O ve B merkezli daire pistlerinde Arda bir turu 12 dakikada, Kerem 16 dakikada tamamlıyor. Aynı anda A noktasından başlayıp tekrar aynı anda A noktasına geldiklerinde Arda'nın koştuğu toplam mesafe en az kaç metredir? (π = 3)

Soru:
M han.
kaplana
Arda
Kerem
8 m
Bir mutf
gen boş
farklı fay
üste gel
hin uzur
metre
Fayansl
yerlesti
sayısı i
fark
en
cm
O ve B merkezli daire şeklindeki iki farklı koşu
Aynı anda A noktasından koşmaya başlayan
Arda bir turu 12 dakikada, Kerem ise bir turu 16
dakikada tamamlamaktadır.
Arda ile Kerem’in tekrar aynı anda A nokta-
sina geldiklerinde Arda’nın koştuğu toplam
mesafe
en
az kaç metre olur? (r=3)
A) 192
C) 144
D) 120

Soru Fotoğrafı:
!Soru Görseli [Link Silindi]

Arda ve Kerem’in Aynı Anda A Noktasına Geldiklerinde Arda’nın Koştuğu Toplam Mesafe

:light_bulb: Kullanılan Formüller:

  • Çevre formülü: C = 2 \pi r
  • Ortak tekrar zamanı için: ASÜ (Arttırılmış Sayılar Üssü) yani en küçük ortak kat (EKOK)
  • Hız = Mesafe / Zaman

:brain: Çözüm Adımları:

Adım 1 — Her iki koşucunun pist uzunluklarını bulun

  • Arda’nın koştuğu dairenin yarıçapı r=8 m, çevresi:

    C_A = 2 \times \pi \times 8 = 2 \times 3 \times 8 = 48 \text{ metre}
  • Kerem’in koştuğu dairenin yarıçapı r=5 m, çevresi:

    C_K = 2 \times \pi \times 5 = 2 \times 3 \times 5 = 30 \text{ metre}

Adım 2 — Arda ve Kerem’in tur sürelerini yazın

  • Arda 1 turu 12 dakikada tamamlıyor.
  • Kerem 1 turu 16 dakikada tamamlıyor.

Adım 3 — Aynı anda tekrar A noktasına gelme süresini bulun

İkisinin de tekrar aynı andaki başlangıç noktasına gelmesi için, sürelerinin en küçük ortak katını (EKOK) bulalım:

  • 12 ve 16 sayılarının EKOK’u:

    • 12’nin çarpanları: 2^2 \times 3
    • 16’nın çarpanları: 2^4

    EKOK: 2^4 \times 3 = 16 \times 3 = 48 dakika

Yani Arda ve Kerem 48 dakikada tekrar aynı anda A noktasında olurlar.


Adım 4 — Arda’nın toplam koştuğu mesafeyi bulun

Arda’nın 1 turu 48 metre ve 12 dakikada tamamlanıyor.

48 dakikada Arda’nın koştuğu tur sayısı:

\frac{48}{12} = 4 \text{ tur}

Toplam mesafe:

4 \times 48 = 192 \text{ metre}

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: Cevap: A) 192
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

:bullseye: Temel Kavramlar:

1. Çember Çevresi:

  • Bir dairenin çevresi C = 2 \pi r formülüyle hesaplanır.
  • Burada \pi = 3 olarak verilmiştir.

2. EKOK (En Küçük Ortak Kat):

  • İki ya da daha fazla sayının ortak katları arasında en küçüğünü bulmak tekrar eden olayların ortak zamanı için kullanılır.

:warning: Sık Yapılan Hata:

:cross_mark: Sürelerin en küçük ortak katını bulmamak

  • Yanlış: Direkt süreleri toplayıp sonuç bulmak.
  • Doğru: Bazı sürelerin en küçük ortak katını kullanarak tekrar başlangıç noktasına geliş süreleri hesaplanmalı.
  • Neden yanlış: Çünkü koşucular farklı hızlarda ve farklı sürelerde turları tamamlıyorlar, ortak zamana ihtiyaç var.

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?

O ve B merkezli daire pistlerinde Arda bir turu 12 dakikada, Kerem 16 dakikada tamamlıyor. Aynı anda A noktasından başlayıp tekrar aynı anda A noktasına geldiklerinde Arda’nın koştuğu toplam mesafe en az kaç metredir? (π = 3)

KULLANILAN KURAL / FORMÜL:

  • EKOK (En Küçük Ortak Kat) ile ortak zaman bulunur.
  • Çevre formülü: C = 2\pi r

ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — Arda ve Kerem’in aynı anda A noktasına tekrar gelme süresini (zamanın EKOK’unu) bulun

12 ve 16’nın asal çarpanlarını yazalım:

12 = 2^2 \cdot 3
16 = 2^4

EKOK için en yüksek üsleri alalım:

\text{EKOK}(12,16) = 2^4 \cdot 3
\text{EKOK}(12,16) = 16 \cdot 3
\text{EKOK}(12,16) = 48\ \text{dakika}

Adım 2 — Arda’nın bu sürede kaç tur attığını bulun

Arda bir turu 12 dakikada tamamlıyor.

\text{Tur sayısı} = \dfrac{48}{12}
\text{Tur sayısı} = 4

Adım 3 — Arda’nın bir turunun uzunluğunu (çevresini) hesaplayın

Arda’nın pistinin yarıçapı r = 8\ \text{m}.

C = 2\pi r
C = 2 \cdot 3 \cdot 8
C = 48\ \text{m}

Adım 4 — Arda’nın toplam koştuğu mesafeyi bulun

Bir tur 48\ \text{m} ve Arda 4 tur attı.

\text{Toplam mesafe} = 4 \cdot 48
\text{Toplam mesafe} = 192\ \text{m}

:white_check_mark: CEVAP: 192 m

TEMEL KAVRAMLAR:

  1. EKOK
  • Tanım: İki veya daha fazla sayının ortak katları içinde en küçüğüdür.
  • Bu problemde: Arda ve Kerem’in aynı anda A noktasına dönme süresini bulmak için kullanıldı.
  1. Çevre (Çevre Formülü)
  • Tanım: Bir dairenin çevresi C = 2\pi r ile bulunur.
  • Bu problemde: Arda’nın bir tur uzunluğunu hesaplamak için kullanıldı.

SIK YAPILAN HATALAR:

:cross_mark: EKOK Hatası

  • Yanlış: EKOK yerine 12 ve 16’nın toplamını veya en büyük olanını almak.
  • Doğru: Asal çarpanlara göre en yüksek üsleri alıp çarpmak.
  • Neden yanlış: Toplam ya da maksimum değer zamanın ortak katını vermez.
  • Düzeltme: Asal çarpan yöntemiyle veya formülle EKOK bulun.

:cross_mark: π Değerini Karıştırma

  • Yanlış: Soruda verilen \pi=3 yerine 3.14 kullanmak.
  • Doğru: Soruda verilen değeri kullanmak gerekir.
  • Neden yanlış: Farklı π değeri sonuca etki eder.
  • Düzeltme: Verilen \pi değerine göre hesap yap.

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket: