Nsel ant dir. nlu- S) Yunus'un 15 TL'S, Arda 'nın ise 27 TL'sİ Vardır, Arda, Yunus'a tam sayı olarak en az kaç TL ve- rirse para miktarları TL cinsinden aralarinda asal olur?

nsel ant dir. nlu- S) Yunus’un 15 TL’S, Arda 'nın ise 27 TL’sİ Vardır, Arda, Yunus’a tam sayı olarak en az kaç TL ve- rirse para miktarları TL cinsinden aralarinda asal olur?

!Resim [Link Silindi]


:pushpin: SORU: Yunus’un 15 TL’si, Arda’nın ise 27 TL’si vardır. Arda, Yunus’a tam sayı olarak en az kaç TL verirse para miktarları TL cinsinden aralarında asal olur?

:light_bulb: KULLANILAN KURAL / FORMÜL:

  • İki sayının aralarında asal olması için, ortak bölenlerinin sadece 1 olması gerekir.
  • Arda’nın verdiği para miktarını x TL olarak alalım.
  • Yeni para miktarları:
    • Yunus: 15 + x
    • Arda: 27 - x
  • Bu iki sayının en büyük ortak böleni (EBOB) 1 olmalıdır.

:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — Denklemi kur

  • Arda’nın verdiği para x TL olsun.
  • Yunus’un yeni parası: 15 + x
  • Arda’nın yeni parası: 27 - x
  • EBOB(15 + x, 27 - x) = 1

Adım 2 — Değerleri deneme yoluyla bulma

  • x pozitif tam sayı ve x \leq 27 olmalı (Arda’nın verebileceği maksimum para 27 TL).

  • Olabilecek x değerlerini deneyerek:

    x = 1 :

    \text{EBOB}(15+1, 27-1) = \text{EBOB}(16, 26) = 2 \neq 1

    x = 2 :

    \text{EBOB}(17, 25) = 1 \quad \Rightarrow \text{aralarında asal}
  • Burada x = 2 için koşul sağlanır ve x = 2 en küçük tam sayıdır.

Adım 3 — Sonucu yaz

  • Arda en az 2 TL vermelidir.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: CEVAP: Arda, Yunus’a tam sayı olarak en az 2 TL vermelidir.

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:

SORU: Yunus’un 15 TL’si, Arda’nın ise 27 TL’si vardır. Arda, Yunus’a tam sayı olarak en az kaç TL verirse para miktarları TL cinsinden aralarında asal olur?

KULLANILAN KURAL / FORMÜL:

  • EBOB(a, b) ortak bölenlerin en büyüğüdür. Eğer x ve y tam sayıları için x+y sabitse, o zaman \gcd(x,y) aynı zamanda x+y’nin bir bölenidir. Yani \gcd(x,y) bir tam sayı d ise d\mid (x+y). Bu yüzden \gcd(x,y)=\gcd(x,x+y).

ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — Değişkenleri tanımla

  • Yunus’un yeni miktarını x, Arda’nın yeni miktarını y ve Arda’nın verdiği miktarı k alalım.
  • x=15+k ve y=27-k.
  • Toplam x+y=15+k+27-k=42.

Adım 2 — EBOB ilişkisini kullan

  • Ortak bölen g=\gcd(x,y) ise g aynı zamanda x+y=42’nin bir bölenidir.
  • Bu nedenle aralarında asal olmaları için \gcd(15+k,42)=1 şartı gerekir.

Adım 3 — 42’nin asal çarpanlarını belirle

  • 42=2\times 3\times 7. Böylece 15+k’nin 2, 3 ve 7 ile bölünmemesi gerekir.

Adım 4 — k için koşulları aç

  • 15+k çift olmamalı \Rightarrow 15 tek olduğundan k çift olmalı.
  • 15+k 3’e bölünmemeli. Çünkü 15\equiv 0\pmod{3}, bu yüzden k\not\equiv 0\pmod{3}.
  • 15+k 7’ye bölünmemeli. Çünkü 15\equiv 1\pmod{7}, bu yüzden k\not\equiv 6\pmod{7}.

Adım 5 — En küçük pozitif k’yı bul

  • En küçük pozitif çift sayı k=2 dir. Kontrol: k=2 için 15+k=15+2=17.
  • 17 çift değil, 17\mod 3=2 (3’e bölünmüyor), 17\mod 7=3 (7’ye bölünmüyor). Yani \gcd(17,42)=1.
  • Bu durumda y=27-2=25 ve \gcd(17,25)=1.

TEMEL KAVRAMLAR:

1. EBOB (En Büyük Ortak Bölen)

  • Tanım: İki sayının ortak bölenleri içinde en büyük olanıdır.
  • Bu problemde: İki yeni miktarın EBOB’u, toplam 42’nin bir bölenidir; bu yüzden 15+k’nin 42 ile aralarında asal olması gerekir.

2. Modüler aritmetik ile kontrol

  • Tanım: Bir sayının başka bir sayıya bölümünden kalan ile koşulların sınanmasıdır.
  • Bu problemde: 15+k nin 2, 3 ve 7 ile bölünüp bölünmediğini kalanlara bakarak hızlıca kontrol ettik.

SIK YAPILAN HATALAR:

:cross_mark: Hata — Toplam sabit olduğunu unutmak

  • Yanlış: 15+k ve 27-k için ayrı ayrı koşullar uygulayıp toplamın sabit olduğunu göz ardı etmek.
  • Doğru: Toplamın 42 olduğunu kullanmak ve ortak bölenin 42’nin böleni olduğunu fark etmek.
  • Neden yanlış: Toplam sabitken ortak bölen doğrudan toplamın bölenleriyle ilişkilidir.
  • Düzeltme: \gcd(15+k,27-k)=\gcd(15+k,42) kullan.

:white_check_mark: CEVAP: Arda Yunus’a 2 TL verir; böylece Yunus’un parası 17 TL, Arda’nın parası 25 TL olur ve bu iki sayı aralarında asaldır.

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?