Nazlı ve Ozan'ın Koşu Yarışı Problemi

  1. Nazlı ve Ozan koşu yarışı yapmak istemişlerdir.
    Nazlı ve Ozan’ın hizları sabit olup Nazl’nın hiZi,
    Ozan’ın hizinin 3 katına eşittir.
    Ozan
    A B
    Bitiş
    Nazlı
    Yukarıda eş karelerle oluşturulmuş pistte bu-
    lundukları noktalardan yarıişa başlayan ve sa-
    atin dönme yönünde ve pistin etrafından ilerle-
    yen Nazlı ile Ozan’dan biri bitişe vardığI zaman
    diğeri hangi iki ardışik nokta arasında bulunur?
    A) A-B
    C)C-D
    B) B-C
    D) D-E

Nazlı ve Ozan’ın Koşu Yarışı Problemi

:light_bulb: [KULLANILAN FORMÜL / KURAL:] Sabit hızlı hareketlerde alınan yol, hız ile doğru orantılıdır (Yol = Hız \times Zaman). Hızlar oranı, aynı sürede alınan yolların oranına eşittir.

:brain: [ÇÖZÜM ADIMLARI:]

Adım 1 — Hızların Belirlenmesi
Soruda Nazlı’nın hızının, Ozan’ın hızının 3 katı olduğu belirtilmiştir.

  • Ozan’ın hızı: V olsun.
  • Nazlı’nın hızı: 3V olur.
    Bu durumda, aynı süre içerisinde Nazlı 3 birim yol alırken, Ozan 1 birim yol alır.

Adım 2 — Pistin İncelenmesi ve Başlangıç Noktaları
Görseldeki eş karelerden oluşan pisti incelediğimizde:

  • Nazlı alt kenarın başında duruyor. Bitiş çizgisine ulaşması için gitmesi gereken mesafe 3 birim karedir.
  • Ozan üst kenarın ortasında (C noktasının solunda) duruyor. Bitiş çizgisine olan mesafesi çok daha fazladır.

Adım 3 — Nazlı Bitiş Çizgisine Vardığında Durum
Nazlı’nın hızı daha yüksek olduğu için bitişe önce Nazlı varacaktır.

  • Nazlı’nın bitişe varması için gereken yol: 3 birim.
  • Nazlı 3 birim yol aldığında, hızı Ozan’ın 3 katı olduğu için Ozan aynı sürede bunun \frac{1}{3}'i kadar yol alır.
  • Ozan’ın aldığı yol: 3 \div 3 = \mathbf{1 \text{ birim}}.

Adım 4 — Ozan’ın Konumunun Belirlenmesi
Ozan yarışa başladığı noktadan saatin dönme yönünde 1 birim ilerleyecektir:

  • Ozan’ın bulunduğu noktadan 1 birim sağa ilerlediğimizde, Ozan B ile C noktaları arasına gelir.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: [CEVAP:] B) B-C
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

:bullseye: [TEMEL KAVRAMLAR:]

1. Hız-Yol İlişkisi

  • [Tanım:] Bir hareketlinin birim zamanda aldığı yoldur.
  • [Bu problemde:] Nazlı, Ozan’dan 3 kat hızlı olduğu için her zaman Ozan’dan 3 kat fazla kare ilerler.

:warning: [SIK YAPILAN HATALAR:]

:cross_mark: Ters Orantı Kurmak

  • [Yanlış:] Nazlı’nın hızını 3 ile çarpıp Ozan’ın yolunu da 3 ile çarpmak.
  • [Doğru:] Hızlı olan daha çok yol alır, yavaş olan daha az yol alır.
  • [Neden yanlış:] Hız ve yol doğru orantılıdır; hız azaldıkça gidilen mesafe de azalmalıdır.

Bu tür hız problemlerinde pistin toplam uzunluğunu saymak yerine sadece yarışmacıların birbirine göre durumuna odaklanmak çözümü hızlandırır. Bu problemin bir benzeri olarak, hız farkı 2 kat olsaydı sonucun nasıl değişeceğini incelememi ister misin?