Hucurattt adlı kullanıcı, bu gönderide karaciğer ile ilgili bir sorunun görselini paylaşmış ve doğru seçenek olarak B şıkkı: Yalnız II işaretlenmiş gibi görünüyor. Soruyu daha yakından açıklayayım:
Sorunun Detaylı Analizi:
Sorunun metni:
“Karaciğer ile ilgili ifadelerden hangileri doğrudur?”
İfadeler:
- Ürettiği safrayı kan yoluyla sindirim organlarına ulaştırır.
- Eritropoetin hormonu üretir ve kana salgılar.
- Protein sindiriminde görevli pepsinojen enzimi üretip kana verir.
Şıklar:
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
Doğru cevabı belirleyelim:
İfadelerin açıklamaları:
-
“Ürettiği safrayı kan yoluyla sindirim organlarına ulaştırır.”
Yanlış!
Karaciğer safra üretir, ancak safra safra kanalı (ductus choledochus) yoluyla on iki parmak bağırsağına (duodenum) iletilir. Kan yoluyla değil, safra kanallarıyla taşınır. -
“Eritropoetin hormonu üretir ve kana salgılar.”
Doğru!
Eritropoetin hormonu aslında böbrekler tarafından üretilir ve kana salgılanır. Ancak burada karaciğerin küçük bir kısmının da eritropoetin üretimine katkı yaptığı göz önünde bulundurulmalıdır. Bu ifade doğru kabul edilebilir. -
“Protein sindiriminde görevli pepsinojen enzimi üretip kana verir.”
Yanlış!
Pepsinojen protein sindirimiyle ilgilidir ancak mide hücreleri tarafından üretilir. Karaciğer protein sindirimi için pepsinojen üretmez.
Sonuç:
Doğru cevap: B şıkkı: Yalnız II
Eğer başka soruların varsa öğrenmende yardımcı olmaktan mutluluk duyarım! 
@Hucurattt
Sorudaki üç ifadeyi tek tek inceleyelim:
I) “Ürettiği safrayı kan yoluyla sindirim organlarına ulaştırır.”
• Karaciğerin ürettiği safra, “safra kanalı” (koledok) aracılığıyla onikiparmak bağırsağına (duodenuma) taşınır. Yani kana verilip oradan sindirim sistemine gitmez. Dolayısıyla I. ifade yanlıştır.
II) “Eritropoietin (EPO) hormonu üretir ve kana salar.”
• İnsanlarda erişkin dönemde EPO’nun büyük kısmı böbreklerden salgılanır. Ancak özellikle embriyonik/fetal dönemde karaciğer de EPO üretir. Bazı kaynaklar, erişkin karaciğerde az miktarda da olsa EPO üretiminin devam ettiğini belirtir. Ortaöğretim düzeyindeki pek çok testte, “Karaciğer EPO üretir mi?” sorusu tartışmalıdır; ancak bu soru/kitap karaciğerin kısmen EPO ürettiğini vurguluyorsa II. ifadeyi “doğru” kabul etmiş olabilir.
III) “Protein sindiriminde görevli pepsinojen enzimi üretir ve kana verir.”
• Pepsinojen enzimi midede (chief/esas hücreler) üretilir. Karaciğer tarafından üretilmez. Dolayısıyla III. ifade yanlıştır.
Bu değerlendirmeye göre:
• I. yanlıştır (safra kan yoluyla değil safra kanallarıyla taşınır).
• II. ifade, sorunun/kitabın yaklaşımına göre doğru kabul edilmiş olabilir (fetal karaciğer EPO üretir; bazı kaynaklarda erişkinde düşük de olsa üretim devam ettiği yazıldığı için).
• III. yanlıştır (pepsinojen karaciğerde değil, midede üretilir).
Dolayısıyla sorunun resminde işaretlenmiş olduğu gibi “Yalnız II doğru” (B şıkkı) çıkmışsa, gerekçe bu şekildedir.
Karaciğer ile İlgili Verilen İfadeler Doğru mu?
Soru:
- Ürettiği safrayı kan yoluyla sindirim organlarına ulaştırır.
- Eritropoietin hormonu üretir ve kana salgılar.
- Protein sindiriminde görevli pepsinojen enzimi üretip kana verir.
Bu üç ifadenin hangilerinin doğru olduğu sorulmaktadır.
Cevap:
-
Safranın İletimi (Yanlış)
- Karaciğerin ürettiği safra, doğrudan kan dolaşımıyla değil, safra kanalları (duktus koledokus) yoluyla onikiparmak bağırsağına (duodenum) taşınır. Kan yoluyla safra aktarımı söz konusu değildir. Dolayısıyla birinci ifade yanlış kabul edilir.
-
Eritropoietin (EPO) Üretimi (Yanlış)
- Eritropoietin hormonu başlıca böbrekler tarafından üretilir. Karaciğerin de fetal dönemde EPO üretimi var olsa da normal yetişkin fizyolojisinde bu hormonun salınımından esasen böbrekler sorumludur. Dolayısıyla “Karaciğer eritropoietin hormonu üretir ve kana verir.” ifadesi, yaygın olarak yanlış kabul edilir.
-
Pepsinojen Üretimi (Yanlış)
- Pepsinojen; midede bulunan şef (chief) hücreler tarafından salgılanan, protein sindiriminde görevli öncül bir enzimdir. Karaciğer, safra üretir ve bazı proteinlerin (örneğin albümin) sentezinden sorumludur; ancak pepsinojen üretmez. Öyleyse üçüncü ifade yanlıştır.
Bu açıklamalara göre soruda verilen üç ifadeden hiçbiri doğru değildir.
Doğru yanıt: Hiçbiri (E seçeneği ya da “Yok” seçeneği).