Öğretmen, işlediği konuyla ilgili aşağıdaki doğru-yanlış etkinliğini hazırlamıştır

Öğretmen, işlediği konuyla ilgili aşağıdaki doğru-yanlış etkinliğini hazırlamıştır.
| | Doğru | Yanlış |
|1--- | 1—: |$ 1—: |
| DNA üzerinde belirli görevleri içeren kalıtım birimine gen denir. | heckmark | |
| Genotip ve çevresel etkenlere bağlı olarak ortaya çıkan özelliklere fenotip adı verilir. | | heckmark |
| Genotipte iki çekinik veya iki baskın gen yan yana olduğunda bu genlere heterozigot gen adı verilir. | heckmark | |
| Çaprazlanan bezelyelerden bir tanesi saf döl baskın özellikte ise fenotipte sadece baskın özellik görülür. | heckmark | |
Bu etkinliği çözen Süleyman’ın yaptığı işaretlemelerden kaç tanesi doğrudur?

Kalıtım ve Genetik Kod: Doğru-Yanlış Etkinliği Analizi

:light_bulb: KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Kalıtımda gen, DNA’nın görev birimidir; fenotip, genotip ve çevre etkileşimiyle oluşur; alellerin aynı olması durumuna homozigot (saf döl), farklı olmasına heterozigot (melez döl) denir. Çaprazlanan bireylerden biri saf baskın (AA) ise tüm yavrularda baskın fenotip ortaya çıkar.


:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI

Her bir ifadenin bilimsel doğruluğu ile Süleyman’ın yaptığı işaretlemeler sırasıyla incelenir:

  • 1. İfade: “DNA üzerinde belirli görevleri içeren kalıtım birimine gen denir.”

    • Bilimsel Durum: Doğru. Gen, DNA’nın görev birimidir.
    • Süleyman’ın İşareti: “Doğru” sütununu işaretlemiştir.
    • Değerlendirme: Süleyman’ın işaretlemesi doğrudur (1. doğru işaretleme).
  • 2. İfade: “Genotip ve çevresel etkenlere bağlı olarak ortaya çıkan özelliklere fenotip adı verilir.”

    • Bilimsel Durum: Doğru. Fenotip, genotipin çevresel faktörlerle birlikte dışa yansımasıdır.
    • Süleyman’ın İşareti: “Yanlış” sütununu işaretlemiştir.
    • Değerlendirme: Süleyman’ın işaretlemesi hatalıdır.
  • 3. İfade: “Genotipte iki çekinik veya iki baskın gen yan yana olduğunda bu genlere heterozigot gen adı verilir.”

    • Bilimsel Durum: Yanlış. İki alelin aynı olması durumu (AA veya aa) homozigot (saf döl) olarak adlandırılır. Heterozigot olması için biri baskın biri çekinik (Aa) olmalıdır.
    • Süleyman’ın İşareti: “Doğru” sütununu işaretlemiştir.
    • Değerlendirme: Süleyman’ın işaretlemesi hatalıdır.
  • 4. İfade: “Çaprazlanan bezelyelerden bir tanesi saf döl baskın özellikte ise fenotipte sadece baskın özellik görülür.”

    • Bilimsel Durum: Doğru. Ebeveynlerden biri saf baskın (AA) olduğunda oluşacak tüm yavrular en az bir adet baskın gen (A) taşıyacağından fenotipte yalnızca baskın özellik görülür.
    • Süleyman’ın İşareti: “Doğru” sütununu işaretlemiştir.
    • Değerlendirme: Süleyman’ın işaretlemesi doğrudur (2. doğru işaretleme).

:white_check_mark: CEVAP: 2 tanesi doğrudur (1. ve 4. ifadeler)

:warning: SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Biri saf baskın (AA) olan bir çaprazlamada diğer birey ne olursa olsun (AA, Aa veya aa), yavru döller mutlaka baskın aleli alacağı için fenotip %100 baskın olur; çekinik özelliğin fenotipte görülebilmesi için iki taraftan da çekinik alel gelmesi şarttır.