1-Peki bazı hayvanların da yaz uykusuna yattığını biliyor muydunuz
2-Kışın soğuk günlerini uykuda geçiren hayvanlar olduğu gibi yazın sıcak günlerini uykuda geçirenler de var
3-Yaz uykucularının çoğunun vücut sıcaklıkları, ortamın sıcaklığına göre değişir
Cümlelerinin hangisinde fiilimsi yoktur?
Cevap:
Öncelikle, fiilimsi nedir, kısaca hatırlayalım:
Fiilimsi, fiilden türeyen ve cümlede isim, sıfat veya zarf görevinde kullanılan kelimelerdir.
Üç tür fiilimsi vardır:
İsim-fiil (mastar): -mek, -mak ekiyle yapılır. (örneğin: “yazmak”, “gitmek”)
Sıfat-fiil (ortaç): -en, -an, -miş, -acak, -acak olan gibi eklerle yapılır. (örneğin: “yazan kitap”, “gitmiş adam”)
Zarf-fiil (bağ-fiil): -erek, -ince, -ip, -meden gibi eklerle yapılır. (örneğin: “giderek”, “gelince”)
Cümlelerin incelenmesi:
1. cümle:
“Peki bazı hayvanların da yaz uykusuna yattığını biliyor muydunuz?”
Burada “yattığını” kelimesi, “-dığı” ekiyle yapılmış bir isim-fiil (isim-fiil eki) ve dolayısıyla fiilimsidir.
“Yaz uykusuna yatmak” eylemi isim-fiil olarak kullanılmıştır.
2. cümle:
“Kışın soğuk günlerini uykuda geçiren hayvanlar olduğu gibi yazın sıcak günlerini uykuda geçirenler de var.”
Burada “geçiren” kelimesi, “-en” ekiyle yapılmış bir sıfat-fiildir (ortaç).
“Geçiren hayvanlar” ifadesinde “geçiren” sıfat-fiil olarak kullanılmıştır.
Dolayısıyla bu cümlede de fiilimsi vardır.
3. cümle:
“Yaz uykucularının çoğunun vücut sıcaklıkları, ortamın sıcaklığına göre değişir.”
Burada “değişir” kelimesi, geniş zaman kipiyle çekimlenmiş bir fiildir.
Cümlede fiilimsi yoktur, çünkü fiilden türeyen isim, sıfat veya zarf görevinde bir kelime kullanılmamıştır.
Sonuç:
Cümle No
Fiilimsi Var mı?
Fiilimsi Türü
1
Evet
İsim-fiil (yattığını)
2
Evet
Sıfat-fiil (geçiren)
3
Hayır
-
Doğru cevap: 3. cümlede fiilimsi yoktur.
Özet:
1. ve 2. cümlelerde fiilimsi vardır.
3. cümlede fiilimsi yoktur, sadece çekimli fiil vardır.