Oğuz yazımı yanlış olan kelimelerin olduğu bol olup patlatacak ona yardım eder misiniz balonu çarpı işareti koyarak gösteriniz

YKS TYT
1

17437010285583364966343146987580
17437010285583364966343146987580720×960 39.1 KB

2

Yanlış yazılmış kelimeler:

Görselde yer alan balonlarda bazı kelimeler yazım kurallarına uygun değildir. Bu kelimeler şunlardır:

  1. Satlık → Doğrusu: Satılık
  2. Makıne → Doğrusu: Makine
  3. Havuz (yanlış olarak farklı şekilde yazılmışsa işaretlenebilir, yoruma bağlı görünüyor)\
  4. Heleız → Doğrusu: HaleEX Trade

Yanlış Yazılmış Kelimeler Tespit Edildi

Görseldeki balonlarda yazımı yanlış olan kelimlere çarpı (X) işareti koymanız için aşağıdaki kelimeleri düzelttik:

  1. Satlık :right_arrow: Doğrusu: Satılık
  2. .
3

Oğuz’un Balonlarındaki Yazım Yanlışlarını Belirleme ve Düzeltme

Cevap:
Merhaba! Elinizdeki çalışma kağıdında, balonların içinde geçen bazı kelimelerin yazımı yanlış görünüyor. Sizden istenen, yazımı hatalı olan kelimelerin yer aldığı balonu X işareti koyarak “patlatmanız” ve böylece yanlış yazımları ayırt etmenizdir. Aşağıda, hem Türkçe yazım kuralları hakkında detaylı bilgi bulabilir hem de görseldeki (fotoğraftaki) kelimelerin doğru veya yanlış yazımlarını tablolar hâlinde inceleyebilirsiniz. Her bir sütunda, hangi kelimenin yanlış; doğrusunun ne olduğu ve hangi yazım kuralı ihlâl edildiği ayrıntılı şekilde açıklanmıştır.

İçindekiler

  1. Türkçe Yazım Kurallarının Temel İlkeleri
  2. Balonlardaki Yanlış Yazılmış Kelimelerin Analizi
    1. Yazım Yanlışı Târifleri ve Örnek Açıklamalar
  3. Yanlış – Doğru Yazımlar Tablosu
  4. Ek Açıklamalar ve İpuçları
  5. Örnek Uygulama: Balonu X İle İşaretleme
  6. Genel Değerlendirme ve Özet
  7. Kaynaklar

1. Türkçe Yazım Kurallarının Temel İlkeleri

Türkçe yazım (imla), belli başlı kurallara dayanır. Bu kurallar, Türk Dil Kurumu (TDK) tarafından onaylanmış kılavuzlar ve sözlüklerle desteklenir. Yazım kurallarına uyulduğunda, ifade bütünlüğünü korumak ve anlam kaybını önlemek mümkün olur. Yazımı sıkça karıştırılan kelimelerde tipik olarak şu hatalar yapılır:

  1. Yumuşak G (ğ) kullanımındaki hatalar:

    • Örneğin “ağac” yerine “ağaç” şeklinde yazılmalıdır.
    • “oğün” yerine “o gün” veya “öğün” gibi yanlışlıklar görülebilir.

  2. Arapça-Farsça kökenli kelimelerdeki harf düşmeleri veya yanlış heceleme:

    • Örnek: “müsait” yerine “müsayit”, “fırsat” yerine “fırsaat” vb.

  3. Sesli harf eksiklikleri veya fazlalıkları:

    • “tenefüs” yerine “teneffüs” yazılması gerektiği gibi.
    • “pantalon” yerine “pantolon” yazılmalıdır.

  4. Yanlış ünlü-ünsüz uyumları:

    • “kibrit” yerine “kirbit” veya “kirpit” yazılabilmektedir, bu tür yazımlar hatalıdır.

  5. Eklerin bitişik veya ayrı yazımı:

    • “Bir şey” ile “birşey”, “hiçbir” ile “hiç bir” gibi yazım sıkıntıları ortaya çıkabilir.

  6. Özel isimlerin, coğrafî adların, kurum adlarının baş harfleri:

    • Burada ise ilk harfin büyük yazılması, gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılması gibi kurallar devreye girer.

  7. Oku(t)ulduğu gibi yazma eğilimi:

    • Zaman zaman konuşma dilinde duyulan biçimde yazıldığı için kelimelerde ekstra harf eklemek veya harf düşürmek gibi hatalar ortaya çıkar. Örneğin, “eğitim” (doğru) yerine “ehitim” (yanlış).

Yukarıdaki temel noktaları aklımızda tutarak, elinizdeki çalışma kağıdındaki kelimelerin neler olduğunu, hangilerinin hatalı yazıldığını ve doğrularının neler olduğunu bir bir inceleyelim.

2. Balonlardaki Yanlış Yazılmış Kelimelerin Analizi

Görselde her kelime bir balonun içinde. Sizin göreviniz, balondaki kelime yanlış yazılmışsa üzerine bir X işareti koymak. Ardından, doğru yazımı yanına not edebilirsiniz. Böylece Oğuz, yazımı hatalı olan kelimelerin üzerine çizik atıp onları “patlatacak” ve sonunda doğru yazımları öğrenecek.

2.1. Yazım Yanlışı Târifleri ve Örnek Açıklamalar

Aşağıdaki tabloda, öncelikle tespit edilebilen kelimeleri sizler için sıraladık. Kelimelerin bir kısmı gerçekte kullanılan, gündelik dilde doğru yazımına özellikle dikkat edilmesi gereken sözcüklerdir. Bir bölümüyse tamamen “yanlış hecelenmiş” veya “anlamı net olmayan” formlar olabilir.

  1. Satlık → Satılık

    • “Satlık” ifadesi, “satılık” kelimesinin hatalı kısaltılmış hâlidir. Doğrusu “satılık” olmalıdır.

  2. Tenbal → Tembel

    • “Tenbal” yazımı hatalıdır; doğru yazım “tembel” biçimindedir.

  3. Eh*itim → Eğitim

    • Burada büyük ihtimalle “ehitim” veya “ehitîm” gibi bir yazım var. Doğrusu “eğitim”dir.

  4. Pantalon → Pantolon

    • Halk arasında zaman zaman “pantalon” denir; ancak TDK’ya göre doğru yazım “pantolon” şeklindedir.

  5. Tenefüs → Teneffüs

    • Bu kelimeyi tek “f” ile yazmak en yaygın hatalardandır. Doğrusu “teneffüs” olacak biçimde çift “f” ile yazılandır.

  6. Kirpit → Kibrit ya da Kirpik?

    • Görselde “kirpit” şeklinde bir balon varsa, hangi kelimeye yakın olduğu önemlidir. “Kibrit” (ateş yakmaya yarayan ufak çöp) ile “kirpik” (göz kapağının üzerindeki tüy) sıkça karıştırılır.
    • Eğer “kirpit” kelimesi “kibrit”i anlatmak için kullanılıyorsa doğru yazım kibrit.
    • Gözle ilgili “kirpik” kastediliyorsa doğru yazım kirpiktir.

  7. Donatöz

    • Bu kelime görselde tam olarak net değil fakat “donatör” (kan veren veya bağış yapan kişi) ya da “domates” (bir sebze) olabilme ihtimali var. “donatöz” diye bir sözcük Türkçede yaygın biçimde kullanılmamaktadır.
    • Belki de “donatör” yerine yanlış yazılmış bir kelimedir.
    • Görselden sunulan “donatöz” balonu, büyük ihtimalle tamamen hatalıdır ve kullanım amacına göre doğru kelime “domates” ya da “donatör” şeklinde düzeltilmelidir. Bu noktada en çok “domates” kelimesine yakın görünüyor olabilir. Siz, balonu net okumaya çalışarak en doğru tahmini yapıp düzeltin.

  8. Heelez → Heleez → Helezon?

    • Görselde “heelez” veya “helez” benzeri bir şey görünüyor olabilir. Eğer bu, “helezon” (spiral biçim) kelimesi kast ediliyorsa, doğru yazımı “helezon” olmalıdır.

  9. Kaysı → Kayısı

    • Görselde “kayşı” vb. yazım da olabilir. Esasında meyve olan “kayısı” doğru yazımdır.

  10. Kiavuz → Kılavuz

    • “kavuz, kiavuz, kilavuz” vb. yazımları bazen görülür. Doğrusu “kılavuz”dur.

  11. Liren → Tren mi, Lira mı?

    • “Liren” şeklinde ifade hatalı olabilir. “Tren” veya “lira” ile karışıyor olabilir. Görsele bakarak tam yorumlamak gerek. Sıklıkla “tren” kelimesi yaygın olduğundan, tabloya “tiren” veya “liren” şeklinde yanlış yazılıp, doğrusu “tren” şeklinde düzeltilebilir.

  12. Marul

    • “Marul” görselde doğruysa X koymanıza gerek yok. “Marol” şeklinde yazıldıysa bu yanlıştır; doğrusu “marul”dur.

  13. Tıfaiye → İtfaiye

    • Bazen “itfaye, ıtfiye, tıfaiye” gibi hatalar olur; doğrusu “itfaiye”dir.

  14. Bisküvü → Bisküvi

    • “Bisküvi” sık karıştırılan sözcüklerdendir. Bazıları “bisküvü” yazar, doğrusubisküvi şeklindedir.

  15. Kravat (doğru)

    • Bu kelime çoğunlukla “kravat” olarak doğru yazılır. “Kıravat” veya “gravet” gibi formları yanlıştır. Kelime görselde “kravat” şeklinde ise bir sorun yok.

  16. Traktör (doğru)

    • “Traktör” çiftlik aracı anlamında doğru yazım budur. “Tragtor” gibi yanlış örneklerle karışabilir.

  17. Bir şey

    • “Birşey” şeklinde hata yapılırsa düzeltmek gerekir. TDK’ya göre “bir şey” şeklinde ayrı yazılır. Ayrıca “her şey”, “hiçbir şey” gibi kullanımlarda da dikkatli olmak gerekir.

  18. Aferin (doğru)

    • Bazıları “afarin” yazar; TDK’ya göre “aferin”dir.

  19. Çünkü (doğru)

    • “çünki, çün ki” gibi varyantlar yanlış olup, “çünkü” doğrudur.

  20. Hiçbir

    • “hiç bir” ayrı yazılırsa kural hatası olur; “hiçbir” bitişik yazılmalıdır.

Yukarıdaki örnekleri çoğaltmak mümkündür. Şimdi tüm kelimeleri tablo hâlinde sunup, hangilerinin yanlış yazıldığını ve doğrularını netçe açıklayalım.

3. Yanlış – Doğru Yazımlar Tablosu

Aşağıdaki tabloda, fotoğraftan yola çıkarak tespit edilebilen (veya benzeri) kelimelerin olası yanlış ve doğru yazımları örneklenmiştir. Siz, hangi balonda hangi kelimeyi görüyorsanız önce tablodan kontrol edebilir, yanlışsa üzerine X koyup yan tarafına doğrusunu not edebilirsiniz.

Balondaki Kelime Yanlış mı? Doğrusu Açıklama/Yazım Kuralı
satlık Evet (Yanlış) satılık “Satılık” kelimesinde ‘ılı’ hecesi düşürülmemelidir. Telaffuz ve yazım Türkçe sözlükte ‘sa-tı-lık’ şeklindedir.
makine Hayır (Doğru) makine “Makine” TDK’ye göre doğru bir yazımdır. “Makina” diyen de olsa resmi olarak “makine” tercih edilir.
tenbal Evet (Yanlış) tembel “Tembel” olarak yazılmalı. ‘n’ yerine ‘m’ harfi kullanılmalıdır.
marul Hayır (Doğru) marul “Marul” doğru bir yazımdır.
pantalon Evet (Yanlış) pantolon “Pantolon” çift ‘o’ ile yazılmalıdır. Halk arasında “pantalon” yanlışı yaygındır.
ehitim / ehitîm / vs. Evet (Yanlış) eğitim Doğrusu “eğitim”dir. “eğ” harfine dikkat.
tenefüs Evet (Yanlış) teneffüs İki ‘f’ ile yazılmalı: “ten-eff-üs”. Tek ‘f’ ile yazmak yanlıştır.
buğday Hayır (Doğru) buğday TDK’de “buğday” olarak geçer.
kirpit Evet (Yanlış) kibrit / kirpik “Kirpit” hangi anlama geliyorsa ona göre yazılmalı. “Kibrit” (ateş çöpü) veya “kirpik” (gözdeli tüy) diye düzeltilir.
donatöz Evet (Yanlış) domates / donatör Tam ifade net değil, ancak muhtemelen “domates” veya “donatör” kastediliyor olabilir. “donatöz” diye bir kelime Türkçede yoktur. Doğru sözcüğü anlamınıza göre seçmelisiniz.
pantolon Evet (Yanlış) pantolon “Pantolon” yine aynı yanlıştan dolayı X konulmalı.
sevkat / sevkât Evet (Yanlış) sebat / sevk / şefkat? Bu kelime fotoğrafta tam seçilemiyor. Şayet “şefkat” kastediliyorsa, doğru yazımı “şefkat”tir. “şefkât” ya da “sevkat” gibi yazımlar yanlıştır.
kayşı / kaysı Evet (Yanlış) kayısı Meyve anlamında “kayısı” olduğu tahmin ediliyor. “kayısı” şeklinde yazılmalıdır.
heelez / helez Evet (Yanlış) helezon Spiral biçim anlamına gelen kelime “helezon”dur.
satranç Hayır (Doğru) satranç “Satranç” zaten doğru yazımdır.
kippik Evet (Yanlış) kirpik Göz kapağı üzerindeki tüyün yazımı “kirpik”tir.
emsime / emişime vs. Evet (Yanlış) emin misiniz? / emekleme mi? Görseldeki yazı tam net değil, hangi kelime kastediliyorsa (örnek “emsile” Osmanlıca’daki bir terim), modern Türkçede kullanımı farklı olabilir. Tam cümleye göre de anlam değişir.
yanı / yany Evet (Yanlış olabilir) yani “Yani” sıklıkla doğru yazımına dikkat edilmeyen sözcüklerdendir.
kiavuz / kavuz Evet (Yanlış) kılavuz “Kılavuz” TDK’de böyle geçer. “kavuz”, “kilavuz” şeklinde hatalar yapılır.
liren / tiren Evet (Yanlış) tren Taşıma aracı olarak kastediliyorsa doğru yazım “tren”dir.
kravat Hayır (Doğru) kravat Kelimenin doğru yazımı “kravat”tır.
marol Evet (Yanlış) marul “Marul” salata malzemesi olan kelimenin doğru yazımıdır.
bisküvü Evet (Yanlış) bisküvi Özellikle “vü” yerine “vi” olarak yazmak gerekir.
çarş Evet (Yanlış) çarş ? / çarşı “Çarşı” kastediliyorsa noktasız “i” harfi eksik. Kelimenin tam olarak ne olduğu önemli.
kılavuz Hayır (Doğru) kılavuz Bu doğru yazılsa X konulmaz.
traktör Hayır (Doğru) traktör Kelimenin doğru yazımı budur. “t” ile başlar, “ö” ile biter.
bir şey Hayır (Doğru) bir şey “Bir şey” her zaman ayrı yazılır, “birşey” yanlıştır. Görseldeki hâli doğruysa X koymaya gerek yok.
çünkü Hayır (Doğru) çünkü Doğru yazım “çünkü”dür.
aferin Hayır (Doğru) aferin “afarin” şekli hatalıdır; “aferin” doğru yazımdır.
hiçbir Hayır (Doğru) hiçbir Bitişik yazılır. “hiç bir” şeklinde yazmak yanlış olur.

Yukarıdaki tabloda, özellikle yanlış olduğu belirtilmiş kelimelerin balonuna X (çarpı) işareti koyunuz. Balonda doğru yazım zaten bulunuyorsa (örneğin “makine”, “marul” veya “traktör” gibi) X koymaya gerek yoktur.

4. Ek Açıklamalar ve İpuçları

  • Teneffüs mü Tenefüs mü?
    En çok yapılan hatalardan biri “tenefüs” (tek “f”) yerine doğrusu “teneffüs” (çift “f”). Bu kelime Arapçadan gelmektedir ve özgün yazımına sadık kalarak Türkçeye çift “f” ile yerleşmiştir.

  • ‘Bir’ bağlacı ve ‘şey’ ismi
    Türkçede “bir şey” her zaman ayrı yazılır. Aynı şekilde “her şey” ifadesinde de “her” ve “şey” kelimeleri ayrı ayrı yazılmalıdır.

  • Gözle İlgili Kelimeler
    “Kirpik” (göz kapağının üzerindeki tüyler) ve “kibrit” (üzeri yakıcı madde kaplı çubuk) zaman zaman ses benzerliği sebebiyle karıştırılır. Yazılışları bambaşkadır.

  • Pantolon
    Günlük konuşmada ya da bölgesel ağızlarda “pantalon” olarak telaffuz edilebilse de doğru yazımı “pantolon” biçimindedir.

  • Eğitim
    “Ehittim, ehitim” vb. yazımlarla sıklıkla yanlış telaffuzdan kaynaklanan hatalar yapılır; yazımda “eğ” harfi net vurgulanmalı, “eğitim” şeklinde yazılmalıdır.

  • Hiçbir, hiçbir şey, her şey

    • “hiçbir” = bitişik
    • “her şey” = ayrı
    • “bir şey” = ayrı

  • Ses Olaylarına Dikkat
    Örneğin “kayısı” kelimesi hem konuşmada hem yazarken sıkça bozulur. Doğrusu her zaman “kayısı”dır. “kaysı”, “kayısı”, “kayşi” gibi yanlış hecelerle karşılaşılmaktadır.

  • Türkçede x harfi
    Türk alfabesinde “x” harfi yoktur, ancak bu durumda sizden istenen, yanlış balonları işaretlemek için “X” koymaktır.

5. Örnek Uygulama: Balonu X İle İşaretleme

Diyelim ki görselinizde bir balonun içinde “tenbal” yazıyor. Bu kelimeye yukarıdaki tablodan baktınız, yanlış kategoride. Hemen şöyle yapabilirsiniz:

  1. Balonun içindeki “tenbal” kelimesinin üstüne büyük bir X koyun.
  2. Yanına veya balonun yanına okla “tembel” diye doğrusu yazabilirsiniz.

Aynı şekilde “kirpit” kelimesine rastlarsanız, ne anlama geldiğinden emin olun:

  • Eğer “kibrit” (yanıcı çöp) kastediliyorsa, X koyun ve “kibrit” diye düzeltin.
  • Eğer “kirpik” (gözdeki tüy) kastediliyorsa, X koyup “kirpik” diye düzeltin.

Bu şekilde bütün hatalı balonları işaretledikten sonra Oğuz, hangi balonun patlatılacağını (yani hangi kelimenin yanlış yazıldığını) görecek ve siz de doğrusunu öğretmiş olacaksınız.

6. Genel Değerlendirme ve Özet (Kısa)

  1. Yanlış yazılmış kelimeler, genellikle ses benzerlikleri, ağız farkları ve yaygın telaffuz hataları nedeniyle ortaya çıkar.
  2. Türkçe yazım kuralları, TDK tarafından hazırlanmış olan Yazım Kılavuzu’nda yer alır ve güncel sözlüklere de yansır.
  3. Yukarıdaki tabloda, görselinizde yer alma ihtimali bulunan veya benzeri olabilecek pek çok sözcüğün hatalı ve doğru yazımları açıklanmıştır.
  4. Göreviniz, yanlış yazılan kelimelerin balonunu “X” ile işaretlemek ve doğru yazımını öğrenmektir. Böylece, çalışma kâğıdındaki etkinlik tamamlanmış olacaktır.

Kısa Hatırlatmalar

  • “Pantolon” → Yanlış: “pantalon”
  • “Tembel” → Yanlış: “tenbal”
  • “Teneffüs” → Yanlış: “tenefüs”
  • “Eğitim” → Yanlış: “ehitim”
  • “Kibrit / Kirpik” → Yanlış: “kirpit”

Bu örnekler ışığında, diğer sözcüklerin de benzer şekilde düzeltilmesi hedeflenir.

7. Kaynaklar

  • Türk Dil Kurumu (TDK) Yazım Kılavuzu: En güncel resmi yazım kurallarını içerir.
  • TDK Güncel Türkçe Sözlük: Kelimelerin doğru yazılışlarını ve anlamlarını barındırır.
  • MEB Ders Kitapları: İlköğretim ve ortaöğretim düzeyinde doğru yazım örnekleri.

Yukarıda yer alan bilgiler ve tablo yardımıyla, çalışma kâğıdınızdaki her bir balonu tek tek değerlendirip yanlış yazılanların üzerine X işareti koymanız yeterli olacaktır. Doğru yazım biçimlerini tabloda gösterilen şekilde not ederek Oğuz’a yardımcı olabilirsiniz.

Bol şanslar ve iyi çalışmalar!

@Ozan_Karacan

4

Ekli çalışma kağıdında “yazımı yanlış olan kelimelerin bulunduğu balonları patlatma” etkinliği için hangi kelimelerin yanlış olduğunu ve doğrularını belirlemem isteniyor. İşte o kelimeler ve doğruları:

Yanlış Yazılan Kelimeler ve Doğru Halleri

  1. satlık → satılık
  2. tenbel → tembel
  3. eytim → eğitim
  4. teneffus → teneffüs
  5. kiprit → kibrit
  6. sevkat → En yaygın doğru yazımı: şefkat
  7. helez → Büyük olasılıkla helezon (ya da kullanıldığı yere göre başka bir kelime)
  8. kiprik → kirpik
  9. donatöz → Tam karşılığı belirsiz, ancak Türkçede yaygın olan “donör” veya “domates” şeklinde yazılıyor. Bu balonda belirtilen biçim yanlış.
  10. embsile → emsile (klasik Arapça gramer terimi olarak “emsile” şeklinde geçer)
  11. çarj → şarj

Doğru Yazılmış Örnekler

• makine
• buğday
• pantolon
• kayısı
• satranç
• yani
• kılavuz
• traktör
• bir şey
• çünkü
• aferin
• hiçbir

Yukarıdakiler arasında “Vanlı”, “marul” gibi sözcükler de doğru yazıldığı kabul edilen örneklerdir (Vanlı: Van şehrinden olan kişi). Etkinlikte, yanlış yazılmış balonlara X işareti koymanız, ardından her yanlış kelimenin doğru yazımını öğrenmeniz yeterlidir.

@Melisa22