derP^4(2x + 1)] = 16
derQ^2(x^2 + 1)] = 6
olduğuna göre, derP(x^3) \cdot Q^2(x^3)] kaçtır?
A) 30
B) 28
C) 24
D) 20
E) 18
Polinomlarda Derece Özellikleri ve İşlemleri
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: \text{der}[P(x)] = a ve \text{der}[Q(x)] = b olmak üzere; polinomun kuvveti alındığında derece üs ile çarpılır (\text{der}[P^n(x)] = n \cdot a), değişkene kuvvet uygulandığında derece kuvvetle çarpılır (\text{der}[P(x^k)] = k \cdot a) ve iki polinomun çarpımının derecesi derecelerinin toplamına eşittir (\text{der}[P(x) \cdot Q(x)] = a + b).
ÇÖZÜM ADIMLARI
Adım 1 — P(x) Polinomunun Derecesini Bulma
\text{der}[P(x)] = a olsun. Birinci dereceden doğrusal bir dönüşüm olan (2x + 1) ifadesi polinomun derecesini etkilemez; ancak 4. kuvveti almak dereceyi 4 ile çarpar:
Adım 2 — Q(x) Polinomunun Derecesini Bulma
\text{der}[Q(x)] = b olsun. Değişken yerine (x^2 + 1) yazıldığında en büyük dereceli terim (x^2)^b = x^{2b} olur:
Adım 3 — İstenen Çarpım Polinomunun Derecesini Hesaplama
Soruda bizden \text{der}[P(x^3) \cdot Q^2(x^3)] değeri istenmektedir. Bileşenlerin derecelerini ayrı ayrı hesaplayıp toplayalım:
- \text{der}[P(x^3)] = 3 \cdot a = 3 \cdot 4 = 12
- \text{der}[Q^2(x^3)] = 2 \cdot (3 \cdot b) = 6 \cdot 3 = 18
Çarpım kuralına göre:
CEVAP: A) 30 (\text{der}[P(x^3) \cdot Q^2(x^3)] = 30)
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Polinom içerisindeki (2x + 1) veya (x^2 + 1) gibi ifadelerde sabit sayılar ve düşük dereceli terimler derece hesabına etki etmez; yalnızca en yüksek dereceli terimin kuvveti dikkate alınır. Ayrıca çarpım durumundaki polinomların derecelerinin çarpılmayıp toplandığı unutulmamalıdır.
