Soru:
M han.
kaplana
Arda
Kerem
8 m
Bir mutf
gen boş
farklı fay
üste gel
hin uzur
metre
Fayansl
yerlesti
sayısı i
fark
en
cm
O ve B merkezli daire şeklindeki iki farklı koşu
Aynı anda A noktasından koşmaya başlayan
Arda bir turu 12 dakikada, Kerem ise bir turu 16
dakikada tamamlamaktadır.
Arda ile Kerem’in tekrar aynı anda A nokta-
sina geldiklerinde Arda’nın koştuğu toplam
mesafe
en
az kaç metre olur? (r=3)
A) 192
C) 144
D) 120
O ve B merkezli daire pistlerinde Arda bir turu 12 dakikada, Kerem 16 dakikada tamamlıyor. Aynı anda A noktasından başlayıp tekrar aynı anda A noktasına geldiklerinde Arda’nın koştuğu toplam mesafe en az kaç metredir? (π = 3)
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
EKOK (En Küçük Ortak Kat) ile ortak zaman bulunur.
Çevre formülü:C = 2\pi r
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Arda ve Kerem’in aynı anda A noktasına tekrar gelme süresini (zamanın EKOK’unu) bulun
12 ve 16’nın asal çarpanlarını yazalım:
12 = 2^2 \cdot 3
16 = 2^4
EKOK için en yüksek üsleri alalım:
\text{EKOK}(12,16) = 2^4 \cdot 3
\text{EKOK}(12,16) = 16 \cdot 3
\text{EKOK}(12,16) = 48\ \text{dakika}
Adım 2 — Arda’nın bu sürede kaç tur attığını bulun
Arda bir turu 12 dakikada tamamlıyor.
\text{Tur sayısı} = \dfrac{48}{12}
\text{Tur sayısı} = 4
Adım 3 — Arda’nın bir turunun uzunluğunu (çevresini) hesaplayın
Arda’nın pistinin yarıçapı r = 8\ \text{m}.
C = 2\pi r
C = 2 \cdot 3 \cdot 8
C = 48\ \text{m}
Adım 4 — Arda’nın toplam koştuğu mesafeyi bulun
Bir tur 48\ \text{m} ve Arda 4 tur attı.
\text{Toplam mesafe} = 4 \cdot 48
\text{Toplam mesafe} = 192\ \text{m}
CEVAP: 192 m
TEMEL KAVRAMLAR:
EKOK
Tanım: İki veya daha fazla sayının ortak katları içinde en küçüğüdür.
Bu problemde: Arda ve Kerem’in aynı anda A noktasına dönme süresini bulmak için kullanıldı.
Çevre (Çevre Formülü)
Tanım: Bir dairenin çevresi C = 2\pi r ile bulunur.
Bu problemde: Arda’nın bir tur uzunluğunu hesaplamak için kullanıldı.
SIK YAPILAN HATALAR:
EKOK Hatası
Yanlış: EKOK yerine 12 ve 16’nın toplamını veya en büyük olanını almak.
Doğru: Asal çarpanlara göre en yüksek üsleri alıp çarpmak.
Neden yanlış: Toplam ya da maksimum değer zamanın ortak katını vermez.
Düzeltme: Asal çarpan yöntemiyle veya formülle EKOK bulun.
π Değerini Karıştırma
Yanlış: Soruda verilen \pi=3 yerine 3.14 kullanmak.