O merlez IPTI = 8 br IAPI = 6 br ortak diş teğet çenberler diştan A ve Bmerkezli

Soru:
IOAY = IAB| =
O merlez
A) 1
B) 21
D) 3
E)
Şekildeki verilere göre, çémberin yarıçapı kaç
IPTI = 8 br
IAPI = 6 br
[PT] ortak diş teğet
teğettirler.
çenberler diştan
A ve Bmerkezli
EY12
br’dir?

Soru Fotoğrafı:

O merkezli, A ve B merkezli dıştan ortak diş teğet çemberlerin yarıçapı nedir?

:light_bulb: KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
İki çember dıştan teğet ise, merkezler arası mesafe, yarıçapların toplamına eşittir.

|O_A O_B| = r_A + r_B

Ortak dış teğet uzunluğu formülü:

PT = \sqrt{|O_A O_B|^2 - (r_A - r_B)^2}

:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — Verilenleri yaz

  • IPTI = 8 br (PT uzunluğu)
  • IAPI = 6 br (rA = 6 birim)
  • IAB| = ? (Merkezler arası uzaklık d)
  • r_B = ? (B çemberinin yarıçapı)

Adım 2 — Merkezler arası uzaklığı yaz
Merkezler arası uzaklık d, dıştan teğet çemberlerde:

d = r_A + r_B

Adım 3 — Ortak dış teğet uzunluğu formülü:

PT^2 = d^2 - (r_A - r_B)^2

Buradan:

8^2 = d^2 - (6 - r_B)^2
64 = d^2 - (6 - r_B)^2

Adım 4 — d = 6 + r_B olarak yazalım:

64 = (6 + r_B)^2 - (6 - r_B)^2

Adım 5 — Kare farkını açalım:

(6 + r_B)^2 - (6 - r_B)^2 = [(6 + r_B) - (6 - r_B)] \times [(6 + r_B) + (6 - r_B)]
= (6 + r_B - 6 + r_B)(6 + r_B + 6 - r_B) = (2 r_B)(12) = 24 r_B

Adım 6 — Eşitliği yerine koy:

64 = 24 r_B
r_B = \frac{64}{24} = \frac{8}{3} \approx 2.67 \text{ br}

Adım 7 — Merkezler arası mesafeyi bulalım:

d = 6 + \frac{8}{3} = \frac{18}{3} + \frac{8}{3} = \frac{26}{3} \approx 8.67 \text{ br}

Adım 8 — Sorulan yarıçapı belirleyelim

  • Soruda genellikle IABI veya diğer isimle yarıçaplar sorulmakta.
  • r_B \approx 2.67 br olarak bulunmuştur.

:white_check_mark: CEVAP: Çemberin yarıçapı yaklaşık olarak \frac{8}{3} \approx 2{,}67 birimdir.

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:

Şekilde AP = 6 br ve PT = 8 br ise küçük çemberin yarıçapı kaç br’dir?

:light_bulb: KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
Pisagor Teoremi ve iki çember dıştan teğet ise merkezler arası uzaklığın yarıçapların toplamına eşit olması: AB = r_1 + r_2.

:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — Koordinat yerleştirme ve değişken tanımı

Büyük çemberin yarıçapını r_1=6 ve küçük çemberin yarıçapını r_2=r alalım.

Bölümü kolaylaştırmak için ortak dış teğeti x-ekseni kabul edelim; tangency noktaları
P noktası x=0, T noktası x=8 olsun.

Buna göre merkezler:

A=(0,6)

ve

B=(8,r)

Adım 2 — Merkezler arası uzaklığın karesi (Pisagor kullanımı)

AB^2=(8-0)^2+(r-6)^2

= $$64+(r-6)^2$$

Adım 3 — Dıştan teğet olma koşulu

Dıştan teğet oldukları için

AB=6+r

her iki tarafın karesini alalım:

(6+r)^2=AB^2

Adım 4 — Eşitlikleri birleştirme ve çözme

(6+r)^2

= $$64+(r-6)^2$$

(6+r)^2

= $$r^2+12r+36$$

64+(r-6)^2

= $$64+(r^2-12r+36)$$

Şimdi eşitleyelim:

r^2+12r+36 = 64 + r^2 -12r +36

Boş terimleri sadeleştirelim:

12r = 64 - 12r
24r = 64
r = \frac{64}{24}
r = \frac{8}{3}

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: CEVAP: \displaystyle \frac{8}{3} br
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

:bullseye: TEMEL KAVRAMLAR:

  1. Pisagor Teoremi
  • Tanım: Dik üçgende hipotenüs karesi, dik kenarların kareleri toplamına eşittir.
  • Bu problemde: İki merkez ile teğet noktası arasındaki dik mesafeler kullanılarak merkezler arası uzaklık hesaplandı.
  1. Dıştan teğet çemberler
  • Tanım: İki çember dıştan teğet ise merkezler arası uzaklık yarıçapların toplamına eşittir.
  • Bu problemde: AB = r_1 + r_2 eşitliği kullanıldı.

:warning: SIK YAPILAN HATALAR:

:cross_mark: Yön hatası

  • Yanlış: Tangent noktalarının x-koordinatlarını karıştırmak.
  • Doğru: Tangent noktalarından birini 0, diğerini verilen uzaklık (8) alarak sabitlemek.
  • Neden yanlış: Yanlış konumlandırma AB farkını ve denklemi bozacaktır.
  • Düzeltme: Tangent üzerinde noktaları doğru sırada yerleştir ve Pisagor uygulaması yap.

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?