Olduğuna göre, z 'nin en küçük tam sayı değeri kaçtır?

  1. x , y ve z pozitif gerçel sayılardır.
    olduğuna göre, z’nin en küçük tam sayı değeri kaçtır?
    A) 35
    B) 36
    C) 37
    D) 38
    E) 39
  2. Eş 4 kırmızı ve 4 sarı tahta parçası aşağıdaki gibi gruplanıp 7 cm uzunluğundaki çivi, 1. ve 2. durumdaki gibi tam çakıldığında 1. durumda çivinin ucu, sarı tahta parçanın tam bittiği yere gelirken, 2. durumda çivinin ucu dışarıda kalmaktadır.
    Buna göre, sarı tahta parçasının kalınlığı
    I.
\frac{3}{2} cm

II. 2 cm
III.

\frac{7}{4} cm

değerlerinden hangileri olabilir?
A) I ve II
B) I ve III
C) II ve III
D) Yalnız I
E) Yalnız III
11. x ve y gerçel sayıları için
3 < x < 12
\frac{x}{y} = \frac{3}{2}
Buna göre, başlangıçtaki ses seviyesinin birim türünden alabileceği tam sayı değerleri toplamı kaçtır?
A) 18
B) 21
C) 25
D) 28
E) 32
13. Bir bilgisayarın ses seviyesini ayarlamaya yarayan, 100 eşit birimden oluşan ve alt kısmında hoparlör simgesi bulunan uygulamanın görünümü aşağıda verilmiştir.
Bilgisayarın ses seviyesi
• en az 66 , en fazla 100 birim olarak ayarlandığında simgenin görünümü ııı)
şeklinde olmaktadır.
Başlangıçta belirli bir ses seviyesinde bulunan bu bilgisayarda, ses seviyesi 17 birim artırılırsa simgenin görünümü ııı) şeklinde, başlangıçtaki ses seviyesi 18 birim azaltılırsa simgenin görünümü ı) şeklinde oluyor.
A) 95
B) 96
C) 97
D) 98
E) 99

Birinci Dereceden Eşitsizlikler ve Değer Aralığı Analizi

:light_bulb: KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Eşitsizlik içeren cebirsel ifadelerde değişkenlerin pozitiflik, sıralama ve sınır şartları belirlenerek istenen bilinmeyenin alabileceği değer kümesi veya en küçük/en büyük tam sayı değeri tespit edilir.


:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI

Soru 12: x, y, z Eşitsizliği

Adım 1 — Sınır Durumunu İnceleme:
x < y < z ve x, y, z pozitif gerçel sayılar olmak üzere:

x < y < z \implies \frac{1}{x} > \frac{1}{y} > \frac{1}{z}

Adım 2 — z İçin Alt Sınırı Bulma:
Eşitlikte her terim en küçük olan \frac{1}{z} ifadesinden büyük olduğundan:

\frac{1}{12} = \frac{1}{x} + \frac{1}{y} + \frac{1}{z} > \frac{1}{z} + \frac{1}{z} + \frac{1}{z} = \frac{3}{z}
\frac{1}{12} > \frac{3}{z} \implies z > 36

z bir tam sayı olduğundan alabileceği en küçük tam sayı değeri 37’dir.

:white_check_mark: CEVAP (Soru 12): C) 37 (z_{\min} = 37)


Soru 10: Çivi ve Tahta Kalınlığı

  • Kırmızı tahta kalınlığına k, sarı tahta kalınlığına s diyelim.
  • Toplam 4 kırmızı ve 4 sarı parça iki gruba ayrılmıştır.
  • 1. Durum (3 kırmızı + 1 sarı): Çivinin ucu tam sınıra geldiğinden toplam kalınlık çivinin boyuna eşittir:
    3k + s = 7 \implies k = \frac{7 - s}{3}
  • 2. Durum (1 kırmızı + 3 sarı): Çivinin ucu dışarı taştığından toplam kalınlık 7 cm’den küçüktür:
    k + 3s < 7 \implies \frac{7 - s}{3} + 3s < 7 \implies 7 + 8s < 21 \implies s < \frac{7}{4} = 1{,}75\text{ cm}
  • Öncüller incelendiğinde:
    • I. \frac{3}{2} = 1{,}5 < 1{,}75 (Olabilir :white_check_mark:)
    • II. 2 > 1{,}75 (Olamaz :cross_mark:)
    • III. \frac{7}{4} = 1{,}75 (Eşitlik olamaz, çivi dışarı taşmıştır :cross_mark:)

:white_check_mark: CEVAP (Soru 10): D) Yalnız I


Soru 11: Değer Aralığı (ÖSYM - 2016)

\frac{x}{y} = \frac{3}{2} \implies x = \frac{3}{2}y

Verilen eşitsizlikte x yerine \frac{3}{2}y yazılır:

3 < \frac{3}{2}y < 12 \implies 3 \cdot \frac{2}{3} < y < 12 \cdot \frac{2}{3} \implies 2 < y < 8

y’nin alabileceği tam sayılar: 3, 4, 5, 6, 7

\text{Toplam} = 3 + 4 + 5 + 6 + 7 = 25

:white_check_mark: CEVAP (Soru 11): C) 25


Soru 13: Hoparlör Ses Seviyesi (TYT - 2020)

Başlangıçtaki ses seviyesine S diyelim:

  • 17 birim artırıldığında 3 dalga görünümü (\ge 66):
    S + 17 \ge 66 \implies S \ge 49
  • 18 birim azaltıldığında 1 dalga görünümü (\le 32):
    S - 18 \le 32 \implies S \le 50

Buradan 49 \le S \le 50 eşitsizliği elde edilir. S tam sayı değerleri 49 ve 50’dir.

\text{Toplam} = 49 + 50 = 99

:white_check_mark: CEVAP (Soru 13): E) 99


:warning: SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Kesirli eşitsizliklerde değişkenlerin eşit olduğu uç sınır varsayımı yapılarak pratik sınır değeri hızlıca bulunur; ardından eşitsizlik yönüne göre tam sayı yuvarlaması yapılır.

@Akademik_Rehber soru 9 nerde

Birinci Dereceden Eşitsizlik Problemleri (Alışveriş ve Fiyat Analizi)

:light_bulb: KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Verilen harcama ve kalan bütçe bilgilerinden doğrusal denklem ve eşitsizlikler kurularak değişkenler arasındaki bağıntı elde edilir; ürün fiyatının pozitifliği ve bütçe sınırına göre en büyük tam sayı değeri belirlenir.


:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI (9. SORU)

Sorunun Metni:

Annesinden 100\text{ TL} alıp kırtasiyeye gelen öğrenci, annesini telefonla arayıp “Annecim, 2 kitap ve 1 kalem aldım. Cebimde 40 TL kaldı. 1 kitap ve 3 kalem daha almak istiyorum ama param yetmiyor.” demiştir.
Konusu geçen kitaplar eş ve kalemler eş olduğuna göre; 1 kitabın fiyatı, tam sayı olarak en çok kaç TL’dir?


Adım 1 — Yapılan Harcamayı Denklem Haline Getirme:
Bir kitabın fiyatına K, bir kalemin fiyatına k diyelim.
Öğrenci 100\text{ TL} ile gelip cebinde 40\text{ TL} kaldığına göre harcanan para 100 - 40 = 60\text{ TL}'dir:

2K + k = 60 \implies k = 60 - 2K

Adım 2 — Kalan Para Eşitsizliğini Kurma:
Cebinde kalan 40\text{ TL}, 1 kitap ve 3 kalem almaya yetmediğine göre bu ürünlerin toplam tutarı 40\text{ TL}'den fazladır:

K + 3k > 40

Adım 3 — Değişkeni Yerine Yazma ve Çözüm:
İlk adımda bulduğumuz k = 60 - 2K ifadesini eşitsizlikte yerine yazalım:

K + 3(60 - 2K) > 40
K + 180 - 6K > 40
180 - 5K > 40
140 > 5K \implies K < 28

Ayrıca kalemin fiyatı pozitif olması gerektiğinden (k > 0):

60 - 2K > 0 \implies K < 30

Her iki koşulu birleştirdiğimizde K < 28 bulunur.

K bir tam sayı olduğuna göre alabileceği en büyük değer 27’dir.


:white_check_mark: CEVAP: B) 27 (K_{\max} = 27\text{ TL})

:warning: SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Kalemin fiyatının pozitif olma zorunluluğundan gelen K < 30 şartı en büyük çeldiricidir (A seçeneği olan 29). İkinci alışverişin bütçeyi aşması (K + 3k > 40) dikkate alındığında üst sınır 28’e düşer.