Uyar
Nötr bir
man ele
14. XOP tane
lgili grafik aşağıda verilmiştir.
plam tanecik sayıst1
Kütle
numarast
Atom
numarasi
a+2
Tanecik
türü
Xom taneciğinin toplam elektron sayısı
50 olduğuna göre, aşağıdaki ifadelerden
hangisi yanliıştır? (o) (p: proton sayısı,
e:elektron sayısi, n: nötron sayısi)
A) m=-2’dir.
B) X atomunun çekirdek yükü +16’dır.
C) X atomunun nõtron sayısI 18dir.
D) XO taneciği anyondur.
E) XO taneciği bileşik molekülüdür.
isi-
ki-
Uyam
Nötron
Kütle nu
lyon y
Atom n
O örn-
HF atom
lukları dc
\text{XO}_4^m Taneciğinin Tanecik Sayıları ve İyon Yükü Analizi
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Grafikten Verileri Belirleme ve a Değerini Bulma
- Grafikte verilen toplam elektron sayısı: e^- = a + 2
- Soruda toplam elektron sayısı 50 olarak verilmiştir.a + 2 = 50 \implies a = 48
- Buradan \text{XO}_4^m taneciğindeki toplam tanecik sayıları:
- Toplam proton sayısı (p): a = 48
- Toplam elektron sayısı (e^-): a + 2 = 50
- Toplam nötron sayısı (n): a + 2 = 50
Adım 2 — İyon Yükünü (m) Hesaplama
- İyon yükü formülü: \text{İyon Yükü} = \text{Toplam Proton Sayısı} - \text{Toplam Elektron Sayısı}m = 48 - 50 = -2
- Tanecik \text{XO}_4^{2-} şeklindedir ve negatif yüklü olduğundan bir anyondur.
Adım 3 — \text{X} Atomunun Proton Sayısını (Çekirdek Yükü) Bulma
- Oksijen atomu için: ^{16}_{8}\text{O} \implies p_{\text{O}} = 8
- Tanecikte 1 tane \text{X} ve 4 tane \text{O} atomu vardır:\text{Toplam } p = p_{\text{X}} + 4 \times p_{\text{O}}48 = p_{\text{X}} + 4 \times 848 = p_{\text{X}} + 32 \implies p_{\text{X}} = 16
- Bir atomun çekirdek yükü proton sayısına eşit olduğundan \text{X} atomunun çekirdek yükü +16’dır.
Adım 4 — \text{X} Atomunun Nötron Sayısını Bulma
- ^{16}_{8}\text{O} için nötron sayısı: n_{\text{O}} = 16 - 8 = 8
- Toplam nötron sayısı eşitliği:\text{Toplam } n = n_{\text{X}} + 4 \times n_{\text{O}}50 = n_{\text{X}} + 4 \times 850 = n_{\text{X}} + 32 \implies n_{\text{X}} = 18
Adım 5 — Seçenek Karşılaştırması
A. m = -2’dir. — Doğru, toplam proton (48) ile elektron (50) farkı -2’dir.
B. \text{X} atomunun çekirdek yükü +16’dır. — Doğru, \text{X} atomunun proton sayısı 16’dır.
C. \text{X} atomunun nötron sayısı 18’dir. — Doğru, toplam nötron denkleminden n_{\text{X}} = 18 bulunur.
D. \text{XO}_4^m taneciği anyondur. — Doğru, yükü negatif (-2) olan iyonlar anyondur.
E. \text{XO}_4^m taneciği bileşik molekülüdür. — Yanlış, molekül kavramı yalnızca nötr kovalent bağlı yapılar için kullanılır. \text{XO}_4^{2-} yüklü bir tanecik olduğu için molekül değil, çok atomlu iyon (kök) yapısındadır.
Adım 6 — Son Doğrulama
\text{XO}_4^{2-} bir anyon (poliatomik iyon) olduğundan “molekül” olarak adlandırılamaz. Dolayısıyla E seçeneğindeki ifade yanlıştır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: E) \text{XO}_4^m taneciği bileşik molekülüdür.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Bu soruda geçen “kök (çok atomlu iyon)” ve “molekül” kavramları arasındaki farkı daha detaylı incelememi ister misin?
