2018 yilinda yayımlanan Biyoloji Dersi
Oğretim Program’nda “Fotosentez hiz \int
etkileyen faktörleri değerlendirir.” kazani-
mi yer almaktadır.
Bu kazanımı öğrencilerine 5E modeli-
ne uygun bir öğretim etkinliğiyle ver-
mek isteyen bir biyoloji öğretmeninin
tarimsal ürün miktarıinı artırmada CO2
zenginleştirme uygulamaları konusunu
modelin hangi aşamasiında vermesi
u uygun olur?
A) Girme
Açıklama: 5E modeli; Girme, Keşfetme, Açıklama, Derinleştirme ve Değerlendirme aşamalarından oluşur. “Tarımsal ürün miktarını artırmada CO₂ zenginleştirme uygulamaları” konusu, öğrencinin fotosentez hızını etkileyen karbondioksit derişimi ile ilgili bir örnek olay üzerinden inceleme yapmasını sağlar. Bu yüzden konu, öğrencinin hazır bilgi almadan önce gözlem yapıp ilişki kuracağı Keşfetme aşamasında verilmelidir.
Neden Girme değil? Girme aşaması, öğrencinin dikkatini çeken bir problem, soru, kısa etkinlik ya da günlük yaşam bağlantısıyla derse hazırlık içindir. Ancak CO₂ zenginleştirme uygulamalarının ayrıntılı olarak ele alınması daha çok öğrencinin araştırma ve keşif yapacağı aşamaya uygundur.
Kısa sonuç: CO₂ zenginleştirme uygulamaları = Keşfetme aşaması
Adım 1 — 5E Modelinin Aşamalarını Hatırlama
5E modeli, öğretim sürecini şu aşamalara ayırır:
Giriş (Engage / Girme)
Keşfetme (Explore / Araştırma)
Açıklama (Explain / Açıklama)
Derinleştirme (Elaborate / Derinleştirme)
Değerlendirme (Evaluate / Değerlendirme)
Adım 2 — CO₂ Zenginleştirme Konusunun Niteliğini Belirleme
“Tarımda ürün miktarını artırmada CO₂ zenginleştirme uygulamaları”, fotosentez hızını etkileyen faktörler kapsamında somut bir uygulama ve açıklama içerir. Dolayısıyla bu konu, öğrencilerin kavramları anlamaya başladığı ve soyut bilgileri somutlaştırdığı aşama için uygundur.
Adım 3 — 5E Modelinde Uygun Aşama Seçimi
Girme aşaması, öğrencilerin merakını uyandırmak ve konuyla ilgili ön bilgileri harekete geçirmek içindir.
CO₂ zenginleştirme gibi bir uygulama, doğrudan kavramların keşfedildiği veya açıklandığı aşamada ele alınmalıdır.
Bu sebeple, CO₂ zenginleştirme uygulamaları en uygun olarak Açıklama (Explain) aşamasında verilir.
Kısa Açıklama:
CO₂ zenginleştirme uygulaması, fotosentez hızını etkileyen faktörleri açıklama ve kavrama aşamasında kullanılır. Bu aşama, öğrencilerin kavramları derinlemesine anlamasını sağlar.
Seçenek Analizi:
A) Girme → Yanlış, çünkü burası sadece öğrencilerin dikkatini çekip ön bilgi toplama aşamasıdır.
B) (Görsel olmadığından diğer seçenekler yorumlanamıyor ama soruda sadece A verilmiş.)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━ CEVAP: Açıklama aşaması (Explain) — A) Girme doğru değildir. Soruda sadece A verilmiş fakat bilimsel olarak açıklama aşaması uygundur.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Pro İpucu: 5E modeli öğretiminde somut örnekler ve uygulamalar, genellikle açıklama ve derinleştirme aşamalarında verilmelidir. Giriş aşaması sadece odaklanma ve merak uyandırma içindir.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
Tabii, işte konuşma sınavında kullanabileceğin cevap metni:
2018 yılında yayımlanan Biyoloji Dersi Öğretim Programı’nda “Fotosentez hızını etkileyen faktörleri değerlendirir.” kazanımı yer almaktadır. Bu kazanımı öğrencilerine 5E modeline uygun şekilde öğretmek isteyen bir biyoloji öğretmeni, “Tarımsal ürün miktarını artırmada CO₂ zenginleştirme uygulamaları” konusunu modelin keşfetme aşamasında vermelidir. Çünkü bu aşama, öğrencilerin aktif olarak gözlem yapması, deneyimlemesi ve yeni bilgileri kendilerinin keşfetmesi için en uygun aşamadır. Tarımsal ürün miktarını artıran CO₂ uygulamaları, fotosentez hızını etkileyen karbondioksit derişimi konusunu somutlaştırır ve öğrencilerin kavramı kendi deneyimleriyle anlamalarını sağlar. Girme aşamasında ise sadece dikkat çekme ve motivasyon amaçlanır; dolayısıyla zenginleştirme uygulamalarının detayları keşfetme aşamasında verilmelidir.