ÖĞRETMENİN NOTU
Sıvıların aynı ortamdaki kaynama noktaları, moleküller arasındaki çekim kuvvetleriyle doğru orantılıdır.
Buna göre;
I.
Glikol \left(\begin{matrix} CH_{2} - OH
|
CH_{2} - OH \end{matrix} \right)
II.
Benzen (C_6H_{6})
III.
Aseton \left(CH_{3} - overset{O}{overset{||}{C}} - CH_{3} \right)
A) I > II > III
B) I > III > II
C) II > III > I
D) III > II > I
E) II > I > III
Sıvılarda Moleküller Arası Çekim Kuvvetleri ve Kaynama Noktası İlişkisi
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Sıvıların kaynama noktası, moleküller arasındaki çekim kuvvetlerinin büyüklüğü ile doğru orantılıdır. Genel olarak moleküller arası çekim kuvveti sıralaması: Hidrojen Bağı > Dipol-Dipol Etkileşimi > London (İndüklenmiş Dipol-İndüklenmiş Dipol) Kuvvetleri şeklindedir.
ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ
Verilen bileşiklerin molekül yapıları ve molekülleri arasında etkin olan zayıf etkileşim türleri incelenir:
- I. Glikol (\text{CH}_2\text{OH}-\text{CH}_2\text{OH}): Yapısında iki adet -\text{OH} grubu barındırır. Elektronegatifliği yüksek olan oksijene bağlı hidrojen atomları sayesinde molekülleri arasında çok sayıda ve kuvvetli hidrojen bağları kurar. Bu nedenle moleküller arası çekim kuvveti en büyüktür.
- III. Aseton (\text{CH}_3-\text{CO}-\text{CH}_3): Karbonil (\text{C}=\text{O}) grubu içeren polar bir moleküldür. Molekülleri arasında dipol-dipol etkileşimleri etkindir (kendi molekülleri arasında hidrojen bağı oluşturamaz).
- II. Benzen (\text{C}_6\text{H}_6): Yalnızca karbon ve hidrojenden oluşan simetrik, apolar bir hidrokarbondur. Molekülleri arasında yalnızca en zayıf etkileşim türü olan geçici London çekim kuvvetleri etkindir.
Etkileşim kuvvetlerinin gücü:
\text{Hidrojen Bağı (I)} > \text{Dipol-Dipol (III)} > \text{London Kuvvetleri (II)}
Moleküller arası çekim kuvveti arttıkça sıvının kaynama noktası artar:
\text{I} > \text{III} > \text{II}
CEVAP: B) I > III > II
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Aseton polar olmasına rağmen moleküllerinde hidrojen doğrudan \text{F, O, N} atomuna bağlı olmadığı için kendi molekülleri arasında hidrojen bağı yapamaz; dipol-dipol etkileşimi kurar. Hidrojen bağı içeren glikolün kaynama noktası her zaman dipol-dipol ve London içerenlerden daha yüksektir.