Okuyorum, Anlıyorum, Çözüyorum THOMAS EDisON Aksurn olmugtu Kaan ve kardesi Ermir. odclarinda oyun ounuuorlara. Anneleri BLket Honm o srado nutfakta Lemek hazırluordu. Babalar Demir Bey de ister dönmek üzereydi Kapı cald. Kapy Kaan açti. Dernir Beu e.inde bir kutudo içeri qirdi. Fmir merakla Derra Ahsen "Baba bize blr Oalum önce bir o e mi oldın? dedi. De- mir Bey Emire TÜRKÇE geldin deseydin. dedi qülerek. Cocuklar babalarna sarld. Daha sonra içeri girdiler: Televizyonun karsIsiIndaki kanepeye oturdular. Kaan ve Ernir merakla kutudan ne ckaca ğng bakuorlardı. Bu bir ompuldu. Bctün heuecanları koçnştı. "Ampul icin mi bu kodor heyecanlandik? dedi Emir. Babası. Erniri sararak Edison bunu bulduğunda oldukça he- yeconlanmişt ama. dedi. Çocuklar ilk defa bu isni duumuşlardı. Kaan Edison kim? due sordu. O sirada Buket Hanım da mutfaktan geldi. Dermir bey anlatrnaya başlodi. Edison uedi yaşına geldiğinde okula baslamis Okula basladktan kısa bir süre sonra öğretmenleri tarafından uetersiz bulunmus ve okuldan uzaklaştırlris. Ernirin o sirada qözleri dolmuş. Babası Emirin üzüldüğünü görünce: Üzulrne oğlum. Cünkü Edison pes etrmemiş, dedi. Edison okula devam etmemiş ama öğrenmeue de hiç ara vermemis. Annesi ona oku- ma. yazrnay öğretrniş. Edison, evde bir sürü kitap okurnuş. Okumay çok sevdiği için kitapik oluşturmuş. Tobi o zarmanlar evlerde buqün kullandiğmız iklar yokmuş. Gaz lambos ve mumlar varmış Onlarin verdiği işk yetersiz qeldiği için Edison okumakta zor- lanngormuş. Daha o yaşlarda çözümler aramayo başlaniş. Bir qün annesine evlerinin bodrum katnda bir laboratuvar kurmak istediğini söylemiş. Annesi onu her zaman des- teklediği için bu fikrini kabul etmiş. Tabii malzemelere ihtiyacı olacakrnış. Bu yüzden tren- lerde gazete ve meyve satmaya başlamiş. Kozondığı paraları hem deneyerine harciyor hem de alesine yardim ediyormus. Kaan heyecanla Baba. Edison ne üzerine deneyler yopyormuş. dedi. Demir Bey Su elimde görduğün ampulü bulmak için deneyler yap- yordu. ded. Çocuklar dikkatle babalannı dinlemeue devarm ettiler. Babalar anlatmaya devam etti. Aslinda o zamanlar lamba vardı ama daha uzun süreli işik veren bir sey yapnaya çalısyordu. Uzun çalişmalanın ardndan elektrike çolıişan bir ampul yaprnaya karar verdi. Denir bey cocuklarna ampulün icindeki teli göstererek Bunun ne olduğunu blyor mu- sunuz? dedi Çocuklardan cevap gelmejince hikayesine devam ett. Bu tele filaman deniliyor. Filaman. yanmay önlemek için yaltlmis. oksijensiz bir arnpul içerisine yerleştirilir. Bu şeklde tel. elektrikle istldğnda şk yaunaua başlar. Yani bu tel yordima ampul işk vermektedir lste Edson pes etmejp çok calısarak bu ampulu buldu metinde en uzun ve en kısa cümle hangisidir
SORU: Metinde en uzun ve en kısa cümle hangisidir?
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Metindeki cümleleri belirle:
Metindeki cümleler nokta (.) ile ayrılmıştır. Cümleleri tek tek inceleyeceğiz.
Adım 2 — En kısa cümleyi bul:
En kısa cümle şudur:
“Kapı çald.” (2 kelime)
Adım 3 — En uzun cümleyi bul:
En uzun cümle şudur:
“Edison okula devam etmemiş ama öğrenmeye de hiç ara vermemiş. Annesi ona okuma, yazmayı öğretmiş. Edison, evde bir sürü kitap okumuş. Okumayı çok sevdiği için kitaplık oluşturmuş.”
(Ancak bu cümleler nokta ile ayrılmış, ayrı cümlelerdir, dolayısıyla tam uzun tek cümle değil.)
Metindeki en uzun tek cümle ise şudur:
“Filaman, yanmayı önlemek için yalıtılmış, oksijensiz bir ampul içerisine yerleştirilir.” (15 kelime)
Metinde uzunluğu itibariyle başka bir uzun cümle yoktur.
Sonuç:
- En kısa cümle: “Kapı çald.”
- En uzun cümle: “Filaman, yanmayı önlemek için yalıtılmış, oksijensiz bir ampul içerisine yerleştirilir.”
CEVAP:
En kısa cümle “Kapı çald.”, en uzun cümle “Filaman, yanmayı önlemek için yalıtılmış, oksijensiz bir ampul içerisine yerleştirilir.”
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! ![]()
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
SORU: Metinde en uzun ve en kısa cümle hangisidir?
CEVAP: En kısa cümle: “Filaman.”
En uzun cümle: “Okula başladıktan kısa bir süre sonra öğretmenleri tarafından yetersiz bulunmuş ve okuldan uzaklaştırılmış.”
AÇIKLAMA:
- Filaman. tek kelimeden oluştuğu için metindeki en kısa cümledir.
- Uzun cümleyi kelime sayısıyla karşılaştırdım; “Okula başladıktan kısa bir süre sonra öğretmenleri tarafından yetersiz bulunmuş ve okuldan uzaklaştırılmış.” ifadesi birçok yapısal öge (zaman zarfı, özne belirtilmiş olmasa da edilgen yapı, bağlaç) içerdiğinden metindeki en uzun cümle olarak öne çıkmaktadır.
TEMEL KAVRAMLAR:
- Cümle
- Tanım: Anlamlı bir düşünceyi bildiren söz dizisi.
- Bu problemde: Cümle uzunluğunu kelime/unsur sayısıyla karşılaştırdık.
- Kelime sayısı
- Tanım: Bir cümlenin uzunluğunu ölçmek için kullanılan yaygın ölçüt.
- Bu problemde: En kısa cümle 1 kelime, en uzun cümle yaklaşık 13 kelime içeriyor.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! ![]()
