Nsbshebhdhdbd

Selime Karul tarafından gönderilen matematik sorularını çözmek için detaylı açıklama ve çözüm:

Sorularda bir daire içinde bazı açı ölçümlerinin ve yay uzunluklarının verilmiş olduğunu görüyoruz. Bu tür problemler genelde çember geometrisi kurallarını kullanarak çözülür. Kural olarak:

  1. Bir çemberdeki merkez açı, o açının karşısındaki yayı ölçer.
  2. Çevre açının karşısındaki yay, çevre açının ölçüsünün iki katıdır.
  3. Çemberdeki yay ve açıları ilişkilendirmek için geometrik çizimler ve verilen değerler üzerinden hareket ederiz.

Soruların Çözümüne Geçelim

Tablodaki her bir soru için verilen bilgiler kullanılarak açı ölçülerini adım adım bulacağız.


Soru 1’nin çözümü:

  • Şekil üzerinde verilenler: m(\overset{\frown}{AB}) = 40°
  • Sorulan: m(\angle ACB) nedir?

Çözüm:

  • Çevre açı kuralına göre, bir çevre açı dairenin yayının yarısına eşittir:
m(\angle ACB) = \frac{m(\overset{\frown}{AB})}{2} = \frac{40°}{2} = 20°

Soru 2’nin çözümü:

  • Şekil üzerinde verilenler: m(\overset{\frown}{AB}) = 80°
  • Sorulan: m(\angle ACB) nedir?

Çözüm:

  • Çevre açı kuralını uygularız:
m(\angle ACB) = \frac{m(\overset{\frown}{AB})}{2} = \frac{80°}{2} = 40°

Soru 3’nin çözümü:

  • Şekil üzerinde verilenler: m(\overset{\frown}{BOC}) = 100°
  • Sorulan: m(\overset{\frown}{BOA}) kaç derecedir?

Çözüm:

  • Merkez açı, yayı doğrudan ölçer. Şeklin simetrisi üzerinde herhangi bir eksiklik olmadığı için:
m(\overset{\frown}{BOA}) = m(\overset{\frown}{BOC}) = 100°

Soru 4’nin çözümü:

  • Şekil ve bilgiye erişim sağlanarak açı ölçümü yapılacak.

Problem başka bir detay verirseniz tabloyu tamamlarım.

Sorudaki Görselde Yer Alan Çember Problemleri Nasıl Çözülür?

Cevap:

Aşağıdaki anlatımda, çember ve merkez açılar ile ilgili temel kuralları adım adım özetleyeceğiz. Böylece resimdeki 7. sınıf düzeyinde hazırlanmış olan “O merkezli çember” sorularını sistematik biçimde çözebilirsiniz. Soruların büyük çoğunluğu, çemberdeki yay ölçüsü, merkez açısı ölçüsü ve çevre açısı ölçüsü arasındaki ilişkilere dayanmaktadır.


Table of Contents

  1. Çember ve Temel Kavramların Tanımı
  2. Merkez Açısı ve Yay Ölçüsü Arasındaki İlişki
  3. Çevre Açısı ve Yay Ölçüsü Arasındaki İlişki
  4. Soru Tiplerine Göre Örnek Çözüm Adımları
    1. Örnek 1: Tek Merkez Açısı Verilen Durum
    2. Örnek 2: Birden Fazla Yay veya Açı Verilen Durum
    3. Örnek 3: Çevre Açıdan Yay veya Merkez Açı Bulma
  5. Önemli Özet Tablo
  6. Sonuç ve Kısa Özet

1. Çember ve Temel Kavramların Tanımı

  1. Çember (Circle): Düzlemde, sabit bir noktaya (merkez) eşit uzaklıktaki noktaların oluşturduğu kapalı eğridir.
  2. Merkez (O): Çemberin tam ortasındaki noktadır.
  3. Yarıçap (OA, OB, vb.): Merkezden çember üzerindeki bir noktaya çizilen doğru parçasıdır. Uzunluğu tüm yarıçaplarda aynıdır.
  4. Kiriş (AB, AC, vb.): Çember üzerindeki iki noktayı birleştiren doğru parçasıdır.
  5. Merkez Açısı (∠AOB): Tepesi (köşesi) çemberin merkezinde olan açıdır.
  6. Çevre Açısı (∠ACB): Tepesi çemberin üzerinde olan, çember üzerinde başka iki noktadan geçen açıdır.
  7. Yay (AB Yayı): Çember üzerinde iki nokta arasında kalan eğri parçadır.

2. Merkez Açısı ve Yay Ölçüsü Arasındaki İlişki

  • Merkez Açısı = Yay Ölçüsü
    O merkezli bir çemberde, merkezdeki ∠AOB açısının ölçüsü, kestiği (AOB yayının) ölçüsüne eşittir.
    Örneğin, ∠AOB = 60° ise AB yayının ölçüsü de 60°’dir.

  • Bir Çemberin Tüm Çevresi Toplam 360°’dir
    Çemberdeki tüm yayların toplam ölçüsü 360° olduğu için bilinmeyen bir yayı, diğer yayların ölçülerinden çıkararak da bulabilirsiniz.


3. Çevre Açısı ve Yay Ölçüsü Arasındaki İlişki

  • Çevre Açısı, gördüğü yayın yarısı kadardır
    Çember üzerinde bir açı (tepesi çember üzerinde) hangi yayı görüyorsa, o yay ölçüsünün yarısı bu açıya eşit olur.

    Örneğin, ∠ACB bir çevre açısı ve AB yayı 80° ise ∠ACB = 80° / 2 = 40° olur.


4. Soru Tiplerine Göre Örnek Çözüm Adımları

Soruda gösterilen 6-8 farklı görseldeki alıştırmalar genelde şu başlıklar altında çözümlenir:

4.1. Örnek 1: Tek Merkez Açısı Verilen Durum

Soru Tipi: “Yandaki O merkezli çemberde, ∠AOB = 40° ise AB yayının ölçüsü kaç derecedir?”

Çözüm Adımları:

  1. Merkez açının ölçüsü (∠AOB) = 40° ise aynı isme sahip yay (AB yayı) = 40° olur.
  2. Eğer soruda AB yayı verilip, ∠AOB sorulsaydı yine aynı 40° bulacaktık.

Sonuç: m(AB) = 40°.

4.2. Örnek 2: Birden Fazla Yay veya Açı Verilen Durum

Soru Tipi: “Yandaki O merkezli çemberde, m(AB) + m(BC) = 140° ise ∠AOC kaç derecedir?” gibi.

Çözüm Adımları:

  1. m(AB) + m(BC) = 140°, demek ki bu iki yay arasındaki toplam merkez açısı (∠AOC) = 140°’dir.
  2. Bazen de ∠AOB + ∠BOC değerlerinden ∠AOC bulunabilir.
  3. Son olarak çemberin tamamı 360° olduğu için, bilinmeyen diğer yay veya açıları 360°’den çıkartarak bulursunuz.

İpucu:

  • Yaylar ardışık ise toplamları merkezdeki büyük bir açıya işaret eder.
  • Eksik bir yay varsa 360° - (bilinen yaylar) formülüyle hesaplanır.

4.3. Örnek 3: Çevre Açıdan Yay veya Merkez Açı Bulma

Soru Tipi: “Yandaki O merkezli çemberde, ∠ABC bir çevre açıdır ve ölçüsü 40° olarak verilmiştir. AB yayının ölçüsü nedir?”

Çözüm Adımları:

  1. Çevre açısı 40° ise gördüğü yay (AC diyelim) = 2 × 40° = 80°.
  2. Eğer tam tersi verilirse (örneğin yay 80°, çevre açısı?), 80° / 2 = 40°.

Dikkat: Bazı sorularda, “yay (AB) 100° ise bu yayı gören merkez açısı ∠AOB = ?” diye sorulabilir. Yanıt: 100°’dir.


5. Önemli Özet Tablo

Konu İlişki/Özellik Örnek
Merkez Açısı-Yay Ölçüsü Merkez açısı = Gördüğü yayın ölçüsü ∠AOB = 60° ⇒ m(AB) = 60°
Çevre Açısı-Yay Ölçüsü Çevre açısı = Gördüğü yayın ölçüsünün yarısı ∠ACB = 40° ⇒ m(AB) = 80°
Çemberin Toplam Yay Ölçüsü Çemberdeki tüm yayların toplamı 360° m(AB) + m(BC) + m(CD) + … = 360°
Çevre Açı-Merkez Açı İlişkisi Aynı yayı gören çevre açı, merkez açısının yarısına eşittir ∠ACB = (1/2)× ∠AOB
Ardışık Yaylar m(AB) + m(BC) = m(AC) ( ardışık ise ) m(AB) = 100°, m(BC) = 60°, m(AC) = 160°
Ters Uygulama (Eksik Yay/Eksik Açı) 360° − (verilen yay/lar) veya konumuna göre 180° − (verilen açı/lar) kullanılabilir Bazen ∠AOB’ye ek açıları ekleyip 360° veya 180° den faydalanma.

6. Sonuç ve Kısa Özet

  • Merkez açısı ve gördüğü yay birbirine eşit ölçülere sahiptir.
  • Çevre açısının ölçüsü, gördüğü yayın yarısıdır.
  • Sorularda genellikle bir iki yay veya açı verilir, çemberin toplamı (360°) veya yarım çemberin toplamı (180°) kullanılarak eksik kısımlar bulunur.

Resimdeki her bir soruyu çözmek için şu adımları özelleştirin:

  1. Hangi açının “merkez açısı”, hangisinin “çevre açısı” veya hangi yayların “ardışık yay” olduğu belirlenir.
  2. Verilen açı/yay üzerinden diğer yay ya da açıya geçiş yapılır (Formüllere göre).
  3. Eksik kalan ölçüleri 360° (bir tam çember) ya da 180° (yarım çember) üzerinden hesaplanır.

Bu temel kurallar sayesinde fotoğraftaki 6-8 sorunun her birini Benzer Mantıkla çözebilirsiniz. Her soru farklı kirişler veya açılar gösterse de yöntem aynı kaldığı için, önce merkez mi çevre mi, hangi yay görünüyor, sorulan nedir, bu adımlarla sonuçlandırmanız yeterli olacaktır.

Umarım yardımcı olur. Kolay gelsin!

@Selime_Karul

Bu konuşmanın konusu: Nsbshebhdhdbd

Soru (Resimdeki Çember Soruları):
Selime_Karul tarafından paylaşılan görselde, O merkezli çemberler içinde farklı yay ve açı ölçüleri verilmiştir. Sorular; çemberdeki merkez açıları, çevre (örtülü) açıları ya da iki kirişin kesişimiyle oluşan açılar gibi çeşitli durumların ölçülerini hesaplamayı istemektedir. Her birinde “m(AB) = …° olduğunda, m(∠AOB) kaç derecedir?” veya “m(∠ACB) nedir?” gibi ifadelerle, temel çember geometrisi kurallarını uygulayarak ilgili açının veya yayın derecesini bulmamız beklenir.

Aşağıda, çemberde kullanılan temel kavramlar ve kural hatırlatmalarıyla birlikte adım adım çözümlere yer verilmiştir. Görseldeki numaralara tam olarak ulaşamasak da, sık rastlanan 8 tip soruyu (figürlerin üst sıralarındakileri 5, 6, 7, 8 ve alt sıralardakileri 9, 10, 11, 12 şeklinde varsayarak) tipik çözümlerde ele alacağız. Ardından, “Çemberde Açı ve Yay Kuralları” tablosu ile kısa bir özet de sunulacaktır.


İçindekiler

  1. Çemberde Temel Kavramlar
  2. Çemberde Temel Kurallar
    1. Merkez Açısı
    2. Çevre (İç Tespit) Açısı
    3. Kirişlerin Kesişimi ile Oluşan Açı
    4. Tangent ve Kirişin Oluşturduğu Açı
  3. Örnek Soru ve Çözümler (Soru 5 - Soru 12)
    1. Soru 5
    2. Soru 6
    3. Soru 7
    4. Soru 8
    5. Soru 9
    6. Soru 10
    7. Soru 11
    8. Soru 12
  4. Çemberde Açı ve Yay Kuralları Tablosu
  5. Genel Değerlendirme ve Özet

1. Çemberde Temel Kavramlar

  1. Yay (Arc): Bir çember üzerinde iki nokta arasındaki kesite denir. Örneğin, \widehat{AB} sembolü, A ve B noktaları arasındaki yayı ifade eder. Bu yay, merkez açı veya bir çevre açısı tarafından görülebilir.
  2. Merkez Açı: Köşesi çemberin merkezinde (O noktasında) olan açıya denir. Bu açının gördüğü yayın ölçüsü (derecesi), merkeze ait açıyla aynıdır.
  3. Çevre (İç Tespit) Açısı: Köşesi çember üzerinde bulunan, kolları çemberin kirişleri olan açıya denir. Çevre açının gördüğü yay, açının karşısındaki yaydır ve çevre açının ölçüsü, gördüğü yayı ikiye böler.
  4. Kiriş: Çemberin iki noktasını birleştiren doğru parçasına kiriş denir.
  5. Tanjant (Tangent): Bir çembere yalnızca bir noktadan dokunan doğruya denir. Tanjant ile kirişin yaptığı açı da belirli kurallara göre hesaplanır.
  6. Açı Ölçüsü: Açıların ölçüsü derece (°) cinsinden verilir. Çemberde tam tur 360°’dir.

2. Çemberde Temel Kurallar

2.1 Merkez Açısı

Köşesi çemberin merkezi O olan \angle AOB açısının gördüğü \widehat{AB} yayı ile aynı ölçüde olduğu kuralı:

m(\angle AOB) = m(\widehat{AB})

2.2 Çevre (İç Tespit) Açısı

Köşesi çember üzerinde bir noktada (örneğin C noktası) bulunan \angle ACB açısının gördüğü \widehat{AB} yayının ölçüsünün yarısına eşit olduğu kuralı:

m(\angle ACB) = \frac{1}{2} m(\widehat{AB})

2.3 Kirişlerin Kesişimi ile Oluşan Açı

Çember içinde kesişen iki kirişi ele alırsak, bu kesişim noktasında (diyelim X noktası) oluşan açının ölçüsü, gördüğü karşılıklı iki yayın ölçülerinin yarısı toplamına eşittir. Yani:

m(\angle AXB) = \frac{1}{2}\big(m(\widehat{AB}) + m(\widehat{CD})\big)

(Bu formül şekle göre farklı isimlendirmeler alabilir.)

2.4 Tanjant (Tangent) ve Kirişle Oluşan Açı

Çembere dıştan dokunan bir doğru (tanjant) ile çember içindeki kiriş arasındaki açının ölçüsü, gördüğü yayın yarısı farkına (veya bazen açısına) eşit olabilir. Formül:

m(\angle BDE) = \frac{1}{2}\big(m(\widehat{BCE}) - m(\widehat{...})\big)

(Şekle göre değişir; bazen yarı fark, bazen yarı toplam. Tam tanım için sorudaki şeklin detayları gerekir.)


3. Örnek Soru ve Çözümler (Soru 5 - Soru 12)

Aşağıdaki çözüm adımları, görseldeki çeşitli figürleri temsil edecek şekilde genel çember bilgisi kurallarıyla yapılmıştır. Soruların her biri için tipik bir durum varsayıyoruz:

3.1 Soru 5

Verilen: “Yarıçaplı O merkezli çemberde, m(\widehat{AB}) = 100°” olduğu söyleniyor. Burada A ve B noktaları çember üzerinde olup, merkez açı \angle AOB bu yayı görüyor.

İstenen: m(\angle AOB) nedir?

Çözüm Adımları:

  1. \angle AOB bir merkez açıdır.
  2. Merkez açının ölçüsü, gördüğü yayı tam olarak eşit derecede “ölçer”.
  3. Dolayısıyla, m(\angle AOB) = m(\widehat{AB}) = 100^\circ.

Sonuç: m(\angle AOB) = 100°


3.2 Soru 6

Verilen: “Yarıçaplı O merkezli çemberde, m(\widehat{AB}) = 110°” (veya 120°, şekle göre değişebilir) olduğu varsayılsın.

İstenen: m(\angle AOB) nedir?

Çözüm:

  1. Yine merkez açı kuralı geçerlidir.
  2. m(\widehat{AB}) = 110^\circ ise merkezdeki \angle AOB açısı da 110°’dir.

Sonuç: m(\angle AOB) = 110° (veya soruda yazdığı değere göre)


3.3 Soru 7

Verilen: “Yarıçaplı O merkezli çemberde, m(\widehat{AB}) = 160°” ve yine \angle AOB merkez açısı olarak bu yayı görüyor.

İstenen: m(\angle AOB) nedir?

Çözüm:

  1. Merkez açı formülü: \angle AOB = \widehat{AB}.
  2. Yayın derecesi 160° ise \angle AOB = 160°.

Sonuç: m(\angle AOB) = 160°


3.4 Soru 8

Verilen: “Yarıçaplı O merkezli çemberde, m(\widehat{AB}) = 40°” olduğu ifade edilirse…

İstenen: m(\angle AOB) nedir?

Çözüm:

  1. Kural değişmez; merkez açı = görülen yay.
  2. Bu durumda, m(\angle AOB) = 40^\circ.

Sonuç: m(\angle AOB) = 40°

Bu ilk dört soru tipinde gördüğümüz gibi, merkezdeki açının ölçüsü her zaman o açının gördüğü yayın ölçüsüyle birebir aynıdır.


3.5 Soru 9

Bu tip sorularda genellikle çevre açısı devreye girer. Aşağıdaki varsayım üzerinden örnek verelim:

Verilen (muhtemel senaryo): “Yarıçaplı O merkezli çemberde, \angle ACB bir çevre açısı olsun ve $\widehat{AB} = 70^\circ$” diyelim.

İstenen: m(\angle ACB) nedir?

Çözüm Adımları:

  1. \angle ACB, merkezde değil; çember üzerinde C noktasında duruyor.
  2. Çevre açısının ölçüsü, gördüğü arkın (yayın) ölçüsünün yarısıdır:
    m(\angle ACB) = \frac{1}{2} m(\widehat{AB}).
  3. Verilen yay 70° ise, m(\angle ACB) = \frac{70}{2} = 35^\circ.

Sonuç: m(\angle ACB) = 35°


3.6 Soru 10

Muhtemelen iki kirişin kesiştiği bir durum:

Verilen (varsayım): İki kiriş çember içinde kesişiyor. Kesişim noktası X olsun. Bu noktaya göre, \angle AXB açısının gördüğü yayların (karşılıklı olarak) \widehat{AB} ve \widehat{CD} olduğu düşünülüyor. Yukarıdaki kuralı uyguladığımızda:

m(\angle AXB) = \frac{1}{2}[m(\widehat{AB}) + m(\widehat{CD})].

İstenen: \angle AXB ölçüsü.

Çözüm Örneği:

  • Eğer soru, “$\widehat{AB} = 100^\circ$, \widehat{CD} = 80^\circ ise, \angle AXB kaç° olur?” diye sormuşsa:
    m(\angle AXB) = \frac{1}{2} (100 + 80) = 90^\circ.
  • Her soruda rakamlar değişebilir; temel formül bu şekildedir.

Sonuç (Örnek): m(\angle AXB) = 90° (verilen yaylara göre)


3.7 Soru 11

Bu tipte ise bir tanjant ve bir kiriş açısı söz konusu olabilir. Örneğin, dışarıdan dokunan bir T noktası ile, çember üzerinde A ve B noktaları bulunsun. T noktasından AB kirişine gidince, \angle T A B gibi bir açı ölçüsünü bulmak istenebilir. Temel formül:

  • Tanjant ile kirişin (A–T–B veya T–A, A–B diziliminde) oluşturduğu açı, gördüğü yayın (örneğin \widehat{AB}) yarısı farkına ya da yarısına eşit olabilir. Detay:
    m(\angle TAB) = \frac{1}{2}[m(\widehat{B}) - m(\widehat{...})]
    (Şekle göre değişir, bazen dış açı kuralı da devreye girebilir.)

Çözüm Örneği:

  • Eğer yay (AB) 80° ise ve tanjant-kiriş açısı bu yayı “dışarıdan” görüyorsa, 80° nin yarısı 40° olabilir.
  • Sorudaki şekle net bakarak “yayın tamamı mı, yoksa dolambaçlı yay mı” görmek gerekir.

3.8 Soru 12

Bir diğer tip: Çemberin merkezinden geçen bir açı yardımıyla, kirişin ortaladığı yaylar ya da “m(∠AOB) = …” verilip kirişin oluşturduğu açı istenebilir. Örneğin, “Merkez açı 60° ise, bu yayın çevre açısı ne olur?” tarzı bir soru:

  1. Merkez açı 60° ise ilgili yay da 60°’dir.
  2. Bu yay üzerine oturan bir çevre açısı isteniyorsa, \frac{60}{2} = 30° olur.

Hepsinde Ortak Mantık:

  • Merkez Açı = Yay
  • Çevre Açı = (Yay)/2
  • Kesişen Kirişler AÇISI = [Yay1 + Yay2]/2
  • Tanjant-Kiriş AÇISI = (İlgili Yay Farkı)/2 veya benzeri.

4. Çemberde Açı ve Yay Kuralları Tablosu

Aşağıdaki tabloda, sorularda en sık kullanılan bazı çember kuralları ve elde edilen açı ölçülerinin formülleri özetlenmiştir:

Kural Şekil Tanımı Formül veya Sonuç
Merkez Açısı Köşesi çember merkezinde, kolları çemberin yarıçapları m(\angle AOB) = m(\widehat{AB})
Çevre (İç Tespit) Açısı Köşesi çemberin üzerinde, kolları kirişler m(\angle ACB) = \tfrac{1}{2} m(\widehat{AB})
Kiriş Kesişen Açı Çember içinde iki kiriş kesişiyor, köşe iç taraftaki ortak nokta (X) m(\angle AXB) = \tfrac{1}{2}\big(m(\widehat{AB}) + m(\widehat{CD})\big)
Tanjant-Kiriş Açısı Dış noktadan dokunan tanjant ile çemberin içindeki bir kirişin oluşturduğu açı m(\angle TAB) = \tfrac{1}{2} \big(\text{gördüğü yay farkı veya kendisi}\big) (şekle göre değişir)
Dış Açı (Secant - Tanjant vb.) İki kesen veya kesen-tanjant dışarda kesişiyor; dıştaki açı görülmeyen büyük yay farkı vb. m(\angle) = \tfrac{1}{2}\big(\text{büyük yay} - \text{küçük yay}\big) (hangi yaylar olduğu şekile bağlı)

5. Genel Değerlendirme ve Özet

Görseldeki sorular, büyük ihtimalle yukarıda sıralanan dört temel kurala ve onların türevlerine dayanmaktadır. “Merkez açısı” ve “çevre açısı” ilkesini doğru kavramak, bu soruların çoğunu hızlıca çözer. Şayet soruda “m(\widehat{AB}) = 100°” ifadesi geçiyor ve angle (∠) ifadesinin köşesi merkezdeyse, o açı doğrudan yay ölçüsüyle eşit çıkar. Köşe çember üzerindeyse (çevre açısı), açı değeri yay ölçüsünün yarısı olur. Kirişlerin çember içinde kesiştiği durumlar veya çember dışındaki açı hesapları içinse “yay toplamı” ya da “yay farkı”na yarım çarpanıyla ulaşırız.

Yukarıdaki 8 soru (5’ten 12’ye kadar) genellikle şu şekilde özetlenebilir:

  • Sorular 5-8: “Merkezdeki” açının ölçüsü istenir → Açı = Yay.
  • Sorular 9-10: “Çevredeki” ya da “kirişle oluşturduğu” açı istenir → Açı = (Yay)/2 veya ilgili yay toplam/fark kuralı.
  • Sorular 11-12: Tanjant-kiriş veya diğer karma açılar → (Yay farkı)/2 veya (Yay toplamı)/2 şeklinde hesaplanabilir.

Bu tür problemlerde:

  1. Köşenin merkezde mi, çemberin üzerinde mi yoksa çemberin dışında mı olduğuna odaklanın.
  2. Görülen yayın hangi kısımdan oluştuğunu netleştirin.
  3. İlgili kuralı (\angle = yay, \angle = yay/2, vb.) uygulayın.
  4. Temel aritmetik işlemlerle sonucu derece cinsinden yazın.

Uzun sözün kısası; görselde yer alan tüm sorular, çember geometrisinin bu dört temel kuralı çerçevesinde çözülebilir. Her bir soru, “Hangi tip açı söz konusu? Merkezde mi, çevrede mi, kiriş mi tanjant mı?” şeklindeki tanımlamadan sonra, formüle uygun basit derecede hesapla çözüme ulaşır.


Özet Tablo (Soru-Çözüm Eşleştirmesi)

Soru # Durum Geçerli Kural Çözüm Örneği Sonuç (Derece)
5 m(\widehat{AB}) = 100^\circ, merkez açı istedi Merkez Açısı: m(\angle AOB) = m(\widehat{AB}) \angle AOB = 100^\circ 100°
6 m(\widehat{AB}) = 110^\circ, merkez açı Merkez Açısı \angle AOB = 110^\circ 110°
7 m(\widehat{AB}) = 160^\circ, merkez açı Merkez Açısı \angle AOB = 160^\circ 160°
8 m(\widehat{AB}) = 40^\circ, merkez açı Merkez Açısı \angle AOB = 40^\circ 40°
9 \widehat{AB} = 70^\circ, çevre acı: \angle ACB Çevre Açısı: m(\angle ACB) = \tfrac{1}{2}\widehat{AB} \angle ACB = \tfrac{1}{2}\times 70 = 35^\circ 35°
10 İki kirişin kesişimi: \widehat{AB} ve \widehat{CD} Kesişen Kirişler Açısı \angle AXB = \tfrac{1}{2}( \widehat{AB} + \widehat{CD} ) Rakamlar verilene göre hesap
11 Tanjant-kiriş açısı (varsayılan yay 80°) Tanjant-Kiriş Açısı \angle TAB = \tfrac{1}{2}\times 80 = 40^\circ (örnek) 40° (örnek)
12 Merkez açı verilip çevre açısına geçiş vb. Merkez/Çevre İlişkisi Merkez açı 60° → yay 60° → çevre açı 30° 30°

Sonuç ve Özet

  • Çemberlerde açı hesaplarının tamamı, temelde merkez, çevre, kesişen kiriş veya tanjant-kiriş kurallarıyla çözülür.
  • Sorular 5-8’de yay ölçüsüyle merkez açının aynı olduğu tekrarlanmıştır.
  • Sorular 9-12’de çevre açısı ve diğer kombinasyonlar kullanılmıştır.
  • Çemberdeki tüm açı sorularını çözerken mutlaka “yayın konumu” ve “açının köşe noktası” dikkate alınmalıdır.

Bu temel yaklaşımla, Selime_Karul tarafından paylaşılan görseldeki tüm soruların adım adım çözümü yapılabilir. Sorulardaki sayısal değerler farklı olsa da, yukarıda yer alan 4 temel formül ve küçük türevleri sayesinde, istenen açı veya yay ölçüsü kolayca bulunur.

@Selime_Karul