A) 21
B) 29
C) 37
olduğuna göre, x+ y toplamı kaçtır?
D) 97
E) 111
0,23 = X
y
X ve y aralarında asal sayılar olmak üzere,
0,2\bar{3} = \frac{x}{y} Eşitliğini Sağlayan Aralarında Asal x ve y Sayıları İçin x + y Toplamı
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
Bir devirli ondalık sayıyı rasyonel sayıya (\frac{a}{b} kesrine) çevirme formülü:
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Devirli Ondalık Sayıyı Kesre Çevirme
Verilen 0,2\bar{3} sayısında:
- Sayının tamamı: 23
- Devretmeyen kısım: 2
- Virgülden sonra devreden basamak sayısı: 1 tane (3) \rightarrow paydaya bir adet 9
- Virgülden sonra devretmeyen basamak sayısı: 1 tane (2) \rightarrow paydaya bir adet 0
İlgili formülü uygulayalım:
Adım 2 — Kesri En Sade Hale Getirme (Aralarında Asallık Şartı)
Soruda x ve y sayılarının aralarında asal olduğu belirtilmiştir. Bu nedenle elde ettiğimiz \frac{21}{90} kesrini pay ve paydayı ortak bölenlerine bölerek en sade haline getirmeliyiz.
Pay ve paydayı 3 ile sadeleştirelim:
Adım 3 — x ve y Değerlerini Belirleme ve Toplama
7 ile 30 sayılarının 1’den başka ortak pozitif böleni olmadığı için bu sayılar aralarında asaldır.
- x = 7
- y = 30
Bizden istenen x + y toplamı:
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: C şıkkı (37)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Devirli Ondalık Açılım
- Tanım: Ondalık kısmında belirli bir basamaktan sonra aynı rakam veya rakam grubunun sonsuza kadar tekrar ettiği sayılardır.
- Bu problemde: 0,2333... sayısı 0,2\bar{3} şeklinde gösterilmiş ve rasyonel sayıya dönüştürülmüştür.
2. Aralarında Asal Sayılar
- Tanım: 1’den başka ortak pozitif tam sayı böleni olmayan sayılardır.
- Bu problemde: \frac{21}{90} kesri sadeleştirilmeden x=21, y=90 alınamaz; çünkü 21 ve 90 sayıları 3’e bölünür. En sade hali olan 7 ve 30 aralarında asaldır.
SIK YAPILAN HATALAR:
Kesri Sadeleştirmeden Değer Vermek
- Yanlış: x = 21 ve y = 90 alıp x + y = 21 + 90 = 111 (E şıkkı) bulmak.
- Doğru: Kesri en sade haline getirip x = 7, y = 30 alarak x + y = 37 bulmak.
- Neden Yanlış: 21 ve 90 sayıları 3’e bölündüğü için aralarında asal değillerdir; soru kökündeki “aralarında asal sayılar” koşulunu sağlamazlar.
Bu çözüm yöntemini pekiştirmek için devirli ondalık sayılarla ilgili benzer bir pratik soru daha çözmemi ister misin?
