O merkez [PA ve [PB teğet

Soru:
A) 30
B) 35
Şekildeki verilere göre, m{APD) kaç derecedir?
C) 40
O merkez
[PA ve [PB teğet
m(CAB) =30°
D) 45
E) 60

Soru Fotoğrafı:

Şekildeki verilere göre, m(APD) kaç derecedir?

:light_bulb: KULLANILAN KURAL / FORMÜL:

  • Teğet ve yarıçap ilişkisi: Bir çemberde, teğet ile o noktadan geçen yarıçap birbirine diktir.
  • İç açılar ve üçgen açıları toplamı: Bir üçgenin iç açılarının toplamı 180°'dir.

:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — Teğet ile yarıçapın dik olduğu bilgisini kullan
PA ve PB, O merkezli çembere teğet olduğundan, O’dan A ve B noktalarına çizilen yarıçaplar PA ve PB doğrularına diktir.
Yani, \angle OAP = 90^\circ ve \angle OBP = 90^\circ.

Adım 2 — Verilen açıları ve dik açıları üçgenlerde kullan
Şekilde m(\widehat{CAB}) = 30^\circ.
Ayrıca \angle OAP = 90^\circ olduğuna göre, üçgen OAP’de \angle OAP = 90^\circ.

Adım 3 — Üçgen OAP iç açılarını bul
Üçgen OAP’de açıların toplamı 180°:

\angle OAP + \angle OPA + \angle AOP = 180^\circ

Burada \angle OAP = 90^\circ ve \angle CAB = 30^\circ. \angle CAB, dış açı olarak üçgen OAP iç açısı \angle AOP ile bağlantılıdır. Ancak şekle göre daha net analiz yapalım.

Adım 4 — Açıyı m(APD) bulma
\angle APD, doğruların ve çemberin oluşturduğu açı.
Çemberin çapı olan OD doğrusu, merkezden geçtiği için 180°dir.
Üçgen APD’de, m(\angle APD) ile ilgileniyoruz.

Adım 5 — Çemberde teğet ve açı ilişkisini kullan
Çemberde, teğet ile çemberin herhangi bir kirişinin oluşturduğu açı, kirişin karşısındaki yayı oluşturur.
O noktası merkezin olduğu bilindiğine göre ve m(\widehat{CAB}) = 30^\circ verilmiş.
Buna göre m(\widehat{APD}) = 2 × m(\widehat{CAB}) = 2 × 30° = 60° olur.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: CEVAP: E) 60
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?

Şekildeki verilere göre, m(∠APD) kaç derecedir?

KULLANILAN KURAL / FORMÜL:

  • Tanın: Çevre açı, gördüğü yayı yarısına eşittir: m(\angle\text{(çevre)})=\tfrac{1}{2}m(\widehat{\text{yay}}).
  • Tanın: Çember merkezinden geçen doğru (diametre) dış noktadan gelen iki teğetin oluşturduğu açıyı ikiye böler.
  • Tanın: Dışta oluşan teğet-teğet açısı \displaystyle m(\angle APB)=180^\circ-m(\widehat{AB}).
  • Tanın: Teğet ile yarıçap birbirine diktir: OA\perp PA.

ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — Yay CB ölçüsünü bul
Çevre açı \angle CAB gördüğü yay \widehat{CB}'nin yarısıdır.

m(\angle CAB)=\tfrac{1}{2}m(\widehat{CB})
30^\circ=\tfrac{1}{2}m(\widehat{CB})
m(\widehat{CB})=2\cdot30^\circ
m(\widehat{CB})=60^\circ

Adım 2 — Noktaların konumundan arc yerleşimini kullan
Resme bakıldığında A sağ üstte, B sağ altta ve C sol altta yer alır; bu yerleşimle C ve B alt yayı oluşturur ve bulduğumuz yay ölçüsü 60^\circ ile uyumludur. Bu durumda A ile B karşılıklı yatay eksene göre simetriktir; yani merkezden alınan açılarla
A için 60^\circ, B için 300^\circ konumları uygundur ve küçük yay AB’nin ölçüsü:

m(\widehat{AB})=360^\circ-m(\widehat{BA\ \text{(diğer yol)}})=120^\circ

(Pratik yorum: C ile B arası 60° olunca A karşı tarafta yer alır ve AB küçük yayı 120° olur.)

Adım 3 — Teğet-teğet açısını bul
Dışta oluşan teğet-teğet açısı formülüne göre

m(\angle APB)=180^\circ-m(\widehat{AB})
m(\angle APB)=180^\circ-120^\circ
m(\angle APB)=60^\circ

Adım 4 — OP doğrusu açıyı ikiye böler, istenen açı
Merkez O ile dış nokta P birleştiren doğru teğetlerin oluşturduğu açıyı ikiye böldüğünden

m(\angle APD)=\tfrac{1}{2}m(\angle APB)
m(\angle APD)=\tfrac{1}{2}\cdot60^\circ
m(\angle APD)=30^\circ

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: CEVAP: A) 30°
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

TEMEL KAVRAMLAR:

  1. Çevre açı
  • Tanım: Çevre açı gördüğü yayı yarısına eşittir.
  • Bu problemde: m(\angle CAB)=30^\circ verisinden m(\widehat{CB})=60^\circ bulundu.
  1. Dıştaki teğet-teğet açısı
  • Tanım: İki teğetin oluşturduğu dış açı, 180° eksi onları birleştiren yayın ölçüsüdür.
  • Bu problemde: m(\angle APB)=180^\circ-m(\widehat{AB}) ile hesaplandı; sonra OP ile yarıya bölündü.

SIK YAPILAN HATALAR:

:cross_mark: Yayların yanlış seçilmesi

  • Yanlış: \angle CAB için yanlış yayı almak.
  • Doğru: \angle CAB karşısında kalan yay CB alınır.
  • Neden yanlış: Yanlış yay seçilirse merkezi yay ölçüsü hatalı çıkar.
  • Düzeltme: Çevre açının hangi yayı gördüğünü dikkatle belirleyin.

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket: