narsist nedir kime denir
Narsist nedir kime denir?
Cevap:
1. Narsist Kavramı
Narsist, psikolojide genellikle aşırı kendine hayranlık duyan, kendisini başkalarından üstün gören ve genellikle empati yapmada zorluk yaşayan kişilere verilen isimdir. Bu kavram, Yunanca “Narkissos” mitolojisindeki kendi yansımasına aşık gençten gelmektedir.
Narsizm kelimesi, bireyin kendi benliğine aşırı odaklanması, kendi değerini abartması durumunu ifade eder.
2. Kime Narsist Denir?
Bir kişiye narsist denebilmesi için şu özelliklerin bulunması gerekir (psikolojik açıdan):
- Kendini aşırı değerli görme: Kendi yetenek ve önemini gereğinden fazla büyütür.
- Empati eksikliği: Başkalarının duygularını ve ihtiyaçlarını anlamakta zorlanır.
- Sürekli onay ve hayranlık arayışı: Başkalarından sürekli takdir ve ilgi bekler.
- Eleştiriye tahammülsüzlük: Eleştirildiğinde aşırı tepkiler verebilir.
- Manipülatif davranışlar: Kendi çıkarları için başkalarını kullanabilir.
- İlişkilerde yüzeysel tutum: Derin ve samimi ilişkiler kurmakta zorlanabilir.
Narsistik Kişilik Bozukluğu ise, bu özelliklerin klinik düzeyde, kişinin sosyal ve mesleki yaşamını olumsuz etkilediği durumdur. Psikiyatristler tarafından teşhis konur.
3. Narsisizm Türleri
- Grandiyöz Narsisizm: Kişi kendini olağanüstü yeteneklere sahip ve önemli görür.
- Savunmacı (Fragile) Narsisizm: Dışardan mütevazı görünse de içeride kendini değersiz hisseder ve bu yüzden aşırı kendini koruma davranışları gösterir.
Özet Tablosu: Narsist Kavramı ve Özellikleri
| Özellik | Açıklama |
|---|---|
| Kendini Aşırı Değerleme | Kendi beceri ve önemini abartma |
| Empati Eksikliği | Başkalarının duygularını anlayamama |
| Sürekli Onay Beklentisi | Takdir ve hayranlık arayışı |
| Eleştiriye Tahammülsüzlük | Kritiğe karşı aşırı tepki verme |
| Manipülatif Tutum | Başkalarını kendi çıkarı için kullanma |
| İlişkilerde Yüzeysellik | Derin ilişkiler kurmakta zorlanma |
| Narsistik Kişilik Bozukluğu | Klinik boyutta işlevselliği etkileyen narsisitlik |
Sonuç
Narsist, genellikle kendini olduğundan üstün görme, empati yoksunluğu ve sürekli beğenilme ihtiyacı ile karakterize edilen kişidir. Bu özellikler yaygınsa ve kişinin sosyal hayatını ciddi olumsuz etkiliyorsa, narsistik kişilik bozukluğu tanısı konabilir.
Bu nedenle bir kişiyi anlamadan, psikolojik değerlendirme olmadan kolayca “narsist” diye etiketlemek doğru değildir. Ancak genel anlamda kendini sürekli öne çıkaran, başkalarını küçümseyen, kendi fikirlerini tek doğru olarak gören insanlar için halk arasında “narsist” denilir.
Kaynaklar:
- American Psychiatric Association, DSM-5, 2013
- Psikoloji literatürü ve tanımları