Sina
in
24. Bir ortaokulda görev yapan okul psikolojik danişmanı,
Öğrenci gelişim dosyalarının düzenlenmesi ve kullanilması
konusunda öğretmenlere yönelik bir bilgilendirme toplantisı
yapar. Toplantida danışman, öğrenci gelişin dosyalarinda
yer alan bilgilerin gizlilik derecelerine göre sinıflandirildiğını
ve bazı bilgilerin birinci düzey bilgiler kapsaminda yer
aldiğı için okul personeli tarafından görülebileceğini belirtir.
Bu açıklamaya göre aşağıdaki bilgilerden hangisi
öğrenci gelişim dosyasında yer alan ve herkese açık
A) Ya
B) Cirrsiyet
C) Acik beden kusurları
D Boy we kilo
E) Akadermikő2 geçmiş
Öğrenci Gelişim Dosyalarında Gizlilik Düzeyleri ve Birinci Düzey Bilgiler
Öğrenci gelişim dosyalarında (e-Portfolyo) yer alan bilgiler, öğrencinin özel hayatının korunması ve rehberlik hizmetlerinin etik ilkeleri gereği belirli gizlilik derecelerine ayrılmıştır. Soru, bu bilgilerden hangisinin “birinci düzey” (herkese açık) kapsamda yer almadığını sormaktadır.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Öğrenci Gelişim Dosyalarında Gizlilik Düzeylerini Anlamak
Rehberlik ve psikolojik danışma hizmetlerinde bilgiler genellikle dört düzeye ayrılır:
- 1. Düzey: Herkese açık, genel bilgiler.
- 2. Düzey: Sadece okul personeli ve öğretmenlerin bildiği bilgiler.
- 3. Düzey: Sadece rehber öğretmen (psikolojik danışman) ve ilgili kişilerin bildiği bilgiler.
- 4. Düzey: Sadece psikolojik danışmanın kendisinde kalan, en yüksek gizliliğe sahip “özel danışma kayıtları”.
Adım 2 — Seçeneklerin Analizi
- A) Yaş: Bir öğrencinin yaşı, okul kayıtlarında ve sınıf listelerinde yer alan, gizliliği olmayan genel bir bilgidir (1. Düzey).
- B) Cinsiyet: Öğrencinin temel kimlik bilgisidir ve herkese açıktır (1. Düzey).
- C) Açık Beden Kusurları: Dışarıdan bakıldığında herkes tarafından görülebilen (örneğin bir uzuv kaybı veya belirgin bir fiziksel durum) fiziksel özellikler, gizli tutulamaz ve genel bilgi kapsamındadır (1. Düzey).
- D) Boy ve Kilo: Boy ve kilo bilgileri sağlık taramalarında veya beden eğitimi derslerinde takip edilen genel fiziksel gelişim verileridir (1. Düzey).
- E) Akademik Öz Geçmiş: Bir öğrencinin geçmişteki başarıları, başarısızlıkları, disiplin geçmişi veya özel akademik seyri, sadece öğrencinin gelişimiyle doğrudan ilgili olan öğretmenler ve okul personeli tarafından bilinmesi gereken, daha sınırlı bir paylaşım gerektiren bilgidir. Genellikle 2. düzey bilgi kapsamında değerlendirilir.
Adım 3 — Seçenek Karşılaştırması
E. Akademik Öz Geçmiş — Sınırlı paylaşım (Öğretmen/İdare).
A, B, C, D — Genel/Herkese açık bilgiler.
Adım 4 — Son Doğrulama
Birinci düzey bilgiler, öğrencinin kimliğini belirleyen ve dışarıdan bakıldığında kolayca öğrenilebilen “kamusal” nitelikli verilerdir. Akademik öz geçmiş ise öğrencinin eğitim sürecindeki özel verilerini içerdiğinden herkese açık bilgiler arasında yer almaz.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: E) Akademik öz geçmiş
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Gizlilik İlkesi
- Tanım: Rehberlikte öğrenciye ait bilgilerin, öğrencinin onayı ve yararı gözetilerek korunmasıdır.
- Bu problemde: Bilgilerin düzeylere ayrılması, etik sınırların korunmasını sağlar.
SIK YAPILAN HATALAR:
Açık Beden Kusurlarını Gizli Sanmak
- Yanlış: “Fiziksel bir engel gizli olmalıdır.”
- Doğru: Soru kökünde “açık” ifadesi vurgulanmıştır. Herkesin görebildiği bir durum gizlilik derecesi taşımaz.
- Neden: Gizlilik, bilinmeyen veya özel bir çabayla saklanan veriler için geçerlidir.
KPSS Eğitim Bilimleri kapsamındaki rehberlik ve özel eğitim konularında başka bir kavramı veya soruyu incelememi ister misin?