Destek Çubuğunun Uzunluğunun Hesaplanması
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Açılar ve Trigonometrik Oranların Belirlenmesi
m(\widehat{CPB}) = \alpha olarak adlandırılırsa, verilen 2m(\widehat{CPB}) = m(\widehat{CPA}) eşitliğinden dolayı:
m(\widehat{CPA}) = 2\alpha
olur.
[AC] \perp [CP] olduğundan \triangle BCP ve \triangle ACP birer dik üçgendir (|PC| = 120\text{ cm}):
\tan\alpha = \frac{|CB|}{|PC|} = \frac{|CB|}{120}
\tan(2\alpha) = \frac{|CA|}{|PC|} = \frac{|CA|}{120}
Adım 2 — İki Kat Açı Bağıntısının Uygulanması
Tanjant iki kat açı formülünde değerleri yerine yazalım:
\frac{|CA|}{120} = \frac{2 \cdot \left(\frac{|CB|}{120}\right)}{1 - \left(\frac{|CB|}{120}\right)^2} \implies |CA| = \frac{28800 \cdot |CB|}{14400 - |CB|^2}
Duvardaki tuğlaların eşit yükseklikte olduğu ve görseldeki orantı (B noktası 4 tuğla yüksekliğinde, A noktası ise 4 + 5 = 9 tuğla yüksekliğinde) dikkate alındığında:
- Bir tuğlanın yüksekliği h = 10\text{ cm}
- |CB| = 4h = 40\text{ cm}
- |CA| = 9h = 90\text{ cm}
Bu değerleri formülde doğrulayalım:
|CA| = \frac{28800 \cdot 40}{14400 - 40^2} = \frac{1152000}{12800} = 90\text{ cm}
Eşitlik tam olarak sağlanmaktadır.
Adım 3 — Pisagor Teoremi ile |PB| Uzunluğunun Hesaplanması
BCP dik üçgeninde [PB] hipotenüstür:
|PB|^2 = |PC|^2 + |CB|^2
|PB|^2 = 120^2 + 40^2
|PB|^2 = 14400 + 1600 = 16000
|PB| = \sqrt{16000} = 40\sqrt{10}\text{ cm}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: A) 40\sqrt{10}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- Tanjant İki Kat Açı Özelliği: Açıortay içeren dik üçgen problemlerinde doğrudan kenar uzunlukları arasındaki bağıntıyı kurmayı sağlar.
SIK YAPILAN HATALAR:
Hatalı Yaklaşım: Açının iki katı olmasını kenarların da doğrudan iki katı olacağı şeklinde yorumlamak (|CA| = 2|CB| yanılgısı).
Doğru Yaklaşım: Açı katlandığında karşı kenarlar doğrusal orantılı değil, trigonometrik (tanjant) bağıntıya göre değişir.
Görselde yer alan 2. sorunun çözümünü de adım adım incelemek ister misiniz?