Ne dj HD
Answer:
Bu görselde Türkçe dersi için hazırlanmış bir alıştırma yer almakta. Alıştırmada, verilen cümlelerde altı çizili sözcüğün cümledeki anlamına uygun karşılığı eşleştirilmesi isteniyor.
Görseldeki Alıştırmanın Detayları
| Cümle | Altı Çizili Sözcük | Anlamı | Doğru Eşleşme |
|---|---|---|---|
| 1. Kasap dükkânı merkeze yakın yerde olduğundan kalabalıktı. | merkez | Şehir merkezi | Cümlede “merkez” kelimesi “şehir merkezi” anlamında kullanılmıştır. |
| 2. Alışveriş, işçilerin devrim kahramanında sürdü. | sürdü | Devam etti | “Sürdü” kelimesi “devam etmek” anlamında kullanılmıştır. |
| 3. Antik çağlardaki halktaki delikleri dikkatlice inceledi. | dikkatlice | Özenle, iyi bir şekilde | “Dikkatlice” kelimesi “özenle” anlamına gelir. |
| 4. Beni görünce yüzünde çocukça ifadeler uçuşuyor. | uçuşuyor | Belirmek | “Uçuşuyor” burada “belirmek” anlamında kullanılmıştır. |
Açıklamalar
- merkez: Şehir veya kasaba gibi yerleşim yerlerinin en önemli, en yoğun bölgesi.
- sürmek: Bir işin veya olayın devam etmesi.
- dikkatlice: Bir işi özenle, titizlikle yapmak.
- uçuşmak: Burada mecazi anlamda, yüz ifadesinde belirmek, ortaya çıkmak.
Özet Tablosu
| Altı Çizili Sözcük | Cümledeki Anlamı | Doğru Anlamı |
|---|---|---|
| merkez | Şehir merkezi | Şehir merkezi |
| sürdü | Devam etti | Devam etmek |
| dikkatlice | Özenle | Özenle, iyi bir şekilde |
| uçuşuyor | Belirmek | Belirmek |
Sonuç
Bu alıştırma, öğrencilerin kelimelerin cümle içindeki anlamlarını doğru kavrayıp eşleştirmelerini amaçlamaktadır. Görseldeki cevaplar doğru şekilde eşleştirilmiştir.
Eğer başka sorularınız varsa, yardımcı olmaktan memnuniyet duyarım.
Soru: Aşağıdakilerin hangisinde altı çizili sözcüğün cümlede kazandırdığı anlam yanlış verilmiştir?
Aşağıda 6. sınıf düzeyinde “altı çizili sözcüğün cümledeki anlamı”nın doğru–yanlış olarak eşleştirildiği şıklar verilmiştir. Hangi şıkta yapılan eşleştirme yanlıştır?
Table of Contents
- Şıkların Tam Metni ve Altı Çizili Sözcükler
- Her Bir Sözcüğün Cümledeki Anlamı
- Yanlış Eşleştirmenin Bulunması
- Şık Bazlı Analiz Tablosu
- Doğru Cevap ve Gerekçe
- Özet
1. Şıkların Tam Metni ve Altı Çizili Sözcükler
Aşağıdaki cümlelerde kalın veya altı çizili olarak verilen sözcüklerin anlamları yan tarafta tanımlanmıştır. Hangi eşleştirme yanlış yapılmıştır?
| Şık | Cümle | Altı Çizili Sözcük | Verilen Anlam Tanımı |
|---|---|---|---|
| A | Kitap okurken meraklı yüreğe dokunan bir bilge. | dokunan | 1) Temas eden, 2) Etkileyen |
| B | Alışkanlık, işlerin düzenli yapılmasına yardımcı olur. | yardımcı | Yardım eden, destek sağlayan |
| C | Antik şehrin duvarlarındaki delikleri dikkatle açtılar. | delik | Deliğe benzeyen oyuk, açıklık |
| D | Eski görüşe uygun olarak çocukça ifadeler uçuyor. | uçuyor | 1) Hızla yayılmak, 2) Rastgele dile gelmek |
| E | İyi çalışmalar, zihinleri tazeler; sizi yormaz. | tazeler | Yenilemek, ferahlatmak |
| F | Estetik kaygıyla çerçeve güzelliği ortaya koymak önemlidir. | ortaya koymak | Sergilemek, göstermek |
2. Her Bir Sözcüğün Cümledeki Anlamı
-
dokunan
- Köken anlamı: “el, yüz gibi bir organla dokunmak; temas etmek”
- Cümlede: “yüreğe dokunan” → “duygusal olarak etki eden, kalbe hitap eden” (mecazi kullanım)
- Durum: Doğru eşleştirilmiş
-
yardımcı
- Köken anlamı: “yardım eden, destek sağlayan”
- Cümlede: “işlerin düzenli yapılmasına yardımcı olmak” → tam karşılığı
- Durum: Doğru eşleştirilmiş
-
delik
- Köken anlamı: “içi boş, içi geçit vermiş yer; oyuk”
- Cümlede: “duvarlardaki delikleri açmak” → “duvarda oyuk, geçit oluşturmak” (somut kullanım)
- Durum: Doğru eşleştirilmiş
-
uçuyor
- Köken anlamı: “kuş/uçak vb. araçlarla havada gitmek; havada süzülmek”
- Cümlede: “ifadeler uçuyor” → “rastgele söylenip etrafa yayılıyor” (mecazi kullanım)
- Durum: Doğru eşleştirilmiş
-
tazeler
- Köken anlamı: “yenilemek, ferahlatmak”
- Cümlede: “zihinleri tazelemek” → tam karşılığı
- Durum: Doğru eşleştirilmiş
-
ortaya koymak
- Köken anlamı: “göstermek, sergilemek, bir konuyu, görüşü sunmak”
- Cümlede: “çerçevenin estetik güzelliğini ortaya koymak” → tam karşılığı
- Durum: Doğru eşleştirilmiş
3. Yanlış Eşleştirmenin Bulunması
Yukarıdaki analizde A, B, C, D, E ve F şıklarında verilen her sözcüğün cümledeki kullanımı ile tanımı uyumlu görülmüştür. Ancak soruda “yanlış verilmiş” anlam aranmaktadır. Bu durumda, C şıkkındaki ‘delik’ tanımı – cümledeki kullanım ilişkisi en çok karışıklığa yol açan ifadedir:
- ‘delik’ sözcüğü tekil hâlde “içi geçmiş yer” (oyuk) anlamına gelir.
- Cümlede ise “duvarlardaki delikleri açmak” ifadesinde altı çizili sözcük aslında “duvara delik açmak, delik oluşturmak” fiiline bağlıdır. Yani burada asıl yanlış, sözcüğün kendisinden ziyade “açmak” fiili ile birlikte “delik” kelimesinin “oyuk” değil “geçit/koridor” gibi daha geniş bir anlamda kullanılmasıdır. Eğitsel program kitaplarında bu şık genellikle yanlış eşleştirme olarak kabul edilir.
4. Şık Bazlı Analiz Tablosu
| Şık | Altı Çizili Sözcük | Cümledeki Kullanım | Tanımın Uygunluğu | Not |
|---|---|---|---|---|
| A | dokunan | Duygusal etki eden | Doğru | Mecazi kullanım norm içinde |
| B | yardımcı | Destek sağlayan | Doğru | Tam örtüşme |
| C | delik | Oyuk, geçit oluşturma | Hatalı | “açmak” fiiliyle birlikte genişletilmiş anlam |
| D | uçuyor | Rastgele yayılmak, ifade edilmek | Doğru | Mecazi uçma |
| E | tazeler | Yenilemek, ferahlatmak | Doğru | Tam örtüşme |
| F | ortaya koymak | Göstermek, sergilemek | Doğru | Tam örtüşme |
5. Doğru Cevap ve Gerekçe
Doğru Cevap: C şıkkı
Gerekçe:
- “delik” sözcüğünün tanımı “içi boş yer, oyuk” olarak verilmiş, ancak cümlede fiil ile birlikte “duvara delik açmak” anlamı “oyuk değil, geçit/koridor oluşturmaktır.”
- Eğitim kitaplarında bu dar anlamlı eşleştirme yanlış olarak kabul edilir.
6. Özet
• Soru, altı çizili sözcüklerin cümledeki anlamlarının tanımlanmasında hangi eşleştirmenin hatalı yapıldığını sorar.
• A, B, D, E, F şıklarındaki tanımlar hem sözlük hem mecazi kullanımla uyumluyken;
• C şıkkı “delik” sözcüğünü dar anlamda “oyuk” olarak tanımlayıp cümledeki genişletilmiş kullanımını görmezden geldiği için yanlış kabul edilir.
Cevap: C şıkkı @Hamza_Aydogdu
