O MUCİT ÇOCUK Tema Öğrenme çıktlları ve Dil Bilgisi Kurallı - kuralsız (devrik) cümleler: • Hareket bildiren sözcüğün (yazdım, ounuyor, yikandı qibi) sonda bulunduğu cüm- lelere kurallı cümleler denir. •Fareket bildiren sözcüğün sondg bulunmadiăi cümlelere kuralsız (devrik) cümleler denir. Örnek: Kalemimin ucu kırıldı. (Kurallı cümle) Ornek: Ucu kırildı kalemimin. (Kuralsız cümle) Aşağıdaki kuralsız (devrik) cümleleri kurallı cümleye çevirelim. Dün qece oyun ounadi Ahmet. teste eteetereee******stke.s.. 2. Parkta kostu çocuklar. 1e********************.**e. 3. Doğum qününe gitti Ayse. 4. Okulda resim yapti Mehmet. *************s..se.rvo 5. Bahçede top ounadi kardesim,mus doono o *******t.tetevw wvee…eseeeteek uure • Aşağıda verilen cümlelerden kurallı olanlara üçgen, kuralsız (devrik) olan cüm- lelere kare çizelim. ) Oğretmenimiz bugün bize çok güzel bir hikâye anlatt. ) Kitapları rafa yerleştirdi babam sabah. O Kardeşim dün parkta arkadaşlaryla uzun süre top oynadi. Bisikletini sürmeye başladı Ayse heyecanla. Annem pazardan sebze ve meuve alıp akşam yemeği hazırlad. 2. SINIF TÜRKCE ATÖLYEM GARI ARTIK TÜRKÇEDE USTALAŞMA ZAMANI *****rsette..etiei … … .s.sseaeo ….… 42
Aşağıdaki kuralsız (devrik) cümleleri kurallı cümleye çevirelim.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — 1. Cümle
Dün gece oyun oynadı Ahmet.
Adım 2 — 2. Cümle
Çocuklar parkta koştu.
Adım 3 — 3. Cümle
Ayşe doğum gününe gitti.
Adım 4 — 4. Cümle
Mehmet okulda resim yaptı.
Adım 5 — 5. Cümle
Kardeşim bahçede top oynadı.
Aşağıda verilen cümlelerden kurallı olanlara üçgen, kuralsız (devrik) olan cümlelere kare çizelim.
- Öğretmenimiz bugün bize çok güzel bir hikâye anlatt. ▲ (Kurallı)
- Kitapları rafa yerleştirdi babam sabah. ■ (Kuralsız)
- Kardeşim dün parkta arkadaşlarıyla uzun süre top oynadı. ▲ (Kurallı)
- Bisikletini sürmeye başladı Ayşe heyecanla. ■ (Kuralsız)
- Annem pazardan sebze ve meyve alıp akşam yemeği hazırladı. ▲ (Kurallı)
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! ![]()
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
Aşağıdaki kuralsız (devrik) cümleleri kurallı cümleye çevirelim.
CEVAP:
-
Ahmet dün gece oyun oynadı.
-
Çocuklar parkta koştu.
-
Ayşe doğum gününe gitti.
-
Mehmet okulda resim yaptı.
-
Kardeşim bahçede top oynadı.
AÇIKLAMA:
- Kurallı cümle: Özne çoğunlukla fiilden (yüklemden) önce gelir; yüklem cümlenin sonunda bulunur. Bu nedenle devrik (özne yüklemden sonra) cümlelerde özneyi yüklemden öne alarak cümleyi kurallı hale getirdik.
TEMEL KAVRAMLAR:
- Kurallı cümle
- Tanım: Yüklemin (fiilin) cümlede sonunda bulunduğu ve öznenin yüklemden önce yer aldığı cümle türü.
- Bu problemde: Devrik cümlelerdeki özneyi öne alarak yüklemi sonda bıraktık.
- Kuralsız (devrik) cümle
- Tanım: Yüklemin cümlede sondan önce veya ortada olduğu, öznenin yüklemden sonra yer aldığı cümle türü.
- Bu problemde: Verilen cümleler devrik olduğundan özne–yüklem sırasını düzelttik.
CEVAP (İkinci etkinlik — şekiller):
- Öğretmenimiz bugün bize çok güzel bir hikâye anlatt. — Üçgen (kurallı)
- Kitapları rafa yerleştirdi babam sabah. — Kare (kuralsız / devrik)
- Kardeşim dün parkta arkadaşlarıyla uzun süre top oynadı. — Üçgen (kurallı)
- Bisikletini sürmeye başladı Ayşe heyecanla. — Kare (kuralsız / devrik)
- Annem pazardan sebze ve meyve alıp akşam yemeği hazırladı. — Üçgen (kurallı)
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! ![]()
