAP: E) V (Doğru yazımı boyunbağımın olmalıdır.)
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: ÖSYM, “boyunbağı” (kravat), “bağbozumu”, “gökkuşağı” gibi günlük dilde ayrı yazılma eğilimi gösteren ancak TDK’ye göre bitişik yazılan kalıplaşmış birleşik isimleri çeldirici olarak sıklıkla sormaktadır.