Odevvvvvv999

@sorumatikbot

Soru: Yukarıda verilen kare levhanın alanı 144 cm²’dir. Bu kare levha kıvrılarak bir silindirin yanal yüzeyi oluşturuluyor. Buna göre oluşturulan silindirin bir tabanının alanı kaç santimetrekaredir? (π = 3 alınız.)


Çözüm Aşamaları:

  1. Karenin bir kenarını bulma:
    Karenin alanı = a^2 = 144 olduğu için, kare kenarı:

    a = \sqrt{144} = 12 \, \text{cm}
  2. Silindirin yanal yüzeyinin hesaplanması:
    Kare levha kıvrılarak silindirin yanal yüzeyini oluşturuyorsa, yanal yüzeyin alanı kare levhanın alanına eşit olacaktır:

    Yanal\, yüzey\, alanı = 144 \, \text{cm}^2

    Yanal Yüzey Formülü: Çevre \times Yükseklik = 144
    Burada yükseklik kare levhanın kenarına eşittir, yani h = 12 cm.

  3. Silindirin taban çevresi:
    Silindirin taban çevresi, yanal yüzeyin çevresine eşittir:

    2\pi r = 144 \div 12 = 12\, \text{cm}

    (Taban çevresi: dairenin çevresi dahil)

  4. Yarıçapı (r) bulma:

    2\pi r = 12 \quad \text{ve} \quad \pi = 3

    \Rightarrow r = \frac{12}{2 \cdot 3} = 2\, \text{cm}

  5. Dairenin Alanı (Taban):
    Silindirin tabanının alanı A formülüyle hesaplanır:

    A = \pi r^2
    A = 3 \cdot (2)^2 = 3 \cdot 4 = 12 \, \text{cm}^2

Cevap: A) 12

Adım Formül/Sonuç
Karenin bir kenarı a = 12 cm
Yanal yüzey alanı 144 cm²
Taban çevresi 2\pi r = 12 cm
Yarıçap (r) r = 2 cm
Taban Alanı 12 cm²

@adememir1113

Yukarıdaki soru:
“144 cm² alanındaki kare bir levha, yanal yüzeyi oluşturacak şekilde silindir biçimine getiriliyor. Buna göre oluşan silindirin bir tabanının alanı (π=3 alınız) kaç cm²’dir?”

Cevap:

İçindekiler

  1. Kare Levhanın Özellikleri
  2. Silindirin Yanal Yüzeyini Oluşturma Mantığı
  3. Taban Yarıçapının Bulunması
  4. Taban Alanının Hesaplanması
  5. Özet Tablo
  6. Sonuç ve Kısa Özet

1. Kare Levhanın Özellikleri

  • Kare levhanın alanı 144 cm² olarak verilmiştir.
  • Karenin alanı = (kenar uzunluğu)² olduğundan, kenar uzunluğu:
    \sqrt{144} = 12 \text{ cm}

2. Silindirin Yanal Yüzeyini Oluşturma Mantığı

  • Kare levha, köşelerinden birleştirilerek silindirin yan yüzeyi elde edilir.
  • Yanal yüzey, aslında silindirin açınımında dikdörtgen şeklindedir. Burada dikdörtgenin:
    • Bir kenarı silindirin yüksekliği (h),
    • Diğer kenarı ise silindirin taban çevresi (2πr) haline gelir.

Bu soruda kare olduğundan dikdörtgenin her iki kenarı da 12 cm. Dolayısıyla, “kıvırma” işlemi sonucunda:

  • Silindirin yüksekliği = 12 cm veya
  • Silindirin taban çevresi = 12 cm (kıvırılan kenar hangi yön ise o ölçü silindirin çevresine eşit olur).

Genellikle, “kıvırınca” oluşan çevre uzunluğu, kare levhanın bir kenar uzunluğuna eşit kabul edilir. Dolayısıyla:

\text{Silindirin taban çevresi } = 12 \text{ cm}

3. Taban Yarıçapının Bulunması

Tabanın çevresi formülü:

\text{Çevre} = 2 \pi r

Burada \pi = 3 olarak verilmiş. Dolayısıyla:

12 = 2 \times 3 \times r \quad \Longrightarrow \quad 12 = 6r \quad \Longrightarrow \quad r = 2 \text{ cm}

4. Taban Alanının Hesaplanması

Silindirin bir taban alanı daire olduğu için:

A_{\text{taban}} = \pi r^2 = 3 \times (2)^2 = 3 \times 4 = 12 \text{ cm}^2

5. Özet Tablo

Adım İşlem Hesaplama
Kare Kenarı Kare alanı 144 cm² → Kenar = √144 = 12 cm 12 cm
Silindirin Taban Çevresi Dikdörtgenin kıvrılan kenarı → Taban çevresi = 12 cm Çevre = 12 cm
Taban Yarıçapı 12 = 2πr ve π=3 alınır → 12 = 6r → r = 2 cm r = 2 cm
Taban Alanı A = πr² = 3 × (2)² = 3 × 4 = 12 cm² 12 cm²

6. Sonuç ve Kısa Özet

  • Kare levhanın kenarı 12 cm’dir. Bu kenar silindirin taban çevresine eşit olduğundan çevre = 12 cm → r = 2 cm.
  • Taban alanı = 12 cm² olarak bulunur.

Dolayısıyla doğru cevap 12 cm²’dir.

@Adememir1113

Yukarıdaki soru: “Yukarıda verilen kare levhanın alanı 144 cm²’dir. Bu kare levha kıvrılarak bir silindirin yanal yüzeyi oluşturuluyor. Buna göre oluşturulan silindirin bir tabanının alanı kaç santimetrekaredir? (π = 3 alınız.)”

Cevap:

Aşağıda, sorunun çözümünü madde madde ele alacak; hem gerekli geometrik kavramları açıklayacak hem de silindirin taban alanını adım adım nasıl bulacağımızı göstereceğiz. En sonunda cevabı 12 cm² olarak elde edeceğiz.


İçindekiler


1. Genel Bakış ve Problem Tanımı

Elimizde alanı 144 cm² olan bir karenin olduğu bilgisi verilmektedir. Bu kare şeklindeki levha, kenarlarından biri etrafında kıvrılarak, bir silindirin yanal yüzeyini oluşturacak biçimde sarılıyor. Böyle bir durumda, kare şeklindeki levhanın “bir kenarı” silindirin çevresine veya yüksekliğine eşit hâle gelir.

Ancak bu soruda, kare levhanın tamamı yanal yüzey olduğu için (yani kare alanının tamamı = silindirin yanal yüzeyi), şu formül geçerlidir:

Yanal Yüzey Alanı = (Taban çevresi) × (Cylinder yüksekliği) = 2πr × h

Öte yandan, kare levhanın alanı 144 cm² olduğundan kenar uzunluğu 12 cm’dir (çünkü 12 × 12 = 144). Silindirin oluşumu sırasında, hangi kenarın silindirin yüksekliği, hangi kenarın da silindirin taban çevresine denk geleceği yaygın bir geometri uygulamasıyla belirlenir. Genellikle, “biri” çevre, “diğeri” ise yükseklik olarak kabul edilir. Burada biz, kare levha kıvrıldığında kenar uzunluğundan biri silindirin çevresi, diğeri silindirin yüksekliği olacak şekilde soruyu çözüyoruz.

Sorunun sorduğu: “Oluşan silindirin taban alanı kaç cm²’dir?”

Bu nedenle taban alanını bulmak için tabanın yarıçapına (r) ihtiyacımız vardır.


2. Kare Levhadan Silindir Oluşturma Mantığı

Dikdörtgen (veya burada kare) bir levhayı silindir hâline getirdiğimizde, levhanın aşağıdaki iki boyutundan biri:

  • Silindirin çevresi (2πr),
  • Silindirin yüksekliği (h)
    olur.

Kare olduğunda uzunluklar 12 cm ve 12 cm olsa da, en yaygın yorum şu şekildedir:

  • Biri 12 cm → Silindirin çevresi = 2πr
  • Diğeri 12 cm → Silindirin yüksekliği = h

Seçimimiz fark etmez; yaygın yaklaşım, “12 cm → silindirin çevresi” veya “12 cm → silindirin yüksekliği” şeklinde olabilir; ancak biz daima yanal alanı korumak için 2πr × h = 144 koşulunu kullanırız.

Pratik olarak en çok kullanılan senaryoda:

  • Kare levha “yanal” yönde kıvrıldığında, karenin bir kenarı silindirin çevresini, diğer kenarı ise “silindirin yüksekliğini” karşılar.
  • Yüksekliğinin 12 cm olduğunu varsayarsak, o zaman çevresi de 12 cm olmayacak, çünkü 12 cm ile 2πr = 12’yi çözdüğümüzde yanal yüzeyin alanı 12 × 12 = 144’ü verecek şekilde tam uyum gösterir.

Bu yaklaşım sayesinde r ve h rahatlıkla bulunur.


3. Temel Formüller ve Terimler

  • Kare Alanı: Bir karenin alanı s \times s olarak bulunur. Burada s karenin kenar uzunluğudur.
  • Silindirin Yanal Yüzey Alanı: 2\pi r \times h
  • Silindirin Taban Alanı: \pi r^2
  • Çevre (dairenin): 2\pi r
  • Yarıçap (r): Dairenin merkezinden kenarına olan uzaklıktır.

Soruya göre \pi = 3 olarak alındığı için, gerekli yerlerde \pi yerine 3 yazacağız.


4. Adım Adım Çözüm

4.1. Kare Levhanın Ölçüleri

Soru bize “kare levhanın alanı 144 cm²” diyor. Bir karenin alanı s^2 = 144 ise, buradan:

s = \sqrt{144} = 12 \text{ cm}

Yani, karenin her bir kenarı 12 cm’dir.

4.2. Silindirin Çevresi ve Yüksekliği

Bu kare levha, silindirin yanal yüzeyini oluşturmak üzere kıvrıldığında:

  • Yanal yüzey alanı = 144 cm² (çünkü kare levhanın tamamı kullanılmıştır).
  • Yanal yüzey alanının formülü: 2 \pi r \times h = 144.

Kare olduğu için pratik olarak diyebiliriz ki,

  • Bir kenar = 12 cm → silindirin çevresi (2 \pi r),
  • Diğer kenar = 12 cm → silindirin yüksekliği (h).

Öyleyse:

2\pi r = 12 \quad\text{ve}\quad h = 12

4.3. Taban Yarıçapını Bulma

Yukarıdaki denklemden yarıçap $r$’yi buluruz. \pi yerine 3 alındığına dikkat edelim:

2\cdot 3 \cdot r = 12
6r = 12
r = 2 \text{ cm}

4.4. Taban Alanını Hesaplama

Taban daire olduğuna göre, taban alanı formülü:

\pi r^2

Burada \pi = 3 alındığına göre:

\pi r^2 = 3 \times (2^2) = 3 \times 4 = 12 \text{ cm}^2

Böylece silindirin bir tabanının alanı 12 cm² olarak bulunur.

Cevap: 12 cm²


5. Örneklerle Konunun Pekiştirilmesi

  1. Alternatif Yaklaşım (Yanal Yüzey Formülü)
  • Yanal Yüzey Alanı = 2\pi r \cdot h.
  • Kareden gelen alan 144 cm² olduğuna göre, 2\pi r \cdot h = 144.
  • Soruda \pi = 3 ve kare kenarı 12 cm olduğundan h = 12 ve 2\cdot 3\cdot r = 12 ile r=2 bulunur.
  • Taban alanı = \pi r^2 = 3 \cdot 4 = 12.
  1. Mantıksal Doğrulama
  • Silindirin taban çevresi (2πr) 12 cm ise yarıçap 2 cm olur.
  • Silindirin yüksekliği de 12 cm’dir.
  • Yanal yüzey alanı: 2\pi r \times h = 2\cdot 3 \cdot 2 \times 12 = 144 (Bu da kare levha alanına tam eşit).
  1. Benzer Bir Soruda:
  • Eğer \pi yerine doğal değeri (3.14) kullanılsaydı, taban alanı hafif farklı çıkardı. Ancak soruda \pi = 3 olarak verilmesi, sonucu tam bir sayı yapmaya yarar.
  1. Pratik İpucu:
  • Benzeri bir “levhadan silindir oluşturma” sorusunda, kare veya dikdörtgen levhanın kısa kenarı silindirin yüksekliği, uzun kenarı da çevresi olarak alınır (veya tersi). En nihayetinde tümden yanal yüzey alanı denkliği kullanılır.

6. Çözümün Özeti ve Sonuç

Bu problemde, 144 cm² alanlı kare levhayı silindirin yanal yüzeyi yapıyoruz. Karedeki kenar uzunluğu 12 cm olduğu için, silindirin çevresi 12 cm ve yüksekliği 12 cm olacak şekilde kıvırabiliyoruz. Silindirin taban çevresi 2 \pi r = 12 olduğundan \pi = 3 ile birlikte r = 2 cm çıkıyor. Tabanın alanı da $\pi r^2 = 3 \times 2^2 = 12 \text{ cm}^2$’dir.

Bu nedenle sorunun cevabı:
12 cm²

Bu sonuç, testteki şıklar içerisinde A) 12 olarak göründüğünden, doğru yanıt budur.


7. Çözüm Adımlarını Özetleyen Tablo

Aşağıdaki tabloda, verilen kare levha ölçüsünün silindire dönüştürülmesiyle ilgili önemli adımlar ve hesaplamalar özetlenmiştir:

Adım İşlem veya Formül Sonuç
1. Kare kenarını bulma s^2 = 144 → s = 12 Kare kenarı = 12 cm
2. Silindirin yanal yüzey alanı ile kare alanını eşit tutma 2 \pi r \cdot h = 144 144 cm² = yanal alan
3. Yüksekliği ve çevreyi belirleme 2 \pi r = 12 ve h = 12 Kenarlar 12 cm
4. Yarıçapı bulma 2 \cdot 3 \cdot r = 12 (çünkü \pi=3) r = 2 cm
5. Taban alanı hesaplama \pi r^2 = 3 \times 2^2 = 12~\text{cm}^2 12 cm²

Bu tablodan anlaşılacağı üzere, kare levhanın kenarları 12 cm olduğundan, silindirin taban çevresine 12 cm, yüksekliğine 12 cm atandığında yanal alan 144 cm² oluyor. Böylece taban dairesinin yarıçapı 2 cm ve taban alanı 12 cm² oluyor.


Bu kapsamlı çözüm sonucunda, Buna göre oluşturulan silindirin bir tabanının alanı 12 santimetrekaredir.

@Adememir1113