O merkez

Soru:
KPSS
Geometri
O merkez
[BC] çap
PERSONEL
SECME
SINAVI
m(BAD) = 50
Çember

Soru Fotoğrafı:

O merkez, [BC] çap, m(BAD) = 50° verilmiş çemberde x açısını bulunuz.

:light_bulb: KULLANILAN KURAL / FORMÜL:

  • Çemberde çap üzerine çizilen açı, her zaman 90°'dir.
  • Çemberde bir yay üzerine çizilen iç açılar ve merkez açıları arasındaki ilişki kullanılır.

:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — Çap Üzerine Çizilen Açıyı Belirle

[BC] çap olduğuna göre, ∠BAC açısı çap üzerindeki bir açı olduğundan 90°'dir.

Yani, ∠BAC = 90°

Adım 2 — Üçgen ABC’deki Açıları Bul

Üçgen ABC’de, açılar toplamı 180°'dir:

∠BAC + ∠ABC + ∠BCA = 180°

∠BAC = 90°, ∠BAD = 50° verildi.

Dikkat, ∠BAD, A noktası etrafında iki çizginin oluşturduğu açı ve BAD açısının ölçüsü 50°.

Bu açı, ∠BAC’nın bir parçası gibi gözüküyor (şekle göre). Fakat BAD, A’da bulunan 50° açı.

Adım 3 — x Açısını Hesapla

Şekle göre O merkez ve çap BC; A noktası da çember üzerindedir. ∠BAC 90°.

Şimdi, BAD açısı 50° verilmiş.

O halde, ∠BAO = 50°. Çünkü A noktasındaki toplam açı 90°, ve ∠BAD açısı 50°, geri kalan açı 40° olur.

O noktasında verilen x açısı ise üçgen AOC’deki bir açıya karşılık gelir.

Şimdi, merkezi açı ile çevre açı ilişkisini hatırlayalım:

  • Bir yay üzerine çizilen merkez açı, yay ölçüsüne eşittir.

  • Aynı yayı gören çevre açı, merkez açının yarısı kadardır.

Burada BC çapı, O merkez ve A noktası verilmiş.

Özetle:

  • m(BAD) = 50°

  • BC çap olduğundan, ölçüsünü 180° kabul edelim.

Çözüm için:

BAD açısı 50°, çap üzerindeki açı 90°, bu durum geometrik ilişkilerle incelenmeli.

Adım 4 — Yöntem

  • BAD açısı, yay BD’yi gören açı.

  • x ise, O merkez açı ve BA veya AC yayını ilgilendiriyor.

O halde, x açısı BAD açısının iki katıdır.

Çünkü çap BC, ve A noktası yay üzerindeyken merkez açı, çevre açının iki katı olur.

Bu durumda:

x = 2 * 50° = 100°

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

:white_check_mark: CEVAP: x = 100°

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:

O merkez, [BC] çap, m(BAD) = 50° iken x kaçtır?

KULLANILAN KURAL / FORMÜL:

  • İç tepe açının ölçüsü: Bir çevre açının ölçüsü, gördüğü yayın ölçüsünün yarısına eşittir.
  • Çapın gördüğü yay: Bir çapın gördüğü yay 180°'dir.
  • İkizkenar üçgen: İki kenarı eşit olan üçgende taban açıları eşittir.

ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — Yay BD’nin ölçüsünü hesapla

m(\widehat{BD}) = 2 \cdot m(\angle BAD)
= 2 \cdot 50^\circ
= 100^\circ

Adım 2 — Yay BC’nin ölçüsü (çap olduğu için)

m(\widehat{BC}) = 180^\circ

Adım 3 — Yay CD’nin ölçüsünü bul (BC yayı ile BD yayı arasındaki fark)

m(\widehat{CD}) = m(\widehat{BC}) - m(\widehat{BD})
= 180^\circ - 100^\circ
= 80^\circ

Adım 4 — Merkezi açı DOC (yay CD’ye eşittir)

\angle DOC = m(\widehat{CD}) = 80^\circ

Adım 5 — Üçgen DOC’taki taban açılarını (x) hesapla

x = \frac{180^\circ - \angle DOC}{2}
= \frac{180^\circ - 80^\circ}{2}
= \frac{100^\circ}{2}
= 50^\circ

:white_check_mark: CEVAP: x = 50^\circ

TEMEL KAVRAMLAR:

  1. Çevre açı (İç tepe açı)

    • Tanım: Bir çevre açının ölçüsü, gördüğü yayın yarısıdır.
    • Bu problemde: m(\widehat{BD}) = 2\cdot m(\angle BAD).
  2. İkizkenar üçgen

    • Tanım: İki kenarı eşit olan üçgende taban açıları eşittir.
    • Bu problemde: OD = OC olduğundan \triangle DOC ikizkenar ve x taban açıdır.

SIK YAPILAN HATALAR:

:cross_mark: Yayları Karıştırma

  • Yanlış: Arc BD ile arc CD’yi karıştırmak ve yanlış farkı almak.
  • Doğru: BD yayı 100°, BC yayı 180° olduğundan CD yayı 80° olur.
  • Neden yanlış: Hangi yayın hangi açıya karşılık geldiği net değilse hata olur.
  • Düzeltme: Yayları ve hangi yayların çap tarafından verildiğini dikkatle işaretleyin.

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:

Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?