Numaralanmış Cümlelerde Sıfat Tamlamasının Bulunduğu Cümle
Önemli Noktalar
- Sıfat tamlaması, bir ismi başka bir kelimeyle nitelendirerek ona özellik kazandıran sözcük grubudur.
- Sıfat tamlamaları genellikle “sıfat + isim” şeklinde olur ve birlikte anlam bütünlüğü sağlar.
- Verilen cümleler arasında sıfat tamlaması içeren bir örnek aranıyor.
Numaralanmış cümleleri inceleyelim:
- Şimdi tarlalarda güneş vardır.
- “tarlalarda” (yer tamlayanı), “güneş” (isim)
- Sıfat tamlaması yok.
- Karlar donmuştur otların uçlarında.
- “otların uçlarında” yer tamlaması (tamlayan + tamlanan)
- “Karlar” (isim)
- Burada “karlar” sıfat tamlaması yok, ancak yer tamlaması var.
- Artık akşamları dinlenemem.
- “akşamları” isim, “artık” zarf
- Sıfat tamlaması yok.
- Başım avuçlarında.
- “avuçlarında” + “başım” bir tamlama değil, yer-yön belirtir, sıfat tamlaması değil.
- İçi korku dolu kış gecesi.
- Burada “korku dolu” ifadesi “içi korku dolu” için kullanılabilir.
- “kış gecesi” bir sıfat tamlamasıdır; “kış” (isim) + “gecesi” (isim tamlaması) veya “kış” sıfat gibi kullanılmıştır.
- “kış gecesi” tanımlı, “kış” kelimesi gecenin türünü belirttiği için sıfat tamlamasıdır.
- Ayrıca “korku dolu” ifadesi sıfat + sıfat tamlamasıdır.
Buradaki kesin ve net sıfat tamlaması “kış gecesi” ifadesinde bulunur.
Doğru Cevap: E) V.
Sıfat Tamlaması Nedir?
Sıfat Tamlaması
İsim + isim ya da sıfat + isim şeklinde olan ve isme nitelik, özellik kazandıran sözcük grubudur.
Örnek: “kış gecesi” (kış, gecenin türünü belirtir); “güzel ev”, “büyük araba”
Uyarı: Yer tamlamaları, sıfat tamlaması değildir, tamlayan-tamlanan ilişkisiyle oluşur.
Sonraki Adımlar
Cümlelerde tamlama çeşitlerini detaylı öğrenmek ister misiniz? Ya da sıfat tamlamalarının farklı örneklerle açıklamasını yapayım mı?
Numaralanmış cümlelerin hangisinde sıfat tamlaması vardır?
Özetler:
- Sıfat tamlaması, bir ismin önünde yer alıp o ismi niteleyen kelime grubudur (ör. “korku dolu”).
- “Korku dolu kış gecesi” ifadesinde “korku dolu” sıfat tamlamasıdır.
- Doğru seçenek: V. cümle.
Cevap: V. cümlede (“İçi korku dolu kış gecesi.”) “korku dolu” ifadesi bir sıfat tamlamasıdır.
İçindekiler
1. Sıfat Tamlaması Kavramı
- Tanım: İsmin nitelik veya özellik yönünden açıklanmasını sağlayan sözcük ya da sözcük gruplarıdır.
- Yapısı: Genellikle bir sıfat (veya sıfat görevli sözcük) + bir isim.
- Örnek: kırmızı araba, yağmurlu gün, korku dolu gece.
2. Cümle Analizi
I. “Şimdi tarlalarda güneş vardır.” – Sıfat tamlaması yok.
II. “Karlar donmuştur otların uçlarında.” – Sıfat tamlaması yok.
III. “Artık akşamları dinlenemem.” – Sıfat tamlaması yok.
IV. “Başım avuçlarında.” – Sıfat tamlaması yok.
V. “İçi korku dolu kış gecesi.” – korku dolu (sıfat + sıfat tamlaması)
3. Karşılaştırma Tablosu
| Özellik | Sıfat Tamlaması | İsim Tamlaması |
|---|---|---|
| Yapı | Sıfat (veya sıfat görevli) + İsim | İsim + İsim (genitif veya belirtisiz) |
| Örnek | korku dolu gece | kış gecesi |
| Görev | Niteleme (nitelenen isim önünde) | Tamlayan ve tamlanan öğe oluşturur |
4. Özet Tablosu
| Cümle No | Cümle Metni | Sıfat Tamlaması |
|---|---|---|
| I | Şimdi tarlalarda güneş vardır. | — |
| II | Karlar donmuştur otların uçlarında. | — |
| III | Artık akşamları dinlenemem. | — |
| IV | Başım avuçlarında. | — |
| V | İçi korku dolu kış gecesi. | korku dolu (✓) |
5. SSS
- Sıfat tamlaması nedir?
- Bir ismi niteleyen sıfat ve o ismin oluşturduğu gruptur.
- İsim tamlamasından nasıl ayırt edilir?
- İsim tamlamasında iki isim genitif veya belirtisiz tamlama ekiyle birleşir (“kış gecesi”); sıfat tamlamasında ise niteleyici bir sıfat yer alır (“korku dolu”).
- “Yağmurlu sabah” bir sıfat tamlaması mıdır?
- Evet. “yağmurlu” kelimesi sıfat görevindedir ve “sabah” ismini niteler.
Bu konuya dair 3 alıştırma sorusu ister misiniz?
@aysenur16