Oğrenci, aynanin yerini ve açısını değiştimeden, aynı A
noktasına lazeri ok yönünde hareket ettirerek işığı tekrar
gönderiyor.
Lazerin ok yönūndeki hareketi sıirasında normalin
çizildiği noktanın yeri, işığın gelme ve yansıma açısI
nasıl değişir?
A)
C)
Normalin çizildiği
noktanın yeri
Değişir
Değişmez
Gelme
açısı
Artar
Azalır
Ayna
Yansıma
Soru: Aynanın yerini ve açısını değiştirmeden lazer ok yönünde hareket ettirilirse ne olur?
Gelme açısı ile yansıma açısı her zaman eşittir. Lazer, ok yönünde hareket ettirildiğinde ışın aynı A noktasına geliyor ama yönü değiştiği için normalin çizildiği noktanın yeri değişmez; çünkü ayna ve temas noktası aynı kalır. Ancak ışın normale daha uzak ya da daha yakın gelecek şekilde yön değiştirdiğinden gelme açısı değişir ve buna bağlı olarak yansıma açısı da aynı yönde değişir.
Çözüm Adımları
Adım 1 — Yansıma kuralını hatırla
Gelme açısı = Yansıma açısı
Ayna sabitse, ışın açısı değişirse yansıma açısı da aynı miktarda değişir.
Adım 2 — Lazerin hareketini incele
Lazer ok yönünde hareket ediyor.
Ayna ve A noktası değişmiyor.
Bu yüzden normalin çizildiği nokta değişmez.
Adım 3 — Açılardaki değişimi belirle
Lazerin geliş yönü normale göre daha eğik hale geliyorsa gelme açısı artar.
Gelme açısı arttığı için yansıma açısı da artar.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━ Cevap: C şıkkı — Normalin çizildiği noktanın yeri değişmez, gelme açısı artar, yansıma açısı artar.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Temel Kavramlar
1. Normal
Tanım: Işığın yüzeye çarptığı noktadan yüzeye dik çizilen doğrudur.
Bu soruda: A noktası değişmediği için normalin çizildiği nokta da değişmez.
2. Gelme açısı
Tanım: Gelen ışın ile normal arasındaki açıdır.
Bu soruda: Lazer hareket edince bu açı artar.
3. Yansıma açısı
Tanım: Yansıyan ışın ile normal arasındaki açıdır.
Bu soruda: Gelme açısı arttığı için yansıma açısı da artar.
Sık Yapılan Hata
Hata: “Lazer hareket edince normalin çizildiği nokta da değişir.”
Yanlış: Çünkü ayna ve A noktası aynı kalıyor.
Doğru: Normalin çizildiği nokta değişmez.
Neden yanlış: Normal, yüzeyin temas noktasına bağlıdır.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
Lazer Işığının Aynaya Ok Yönünde Hareketi Sırasında Normalin Yeri, Gelme ve Yansıma Açılarının Değişimi
Çözüm Adımları:
Adım 1 — Normalin çizildiği noktanın yeri
Ayna yerini ve açısını değiştirmediğimiz için, aynaya çizilen normal çizgisi aynı yerden geçer. Dolayısıyla normalin çizildiği noktanın yeri değişmez.
Adım 2 — Lazer ışığının gelme açısı
Lazer ışığını ok yönünde hareket ettiriyoruz, yani ışığın aynaya çarpma noktası aynı ama ışığın geliş açısı farklı olur. Bu yüzden gelme açısı değişir.
Adım 3 — Yansıma açısı
Düz aynada yansıma açısı, gelme açısına eşittir. Gelme açısı artarsa yansıma açısı da artar; azalırsa yansıma açısı da azalır.
Burada önemli nokta:
Normal noktası değişmez (çünkü ayna sabit)
Lazer ok yönünde hareket ettiği için, ışığın gelme açısı değişir ve genellikle artar veya azalır (burada artması beklenir)
Yansıma açısı gelme açısına eşittir, dolayısıyla o da aynı yönde değişir.
Sonuç Tablosu (Seçenek Analizi)
Seçenek
Normalin Yeri
Gelme Açısı
Yansıma Açısı
Doğruluk
A
Değişir
Artar
Artar
Normalin yeri değişmez
B
Değişir
Azalır
Azalır
Normalin yeri değişmez, açılar artar
C
Değişmez
Artar
Artar
Doğru seçenek
D
Değişmez
Azalır
Azalır
Işık genellikle açıyı artırır
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━ Cevap: C şıkkı — Normalin çizildiği nokta değişmez, gelme ve yansıma açıları artar.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Pro İpucu: Ayna ve normal noktası sabit kaldığında gelme açısı değişir ve yansıma aynı şekilde değişir, çünkü yansıma açısı gelme açısına eşittir.
Başka bir örnek veya açıklama ister misin? Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
Lazer Işığının Aynaya Hareketi Sırasında Normalin Yeri ve Açılarının Değişimi — Adım Adım Açıklama
Adım 1 — Aynanın ve Normalin Yeri
Ayna sabit (yerini ve açısını değiştirmiyoruz).
Işığın aynaya çarptığı nokta (A noktası) değişmiyor.
Bu yüzden aynaya çizilen normal çizgisi (ışığın yüzeye dik geldiği çizgi) de aynı noktadan geçer.
Yani, normalin çizildiği noktanın yeri değişmez.
Adım 2 — Lazerin Hareketi ve Gelme Açısı
Lazer ışığını, aynaya gelen ışını gösteren oka göre ok yönünde hareket ettiriyoruz.
Lazer, A noktasına gelmeye devam ediyor ama ışının aynaya geliş açısı değişiyor çünkü lazer farklı bir yönden geliyor.
Gelme açısı, ışığın normal ile yaptığı açıdır.
Lazerin yönü değişince bu açı da değişir, genellikle artar.
Adım 3 — Yansıma Açısı
Aynadan yansıyan ışının açısı, gelen ışının açı ile aynıdır; yani:
\text{Yansıma açısı} = \text{Gelme açısı}
Gelme açısı artarsa, yansıma açısı da aynı oranda artar.
Gelme açısının azalması durumunda yansıma açısı da azalır ama burada genellikle artar.
Özet Tablosu
Değişken
Durum
Normalin çizildiği noktanın yeri
Değişmez
Gelme açısı
Artar
Yansıma açısı
Artar
Kısaca: Lazer ışığını ok yönünde hareket ettirirken, aynanın ve normalin yeri sabit kalır, ancak ışığın geliş açısı değişir ve buna bağlı olarak yansıma açısı da değişir.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?