!17669393156763035695281480381703|375x500 [Link Silindi]
Neyi yanlış yaptım?
Önemli Noktalar
- EBOB (En Büyük Ortak Bölgenin) doğru bulunması gerekmektedir.
- Sayıların asal çarpanlara doğru ayrılması ve en küçük asal çarpanların ortak seçilmesi esastır.
- Çarpanların doğru kullanılması sonucu işlem hatası yapılmamalıdır.
Doğru Çözüm
Soruda, marangozun 60 cm ve 84 cm uzunluğundaki çubuklarını eşit ve en uzun parçalara kesmek istiyor. Bu durumda, 60 ve 84 sayılarının EBOB’unu (en büyük ortak bölenini) bulmamız gerekir.
Sizin yazdığınız gibi, sayıları asal çarpanlara ayırmak doğru bir yaklaşımdır:
- 60 = 2² × 3 × 5
- 84 = 2² × 3 × 7
Ortak olan asal çarpanlar 2² ve 3’tür.
Buna göre EBOB = 2² × 3 = 4 × 3 = 12 cm olur.
Yani marangoz 12 cm uzunluğunda parçalara kesmelidir.
Hata nerede olabilir?
- Asal çarpanlar doğru ayrılmış ancak seçim yapılırken veya çarpma işleminde yanlışlık olmuş olabilir.
- 15 ve 12 satırında asal çarpanları karıştırmış gibi görünüyorsunuz veya çarpanları yanlış hesaplamış olabilirsiniz.
İçindekiler
1. Doğru EBOB Hesaplama
EBOB, sayıların asal çarpanlara ayrıldıktan sonra ortak asal çarpanların en küçük üsleriyle çarpılmasıdır. 60 ve 84 sayılarının:
- 60 = 2² × 3¹ × 5¹
- 84 = 2² × 3¹ × 7¹
Ortak asal çarpanlar: 2² ve 3¹
EBOB = 4 × 3 = 12
2. Asal Çarpanlara Ayırmanın Önemi
Asal çarpanlara ayırma, sayıların temel yapıtaşlarına inerek ortak bölenlerin bulunmasını sağlar. Sadece bölenleri listelemek karışıklığa yol açar.
3. Örnek Çözüm
Parçaların uzunluğu = EBOB(60, 84) = 12 cm
Toplam parça sayısı = (60 ÷ 12) + (84 ÷ 12) = 5 + 7 = 12 parça
4. Sıkça Sorulan Sorular
Soru: EBOB neden en küçük üslerle çarpılır?
Cevap: Çünkü en büyük ortak bölen, sayıların her ikisinde de bulunan asal çarpanların en küçük kuvvetlerini içeren çarpandır.
Soru: En büyük asal çarpan neden seçilmez?
Cevap: Eğer asal çarpanın üsleri farklıysa, her sayıya tam bölünebilmesi için en küçük üs alınır.
Soru: 15 ve 12 sayıları asal çarpanlara nasıl ayrılır?
Cevap: 15 = 3 × 5, 12 = 2² × 3
Sorunuzu daha iyi anlamak için, asal çarpanları yeniden yazıp üstler arasından en küçüklerini seçerek tekrar denemeye ne dersiniz? Yardım isterseniz örneklerle açıklama yapabilirim.
Neyi yanlış yaptım?
- Eşit ve en uzun parça uzunluğu için ortak bölenlerin en büyüğünü bulmak gerekir.
- Ortak bölenleri belirlerken her asal sayının minimum kuvvetini alın.
- Yanlış yapılan: Üçüncü bir 2 faktörünü de çarparak gereksiz yere parçaların uzunluğunu artırmak.
En uzun eşit parça uzunluğu $12,$cm’dir. 60 cm’den 5 parça, 84 cm’den 7 parça elde edilir; toplam 12 parça.
İçindekiler
Hata Analizi
Öğrencinin uyguladığı yöntemde 60 cm ve 84 cm’in asal çarpanları şöyle:
60 = 2^2 \cdot 3 \cdot 5
84 = 2^2 \cdot 3 \cdot 7
Yanlış adım: Ortak faktörleri alırken her iki sayıda en fazla kaç kere geçtiğine değil en az kaç kere geçtiğine bakılır. Öğrenci üç tane 2 almış (aslında 2^2 ortak, üçüncü 2 sadece 84’ün değil, 60’ın da çarpanları arasında yok). Oysa doğru ortak bölenler 2^2 ve $3$’tür.
Doğru Çözüm Adımları
- Asal çarpanlara ayırın:
60 = 2^2 \cdot 3 \cdot 5, 84 = 2^2 \cdot 3 \cdot 7. - Ortak olan asal çarpanların minimum kuvvetlerini seçin:
– 2^2 (her ikisinde de en az iki tane 2)
– 3^1 (her ikisinde de bir tane 3) - Ortak bölenin değeri:
$$2^2 \times 3 = 4 \times 3 = 12\text{ (cm)}$$ - Parça sayısı:
– 60 cm / 12 cm = 5 parça
– 84 cm / 12 cm = 7 parça
– Toplam = 5 + 7 = 12 parça
Yanlış vs Doğru Yöntem
| Adım | Yanlış Yöntem | Doğru Yöntem |
|---|---|---|
| Asal Çarpanlar | 60: 2^2\cdot3\cdot5, 84: 2^2\cdot3\cdot7 | Aynı |
| Seçilen Ortak Faktörler | 2^3\cdot3 (hatalı) | 2^2\cdot3 (minimum kuvvet kuralı) |
| Bulunan Parça Uzunluğu | $2^3\cdot3=24,$cm | $2^2\cdot3=12,$cm |
| Parça Sayısı | 60/24, 84/24 (tam bölünmez) | 60/12=5, 84/12=7 |
| Toplam Parça | Geçersiz | 12 |
Özet Tablosu
| Özellik | Sonuç |
|---|---|
| En uzun ortak parça uzunluğu | 12 cm |
| 60 cm’lik çubuktan parça sayısı | 5 |
| 84 cm’lik çubuktan parça sayısı | 7 |
| Toplam parça sayısı | 12 |
SSS
- Asal çarpanlara ayırmak neden önemli?
– Tam bölenleri bulmak için sayıyı asal çarpanlarına ayırmak ortak bölenleri net gösterir. - Ortak bölen nasıl bulunur?
– İki sayının asal çarpanları arasında, her bir asal için en küçük üs alınır. - Neden maksimum kuvveti değil en küçük kuvveti alıyoruz?
– Ortak bölen, her iki sayıyı da tam olarak bölen en büyük sayıdır; bu yüzden ortak olanın en az tekrar edeni alınır. - Bu yöntem başka hangi problemlerde kullanılır?
– En küçük ortak kat (EKOK) ve kesirlerin sadeleştirilmesinde de benzer mantık geçerlidir.
Başka bir örnekle ortak bölen ve parça sayısı hesaplaması yapmak ister misiniz?
@Mahir_Ecer