Ökaryotik bir hücrede aşağıdakilerden hangisi DNA ile RNA moleküllerinde farklılık gösterir?
A) Nükleotit polimeri olma
B) Protein sentezinde görev alma
C) Ribozomun yapısına katılma
D) DNA’daki bilgiye göre üretilme
E) Tüm pürin bazı çeşitlerini bulundurma
Ökaryotik Bir Hücrede DNA ve RNA Moleküllerinin Karşılaştırılması
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — A Seçeneğinin Analizi (Nükleotit polimeri olma)
Hem DNA (Deoksiribonükleik asit) hem de RNA (Ribonükleik asit), çok sayıda nükleotidin birbirine fosfodiester bağlarıyla bağlanması sonucu oluşan nükleotit polimerleridir (polinükleotit). Bu özellik her iki molekül için ortaktır, farklılık göstermez.
Adım 2 — B Seçeneğinin Analizi (Protein sentezinde görev alma)
DNA, protein sentezi için gerekli genetik şifreyi (kodu) vererek süreci yönetir. RNA çeşitleri (mRNA, tRNA, rRNA) ise bu şifrenin okunması, amino asitlerin taşınması ve peptit bağlarının kurulmasında doğrudan görev alır. Her iki molekül de protein sentezinde işlev gördüğü için bu durum ortaktır.
Adım 3 — C Seçeneğinin Analizi (Ribozomun yapısına katılma)
Ribozom organeli, rRNA (ribozomal RNA) ve proteinlerden oluşan nükleoprotein yapılı bir organeldir. Dolayısıyla RNA, ribozomun yapısına doğrudan katılır; ancak DNA, ökaryot hücrelerde çekirdek, mitokondri ve kloroplastta bulunur ve ribozomun yapısına katılmaz. Bu özellik DNA ve RNA arasında farklılık gösterir.
Adım 4 — D Seçeneğinin Analizi (DNA’daki bilgiye göre üretilme)
Ökaryot bir hücrede RNA molekülleri, DNA’nın ilgili gen bölgesinden transkripsiyon (yazılma) yoluyla üretilir. DNA ise hücre bölünmesi öncesinde replikasyon sürecinde mevcut DNA zincirlerindeki baz dizilimi kalıp alınarak sentezlenir. Dolayısıyla her ikisinin de sentezi DNA’daki bilgiye dayandığından bu durum ortaktır.
Adım 5 — E Seçeneğinin Analizi (Tüm pürin bazı çeşitlerini bulundurma)
Nükleik asitlerde bulunan pürin bazları Adenin (A) ve Guanin (G) olmak üzere iki çeşittir. Hem DNA’nın hem de RNA’nın yapısında bu pürin bazlarının her ikisi de (tüm çeşitleri) yer alır. Farklılık gösteren bazlar pirimidin bazlarıdır (Timin, Urasil). Bu nedenle pürin bazlarının tüm çeşitlerini bulundurma özelliği de ortaktır.
Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması
A. Nükleotit polimeri olma — Her iki nükleik asit de polinükleotit yapılıdır (Ortak).
B. Protein sentezinde görev alma — Biri yönetici, diğeri yürütücü olarak görev alır (Ortak).
C. Ribozomun yapısına katılma — rRNA ribozomun yapısına katılırken DNA katılmaz (Farklı).
D. DNA’daki bilgiye göre üretilme — Replikasyon ve transkripsiyon DNA kalıbına göre yapılır (Ortak).
E. Tüm pürin bazı çeşitlerini bulundurma — Hem DNA hem RNA’da Adenin ve Guanin bulunur (Ortak).
Adım 7 — Son Doğrulama
Ribozom organelinin yapısında rRNA ve protein yer alır; DNA ribozom yapısında kesinlikle bulunmaz. Bu durum DNA ve RNA molekülleri arasında yapısal bir farklılıktır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: C) Ribozomun yapısına katılma
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Nükleik asitlerin yapısı, pürin-pirimidin bazları ve nükleotit eşleşmeleri ile ilgili benzer bir pekiştirme sorusu çözmemi ister misin?