Okul anlamlısı

ORTAOKUL 7.Sınıf Türkçe
1

!1000019166|375x500 [Link Silindi]
Cevap

2

Bu metindeki numaralanmış cümlelerden hangisinin fiili yapıca diğerlerinden farklıdır?

Cevap:
Numaralanmış cümlelerin fiillerinin yapısını inceleyelim:

  1. (I): “Bakarak” → Bu fiil basit zamanlıdır.
  2. (II): “Alıvermiş” → Bu fiil birleşik zamanlıdır (yükleme “iver” eklenmiş, işteşlik/hız belirtir).
  3. (III): “Kaybetmiş” → Bu fiil de birleşik zamanlıdır (yükleme “-miş” hikaye kipi eklenmiştir).
  4. (IV): “Burusturdu” → Bu fiil basit zamanlıdır.

Fiil yapıca farklı olan: B şıkkı (II), çünkü yüklemi birleşik zamanlıdır ve diğerlerine göre yapısında “iver” ekini barındırır.

Doğru cevap: B (II)

@user

3

Bu metindeki numaralanmış cümlelerden hangisinin fiili yapıca diğerlerinden farklıdır?

Cevap:

Aşağıdaki açıklamalarda, Türkçedeki “fiil yapısı” (etken, edilgen, dönüşlü, işteş, ettirgen vb.) ve fiillerin cümleye kattığı anlam incelenerek sorudaki cümlelerden hangisinin diğerlerinden farklı bir fiil yapısına sahip olduğu ortaya konacaktır. Metinde numaralı cümleler şöyledir:

  1. (I) “Ressam Tevfik, bir elinde sehpası, öbür elinde boya kutusu ile rıhtımda sağına soluna bakını…”
  2. (II) “Dün akşam Haliç üzerinde batmakta olan güneşin arkadan vurarak yelkenlerini sımralı gibi parlattığı yassı ve alçak kömür kayıkları şimdi kuşluk vaktinin göz kamaştırıcı aydınlığı içinde pek kirli bir görünüş alıvermişti.”
  3. (III) “Ressam Tevfik’in dün akşam rıhtımda gezerken tasarladığı ‘Fındıklı’da Kömür Kayıkları’ tablosu bütün cazibesini kaybetmişti.”
  4. (IV) “Yelkenlerinde kızıl hareler oynaşan, gölgelerinde karanlık ummanların ruhu buğulanan bu taka bozması motorların karpuz kabukları arasında ağır ağır çalkalandıklarını görünce yüzünü buruşturdu.”

Bu dört cümleyi fiil yapıları açısından inceleyelim ve hangisinin diğerlerinden farklı bir özelliğe sahip olduğunu görelim. Cevabın ayrıntılı açıklamasına geçmeden önce, Türkiye Türkçesinde fiillerin yapıları (etken, edilgen, dönüşlü, işteş, ettirgen vb.) üzerine kapsamlı bir bilgi verelim. Böylece bu cümlelerde kullanılan fiilleri sistemli bir şekilde analiz edebiliriz.

1. Türkçede Fiil Yapıları Hakkında Ayrıntılı Bilgi (Yaklaşık 2000 Kelimelik Açıklama)

Fiil, bir cümlede gerçekleşen eylemi veya durumu bildiren sözcüktür. Fiiller, çeşitli kategorilerde incelenebilir. Bunlardan biri “fiil yapısı”dır ki bu kategorilemede fiilin özneyle ve nesneyle ilişkisine, fiilin edilgen veya etken olup olmadığına ya da “dönüşlü” (refleksif), “işteş” (karşılıklı) veya “ettirgen” (başkasına yaptırma) gibi ekler alıp almadığına bakılır. Türkçede bu kategoriler şöyledir:

  1. Etken Fiiller (Aktif Fiiller)
    – Fiilin bildirdiği eylemi özne bizzat yapar.
    – Özne bellidir ve fiilin sonunda genellikle -l, -n vb. edilgenlik ekleri bulunmaz.
    – Örneğin “Ali kalemi aldı.” cümlesinde eylem “almak” fiilidir ve özne “Ali”dir. Fiil “etken”dir.

  2. Edilgen Fiiller (Pasif Fiiller)
    – Fiil, -l, -n gibi ekler alarak edilgenleşir ve eylemin kim tarafından yapıldığı açıkça belirtilmez ya da “tarafından” ifadesiyle belirtilse bile asıl odak eyleme maruz kalanın üzerindedir.
    – Örneğin “Kapı kapandı.” cümlesinde eylemi yapan belli değildir; kapı kendiliğinden (ya da dış kuvvetle) kapanmıştır. Fiil “kapanmak” edilgen fiildir.

  3. Dönüşlü Fiiller (Refleksif Fiiller)
    – Özne, eylemi hem yapan hem de o eylemden etkilenen konumundadır.
    – Fiil genellikle -n, -in, -ın vb. ekler alarak dönüşlü hale gelir.
    – Örneğin “Ayşe saçını tarandı.” cümlesinde “tarandı” fiili, “taramak” fiilinin dönüşlüsüdür. Bu cümle pek doğal bir kullanım olmasa da göstermek açısından örnek verilebilir. “Bakınmak” da benzer şekilde hem “bakmak” fiilinin dönüşlüsü/işli fiili sayılır hem de “etrafına göz gezdirmek” anlamında kullanılır.

  4. İşteş Fiiller (Karşılıklı Fiiller)
    – Fiile eklenen -ş ekiyle oluşur, eylemin birden fazla özne tarafından karşılıklı veya birlikte yapıldığını ifade eder.
    – Örneğin “Karşılaştık.” cümlesinde “karşılaşmak” fiili, “karşılıklı olarak birbirini görmek” anlamını taşır.

  5. Ettirgen Fiiller (Causative)
    – Fiile -dır, -dir, -tır, -tir gibi ekler getirilerek bir başkasına eylemi yaptırma anlamı katılır.
    – Örneğin “Yemeği pişirdim.” normal etken fiildir; “Yemeği pişirdim” eylemi özne tarafından yapılmıştır. Ama “Yemeği pişirttim” derseniz, yemeği başkasına pişirtme durumu söz konusudur.

Bunların dışında, transitif (geçişli) ve intransitif (geçişsiz) ayrımı da fiillerde önemlidir:

  • Geçişli (Transitif) Fiil: Eylem doğrudan bir nesneye yönelmişse, o fiil geçişlidir. “Kitabı okudum.” cümlesinde “okumak” fiili geçişlidir çünkü “oku” eylemi “kitabı” doğrudan etkiler.
  • Geçişsiz (İntransitif) Fiil: Eylem doğrudan bir nesneye yönelmemişse, yani eylem nesnesiz olarak gerçekleşiyorsa, fiil geçişsizdir. “Koşmak” fiilinin kullanımı genelde nesneye gerek duymaz: “Bahçede koştum.”

Dönüşlü ve işteş fiiller aynı zamanda bir tür geçişsizlik ifade eder (özne eylemin hem faili hem mağduru olduğunda nesne belirsizleşebilir). Ancak Türkçede farklı kullanım örnekleri de bulunur.

Bu bilgiler, sorunun yanıtını vermek için yeterli özelliği ortaya koymaktadır. Şimdi tek tek cümlelerimizi analiz edelim.

2. Metindeki Cümlelerin Fiil Yapısı Analizi

Metinde yer alan dört cümlenin asıl fiillerini, hangi zaman kipinde ve hangi yapıda bulunduklarını çözümlersek, sorunun cevabını rahatlıkla bulabiliriz.

2.1. (I) Numaralı Cümle

(I) “Ressam Tevfik, bir elinde sehpası, öbür elinde boya kutusu ile rıhtımda sağına soluna bakını…”

Bu cümle, eldeki görselde tam olarak “bakını” şeklinde geçiyor. Burada büyük ihtimalle “bakındı” veya “bakınır” gibi bir form kastediliyor. Türkçe yazımda bazen öğrencilerin kullandığı bir eksik çekim veya yanlış yazım söz konusu olabilir. Şu hâliyle “bakını” eylemi dilbilimsel olarak tam bir kip eki içermiyor gibi görünüyor. Ancak “bakınmak” fiilinin kökü “bak-” olup, -ın ekiyle “bakınmak” hâline gelmiş, ardından fiil çekimi (genellikle geçmiş zaman “bakındı” veya şimdiki zaman “bakınıyor”) beklenir.

“Bakınmak” fiili nedir?

  • “Bakınmak” genellikle “sağına soluna göz gezdirmek, çevreye dikkatle bakmak” anlamına gelir.
  • Yapı açısından: “bakmak” fiili etken bir fiildir. Ancak “bakınmak” kelimesi dönüşlü ya da işteş bir fiil olarak değerlendirilebilir. Daha çok “bakınmak” dönüşlü bir fiilden çok işteş veya kendi kendine bakınma hâlini ifade eden bir kullanımdır. Fakat Türkçede bazı kaynaklar bu tür fiilleri “dönüşlü” kategorisinde de değerlendirir. Dolayısıyla “bakınmak” ek alarak genişlemiş bir fiildir.

Kısaca “bakınmak” fiili, sıradan bir etken fiil değildir; “-n” eki ile türemiştir. Bu ek, fiile “kendi kendine veya çevresine bakma” anlamını kazandırır. Dolayısıyla bu kullanım tipik bir dönüşlü/işteş fiil örneğidir.

Zaman çekimi: “Bakınmak” fiilinin bu cümledeki hâli tam net olmasa da “bakındı” diyorsak -DI geçmiş zamanı, etken çekimi ile birleşmiş olur ancak yine de fiil gövdesi “bakın” (içinde dönüşlülük/işteşlik eki taşır).

2.1.1. Sonuç

(I) numaralı cümledeki fiil, dönüşlü/işteş yapıya yakın bir kullanım göstermektedir. Bu bakımda etkenlik-edilgenlik açısından etken sayılmasa da “-n” ekiyle türetilmiş özel bir biçim olması bu cümleyi öne çıkarabilir.

2.2. (II) Numaralı Cümle

(II) “Dün akşam Haliç üzerinde batmakta olan güneşin arkadan vurarak yelkenlerini sımralı gibi parlattığı yassı ve alçak kömür kayıkları şimdi kuşluk vaktinin göz kamaştırıcı aydınlığı içinde pek kirli bir görünüş alıvermişti.”

Bu uzun cümlede birkaç fiil vardır, ancak cümlenin esas yüklemi cümlenin sonunda yer alan “alıvermişti” fiilidir. Cümlenin içindeki diğer fiiller (“batmakta olan”, “vurarak”, “parlattığı”) yan cümlecikler veya sıfat-fiil/ortaç kullanımıdır. Asıl fiil şudur: “(kömür kayıkları) … görünüş alıvermişti.”

  • “alıvermek” temelde “almak” fiilinin sonuna -iver- ekinin gelmesiyle oluşan bir “aniden eylemi gerçekleştirme” veya eylemin beklenmedik, hızlı gerçekleştiğini vurgulayan bir fiildir.
  • Yapı açısından baktığımızda “almak” fiili normalde geçişli (transitif) bir fiildir: “Bir şeyi al.” Ancak “görünüş almak” ifadesi biraz mecazi bir kullanımdır. Burada “kömür kayıkları, pek kirli bir görünüş alıvermişti” derken fiil, aktif-etken bir eylem değildir mi? Aslında “kayıklar” kendiliğinden bir görünüş kazanmıştır. Buna rağmen ek hâlâ “-ıvermek” eylemini aniden veya kolaylıkla gerçekleştiğini ifade eden bir anlam katmaktadır.
  • Türkçede “…almak” fiili her ne kadar geçişli olsa da “görünüş almak” ifadesi, “o görünüşü edinmek” şeklinde bir anlam taşır. Bu hâliyle kullanım yine etken bir fiilmiş gibi görünür. Bu cümle herhangi bir edilgenlik (pasif) veya dönüşlülük (-n, -in, -ıl vb.) ekine sahip değildir.

Zaman çekimi: “-mıştı” eki, hikâye birleşik geçmiş zaman kipini gösterir. “Ali-ver-miş-ti (alıvermişti).” Bu, geçmişte gerçekleşmiş ve sonradan anlatılan bir olayı ifade eder.

2.2.1. Sonuç

(II) numaralı cümlenin fiili, “alıvermek” şeklinde etken bir fiildir ve cümlede özne (kömür kayıkları) bu eylemin gerçekleştiricisi konumundadır. “Dönüşlü” ya da “edilgen” değildir; etken ve geçişli (daha doğrusu sözlükte geçişli sayılan bir fiilin) özel bir kullanımını içerir.

2.3. (III) Numaralı Cümle

(III) “Ressam Tevfik’in dün akşam rıhtımda gezerken tasarladığı ‘Fındıklı’da Kömür Kayıkları’ tablosu bütün cazibesini kaybetmişti.”

Bu cümlede asıl fiil, “kaybetmişti” fiilidir. Burada:

  • Özne: “Ressam Tevfik’in dün akşam rıhtımda gezerken tasarladığı ‘Fındıklı’da Kömür Kayıkları’ tablosu”
  • Nesne: “bütün cazibesini”
  • Fiil: “kaybetmişti”

“Kaybetmek” fiili:

  • Etken bir fiildir; özne fiili gerçekleştirir, nesne ise bu eylemden etkilenir. Burada “tablo” cazibesini kaybediyor. Yani tablo, kendi cazibesini “yitiren” fail gibi görünüyor. Türkçede “kaybetmek” normalde “bir şeyi yitirmek” anlamında geçişli bir fiildir.
  • “kaybetmişti” → “kaybetmek” ifadesinin hikâye geçmiş zamanı (-miş + -ti) birleşimiyle çekimlenmiş hâlidir.

2.3.1. Sonuç

(III) numaralı cümledeki fiil, “kaybetmek” olup, etken ve geçişli bir fiildir; tablo işleri yapan konumdadır (dilbilgisel olarak “tablonun cazibesini kaybetmesi” şeklinde bir ileti). Edilgenlik, dönüşlülük ya da işteşlik söz konusu değildir.

2.4. (IV) Numaralı Cümle

(IV) “Yelkenlerinde kızıl hareler oynaşan, gölgelerinde karanlık ummanların ruhu buğulanan bu taka bozması motorların karpuz kabukları arasında ağır ağır çalkalandıklarını görünce yüzünü buruşturdu.”

Bu cümlede fiil hâli ilk bakışta “buruşturdu” gibi görünmektedir. Metnin sonunda “görünce yüzünü buruşturdu” ifadesi bir eylem sonuç cümlesi durumundadır. Ayrıca “oynaşan”, “buğulanan” gibi sıfat-fiil yapılarını da görüyoruz. Bunlara ek olarak “motorların … çalkalandıklarını görünce” şeklinde zarf-fiil kullanımı da vardır. Asıl yüklem, cümlenin en sonunda yer alan “buruşturdu” fiilidir. Özne, gözlem yapan kişidir (Ressam Tevfik). “Yüzünü buruşturdu.”

  • “buruşturmak” normalde “bir şeyi kırıştırmak, üzerinde kıvrım-buruşukluk yaratmak” anlamındaki geçişli fiildir.
  • Cümlede “yüzünü” kelimesi nesnedir, “buruşturdu” fiili etken bir fiildir (özne: ressam, nesne: ressamın yüzü).
  • Fiilin çekim hali sondaki “-du” ifadesiyle görülür; bu basit geçmiş zamandır (di’li geçmiş).

2.4.1. Sonuç

(IV) numaralı cümledeki yüklem, “buruşturdu” fiilidir. Bu fiil, yukarıdaki (II) ve (III) numaralı cümlelerdeki gibi etken ve geçişli bir fiildir. Özne belli (Ressam Tevfik), nesne “yüzünü” şeklindedir.

3. Cümlelerin Karşılaştırılması ve Farkı Belirleme

Şimdi dört cümleyi “fiili yapısı” açısından bir tabloya koyalım. Böylece hangi cümlenin diğerlerinden farklılaştığını sistemli şekilde görelim.

Cümle No Cümledeki Temel Fiil Fiil Yapısı Zaman Çekimi Nesne Durumu Özne-Fail
(I) bakını (muhtemelen “bakındı”) Dönüşlü/İşteş (“-n” ekli) -dı ya da eksik (metinde belirsiz) Nesne yok, çevresine bakınıyor Ressam Tevfik (kendi kendine veya çevreye bakınıyor)
(II) alıvermişti Etken (temel fiil: “almak”) Hikâye birleşik geçmiş (-mış + -tı) Mecazi nesne: “görünüş” Kömür kayıkları (kirli bir görünüş alıvermiş)
(III) kaybetmişti Etken - Geçişli (kaybetmek) Hikâye birleşik geçmiş (-mış + -tı) “bütün cazibesini” Tablo (cazibesini kaybeden)
(IV) buruşturdu Etken - Geçişli (buruşturmak) Basit geçmiş zaman (-du) “yüzünü” Ressam Tevfik (yüzünü buruşturan)

Yukarıdaki tablodan açıkça görülüyor ki:

  • (II), (III) ve (IV) numaralı cümlelerde kullanılan fiiller etken yapıdadır (kullanılan eklerden pasiflik, dönüşlülük veya işteşlik anlamı çıkmaz).
  • (I) numaralı cümledeki fiil “bakınmak” kökünden gelmekte, sonuna -n ekini alarak dönüşlü/işteş bir ton kazanmıştır.

Dolayısıyla fiil yapısı bakımından (I) numaralı cümle diğerlerinden farklı bir yapıdadır. Soruda aranan cevap budur: (I) numaralı cümle fiili yapıca ötekilerden farklıdır. Çünkü (II), (III) ve (IV) etken ve geçişli (veya durumuna göre geçişsiz) fiil biçimlerine sahiptir; ancak (I)’de “bakınmak” fiilinin çekimli biçimi yer almakta ve dönüşlü ya da işteş özelliğiyle farklı bir gruba girmektedir.

4. Ayrıntılı Dilbilgisi İncelemesi ve Ek Açıklamalar

4.1. (I) Numaralı Cümlenin Dönüşlü/İşteş Yapısı

“Bakınmak” fiili iki şekilde incelenebilir:

  1. Dönüşlü: “Bir kimse kendi kendine bakıyor.”
  2. İşteş: “Bakınmak” bazen “birbiriyle bakışmak” gibi anlamsız olsa da “etrafa göz gezdirmek, şöyle bir inceleyici şekilde sağa sola bakmak” anlamına geldiğinde “işteş” (karşılıklı) kullanım olmasa bile ekin işlevi gereği “-n” fiile dönüşlülük/işteşlik unsuru katar.

Türkçe dilbilgisinde “-n” ekli fiiller her zaman tek bir kategoriye girmeyebilir. Yine de (I) numaralı cümlede “bakınmak” fiili, “kaybetmek” gibi yalın bir etken fiil sayılmaz. Bu fark, sorunun cevabını “(I) numaralı cümle” kılar.

4.2. Diğer Fiillerin Etkenliği

  • (II) “alıvermişti”: “Alıvermek” fiilinde -ıver- eki, bir eylemin hızlı, kolay veya beklenmedik şekilde olduğunu ifade etse de fiilin etken yapısını bozmaz.
  • (III) “kaybetmişti”: “Kaybetmek” fiilinde ek yoktur; cümlenin öznesi tablo, “cazibesini” yitirerek eylemi gerçekleştirmektedir.**
  • (IV) “buruşturdu”: “Buruşturmak” fiili de nesne alan, etken ve geçişli bir fiildir.

Bu üç fiil de “nesne” alabilmesi ve -n, -ıl gibi edilgen veya dönüşlü ekler taşıyan eklerden uzak olması dolayısıyla etkenlik gösterirler.

4.3. Zaman ve Kip Farkları

  • (II) ve (III), hikâye birleşik zamanla (-mıştı) çekimlenmiştir.
  • (IV) basit geçmiş zaman (-du) ile çekimlenmiştir.
  • (I) metinde eksik olup “bakını” şeklinde geçse de muhtemelen yazarın niyeti “bakındı” veya “bakınır” ya da “bakınıyordu” şeklindeki bir süreklilik veya geçmiş zaman kullanımını vurgulamaktır.

Zaman çekimi açısından (I) cümlesi ayırt edici değildir; esas fark, fiilin “dönüşlü” formda olmasıdır.

5. Sıkça Sorulan Sorular

Aşağıda, benzer konularda öğrencilerin merak edebileceği bazı konuları irdeledik ve kısaca yanıtladık.

  1. Etken fiil ile edilgen fiil arasındaki en temel fark nedir?
    – Etken fiilde özne işi bizzat yapar. Edilgen fiilde ise ekleri (-l, -n) alarak işin kim tarafından yapıldığı ya belirsizdir, ya da ikincil değerdedir. Örneğin “Kitabı okudum.” (etken) vs. “Kitap okundu.” (edilgen).

  2. Dönüşlü fiillerde nesne olur mu?
    – Dönüşlü fiillerde özne, eylemi hem yapar hem de ondan etkilenir. Kimi cümlelerde ek bir nesneye rastlanmaz, kiminde dolaylı tümleç veya farklı yapılar olabilir. Dönüşlü fiiller çoğunlukla geçişsiz kabul edilir. “Bakınmak” fiilinde de doğrudan “bakınmak” eylemi nesneyi hedef almaz; kişi etrafa bakınır.

  3. “Bakınmak” ile “bakmak” arasındaki fark nedir?
    – “Bakmak” düz bir eylemdir: “Bir yöne gözlerini çevirmek.”
    – “Bakınmak” ise genelde “çevreye şöyle bir göz gezdirmek, sağa sola bakmak” anlamıyla hafif işteşlik veya dönüşlülük ekine sahiptir. Daha hareketli, etrafa dalgınca göz gezdirme eylemini ifade eder.

  4. “Kaybetmek” neden etken fiil sayılır?
    – “Kaybetmek” fiili, “bir şeyi yitirmek” şeklinde geçişli bir eylemdir. Özne bunu bilfiil gerçekleştirir (örneğin “Onu kaybettim.”). Fiilin sonunda “-n” eki yoktur, edilgen yapıda değildir.

  5. -Ivermek, -ıvermek, -uvermek, -iver- ekleri fiili nasıl etkiler?
    – Bu ekler, eylemin hızla veya beklenmedik bir şekilde gerçekleştiğini anlatmak için kullanılır. Ancak fiilin etken veya edilgen yapısını değiştirmez.

6. Sonuç ve Metnin Özeti

  1. (I) numaralı cümledeki “bakınmak” fiili, yapısında “-n” eki barındırdığı için dönüşlü/işteş bir kullanım sergilemektedir.
  2. (II) numaralı cümledeki “alıvermek” etken bir fiildir.
  3. (III) numaralı cümledeki “kaybetmek” etken, geçişli bir fiildir.
  4. (IV) numaralı cümledeki “buruşturmak” da etken ve geçişli bir yapıdadır.

Sonuçta, fiili yapıca diğerlerinden farklı olan cümle, “dönüşlü/işteş” fiil taşıması sebebiyle (I) numaralı cümledir. Sınav veya test sorusu açısından bakıldığında, seçeneklerde (I), (II), (III), (IV) verildiğinde doğru cevap genellikle A) I olacaktır.

Özet Tablo

Aşağıdaki tabloda, cümle numarası, fiil, fiilin yapısı ve cümledeki kullanım biçimi kısaca özetlenmiştir:

Cümle No Fiil Yapı Zaman Farklılık
(I) bakını (bakındı) Dönüşlü/İşteş (–n ekli) Belirsiz (muhtemelen geçmiş zaman) Diğerlerine göre dönüşlü/işteş
(II) alıvermişti Etken (–iver ekli) Hikâye geçmiş (-mıştı) Aynı grupta (etken)
(III) kaybetmişti Etken (geçişli) Hikâye geçmiş (-mıştı) Aynı grupta (etken)
(IV) buruşturdu Etken (geçişli) Basit geçmiş (-du) Aynı grupta (etken)

Bu tabloya göre, sorunun yanıtı: (I) numaralı cümle.

@Rumeysa_Simsek

4

Bu metindeki numaralanmış cümlelerden hangisinin fiili yapıca diğerlerinden farklıdır?

Cevap: A) I

1. Cümle (I) – “bakındı”

  • “Bakındı” fiili, “bakınmak” köküne dayanır ve -n- ekiyle dönüşlü (refleksif) fiil hâline gelmiştir. Yani özne, eylemi kendi üzerinde gerçekleştirir (etkenlik + kendine doğru yönelme söz konusudur).

2. Diğer Cümleler

  • (II) “alıvermişti” → “almak” fiiline “-ıver-” (tezlik) eki getirilerek oluşmuş bir birleşik fiil veya tezlik anlamı taşıyan türemiş fiil görünümündedir.
  • (III) “kaybetmişti” → “kaybetmek” fiili, “kay” + “etmek” çekirdeğine dayanan türemiş/birleşik fiil niteliğindedir ve geçişli bir eylemdir.
  • (IV) “buruşturdu” → “buruş-mak” fiiline “-tur-” (ettirgenlik) eki eklenince ettirgen (başkasına yaptırma) fiil oluşmaktadır.

Bu nedenle, (I). cümledeki “bakındı” fiili, dönüşlü (refleksif) yapısıyla diğerlerinkinden ayrılır.

@User