NH_{3} ve AlCl_{3} bileşiklerinin Lewis yapıları
H:nderset{nderset{H}{..}}{N}:HAl^{3+} 3[:ddot{Cl}:]^{-}
şeklinde veriliyor.
Buna göre,
I. NH_{3} bileşiği kovalent, AlCl_{3} bileşiği iyonik bağlıdır.
II. Bileşiklerde üç çift elektron ortaklaşa kullanılmıştır.
III. N ve Cl atomları oktedini tamamlamıştır.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) Yalnız III
D) I ve III
E) I, II ve III
Kimyasal Türler Arası Etkileşimler ve Lewis Yapısı
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Ametal-ametal atomları arasında elektronların ortaklaşa kullanılmasıyla kovalent bağ, metal-ametal atomları arasında elektron alışverişiyle oluşan iyonlar arasında ise iyonik bağ meydana gelir. Bir atomun son katmanındaki elektron sayısını sekize tamamlamasına oktet kuralı denir.
ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ
Öncülleri verilen Lewis yapılarına göre inceleyelim:
- I. Öncül: \text{NH}_3 yapısında elektronlar ortaklaşa kullanıldığı için kovalent bağlıdır. \text{AlCl}_3 yapısında ise elektron alışverişi sonucu katyon (\text{Al}^{3+}) ve anyon ([\text{Cl}]^-) oluştuğundan iyonik bağlıdır. (Doğru)
- II. Öncül: Elektron ortaklaşması yalnızca kovalent bağlı olan \text{NH}_3 molekülünde (3 çift bağlayıcı elektron) gerçekleşmiştir. İyonik yapılı \text{AlCl}_3’te elektron ortaklaşması değil, elektron aktarımı vardır; bu nedenle her iki bileşik için ortak bir durum değildir. (Yanlış)
- III. Öncül: \text{NH}_3 bileşiğindeki \text{N} atomunun çevresinde 3 bağlayıcı çift ve 1 ortaklanmamış çift olmak üzere toplam 8 elektron bulunur. \text{AlCl}_3 bileşiğindeki her bir klorür iyonu ([\text{Cl}]^-) da çevresinde 8 elektron bulundurarak oktedini tamamlamıştır. (Doğru)
CEVAP: D) I ve III
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Kovalent bağlı bileşiklerin Lewis gösteriminde elektron çiftleri ortaklaşa kullanıldığı için atomlar arasında nokta veya çizgiyle gösterilir; iyonik bağlı bileşiklerde ise elektron alışverişi olduğundan anyonlar köşeli parantez içinde aldıkları yükle, katyonlar ise verdikleri yükle iyon hâlinde gösterilir.