ayi-
13. 1 X 2e1 y1 Z+3e
Yukarıda verilen tepkimelerde oluşan ta-
neciklerin iyon yükleri toplamı kaçtır?
A)-2 B) -1 C)0
D) +1
E) +2
y+e
WISI
Tepkimelerde Oluşan Taneciklerin İyon Yükleri Toplamının Hesaplanması
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
Tüm kimyasal ve nükleer tepkimelerde elektriksel yüklerin korunumu esastır. Girenlerin toplam elektriksel yükü, ürünlerin toplam elektriksel yüküne eşit olmalıdır:
\sum q_{\text{girenler}} = \sum q_{\text{ürünler}}
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — I. Tepkimenin İncelenmesi ve a Değerinin Bulunması
Tepkime denklemi:
\text{X}^{5+} + 2\text{e}^- \longrightarrow \text{X}^a
- Girenlerin toplam yükü: (+5) + 2(-1) = +5 - 2 = +3
- Ürünlerin toplam yükü: a
a = +3
Adım 2 — II. Tepkimenin İncelenmesi ve b Değerinin Bulunması
Tepkime denklemi:
\text{Y}^{3-} \longrightarrow \text{Y}^b + \text{e}^-
- Girenlerin toplam yükü: -3
- Ürünlerin toplam yükü: b + (-1) = b - 1
-3 = b - 1 \implies b = -2
Adım 3 — III. Tepkimenin İncelenmesi ve c Değerinin Bulunması
Tepkime denklemi:
\text{Z}^{2+} + 3\text{e}^- \longrightarrow \text{Z}^c
- Girenlerin toplam yükü: (+2) + 3(-1) = +2 - 3 = -1
- Ürünlerin toplam yükü: c
c = -1
Adım 4 — İyon Yüklerinin Toplanması
Oluşan \text{X}^a, \text{Y}^b ve \text{Z}^c taneciklerinin iyon yükleri toplamı:
\text{Toplam} = a + b + c
\text{Toplam} = (+3) + (-2) + (-1) = 0
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: C) 0
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Yük Korunumu
- Tanım: Kimyasal olaylarda ve elektron alışverişlerinde toplam yük daima sabit kalır.
- Bu problemde: Elektron alan taneciklerin yükü verilen elektron sayısı kadar azalmış (indirgenme), elektron veren taneciğin yükü artmıştır (yükseltgenme).
2. Elektronun Yükü
- Tanım: Bir elektronun bağıl yükü -1’dir (1\text{e}^- = -1).
- Bu problemde: Giren veya çıkan elektronların katsayıları -1 ile çarpılarak net yüke dahil edilmiştir.
SIK YAPILAN HATALAR:
Elektron Yükünü Pozitif Saymak
- Yanlış: \text{X}^{5+} + 2\text{e}^- \rightarrow a = 5 + 2 = +7
- Doğru: \text{X}^{5+} + 2\text{e}^- \rightarrow a = 5 + 2(-1) = +3
- Neden Yanlış: Elektron eksi (-) yüklüdür; elektron aldıkça taneciğin yükü küçülür.
Ürünlerdeki Elektronun İşaretini Karıştırmak
- Yanlış: \text{Y}^{3-} \rightarrow \text{Y}^b + \text{e}^- tepkimesinde b = -3 - 1 = -4 almak.
- Doğru: -3 = b - 1 \implies b = -2 olmalıdır.
- Neden Yanlış: Elektron ürünler tarafında yer aldığında eşitliğin sağ tarafına + (-1) olarak yazılır, karşıya geçerken +1 olarak geçer.
Bu tip redoks/elektron aktarımı sorularını pekiştirmek için benzer bir örnek soru çözmemi ister misin?