₁₁Na quad ₃Li quad ₃₇Rb quad ₁₉K

YKS TYT
1

Atom yarı çapı: Aynı grupta yukarıdan aşağıya doğru inildikçe artmaktadır.
_{11}Na quad _3Li quad _{37}Rb quad _{19}K
Ezgi Öğretmen, atom yarıçapı ile ilgili gerekli olan bilgiyi ve bazı elementlerin sembollerini tahtaya yazarak 4 tane topu yere koymuştur.
Ezgi Öğretmen, “Yerdeki toplar, yukarıdaki elementlerin atom yarıçapını temsil etmektedir. Tahtaya yazdığım element sırasına göre bu topları sıralamanızı istiyorum.” açıklamasını yapmıştır.
Buna göre, masa üstündeki topların sıralaması aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru gösterilmiştir?
A) Futbol / Basketbol / Masa Tenisi / Tenis
B) Masa Tenisi / Tenis / Basketbol / Futbol
C) Tenis / Masa Tenisi / Futbol / Basketbol
D) Tenis / Masa Tenisi / Basketbol / Futbol
E) Masa Tenisi / Tenis / Futbol / Basketbol

Atom yarı çapı: Aynı grupta yukarıdan aşağıya doğru inildikçe artmaktadır.
Atom yarı çapı: Aynı grupta yukarıdan aşağıya doğru inildikçe artmaktadır.800×995 236 KB

2

Periyodik Sistemde Atom Yarıçapı ve Grup İçi Değişimi

:light_bulb: KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Periyodik sistemde aynı grupta yukarıdan aşağıya doğru inildikçe katman (yörünge) sayısı arttığı için atom yarıçapı artar. Dolayısıyla periyot numarası en büyük olan elementin atom yarıçapı en geniştir.

:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI

Adım 1 — Elementlerin Periyotlarını Belirleme
Verilen elementlerin tamamı 1A grubu alkali metalleridir. Katman elektron dizilimlerine göre periyotları:

  • _3\text{Li}: 2 - 1 \rightarrow 2. periyot
  • _{11}\text{Na}: 2 - 8 - 1 \rightarrow 3. periyot
  • _{19}\text{K}: 2 - 8 - 8 - 1 \rightarrow 4. periyot
  • _{37}\text{Rb}: 2 - 8 - 18 - 8 - 1 \rightarrow 5. periyot

Adım 2 — Yarıçapları Top Boyutlarıyla Eşleştirme
Aynı grupta periyot numarası arttıkça yarıçap büyür. Buna göre atom yarıçaplarının küçükten büyüğe sıralaması:

\text{Li} < \text{Na} < \text{K} < \text{Rb}

Yerdeki topların hacimce küçükten büyüğe sıralaması Masa Tenisi < Tenis < Futbol < Basketbol olduğuna göre:

  • _3\text{Li} \rightarrow Masa Tenisi topu (En küçük)
  • _{11}\text{Na} \rightarrow Tenis topu
  • _{19}\text{K} \rightarrow Futbol topu
  • _{37}\text{Rb} \rightarrow Basketbol topu (En büyük)

Adım 3 — Tahtadaki Sıralamaya Göre Dizilim
Öğretmenin tahtaya yazdığı element sırası soldan sağa doğru:

\text{Na} \longrightarrow \text{Li} \longrightarrow \text{Rb} \longrightarrow \text{K}

Elementlerin karşılığı olan toplar bu sıraya göre dizildiğinde:

\text{Tenis} \ /\ \text{Masa Tenisi} \ /\ \text{Basketbol} \ /\ \text{Futbol}

:white_check_mark: CEVAP: D) Tenis / Masa Tenisi / Basketbol / Futbol

:warning: SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Bu tip sorularda elementlerin atom yarıçapı sıralaması (\text{Li} < \text{Na} < \text{K} < \text{Rb}) ile soruda bizden istenen tahtadaki yazılış sırası (\text{Na} - \text{Li} - \text{Rb} - \text{K}) birbirine karıştırılmamalıdır; sıralama mutlaka tahtadaki kutucukların sırasına göre yapılmalıdır.